Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne
Flaga RSAF
Flaga RSAF
Państwo Arabia Saudyjska
Siły zbrojne Saudyjskie Siły Zbrojne
Nazwa skrócona RSAF
Data utworzenia ~1925
Znak rozpoznawczy Roundel of the Royal Saudi Air Force.svg
Najwyższe dowództwa

Królewskie Saudyjskie Siły Powietrzne (arab. القوات الجوية الملكية السعودية; trb. al-quwwāt al-ğawwiyyah al-malakiyyah as-suʿūdiyyah) – wojska lotnicze Królestwa Arabii Saudyjskiej, najsilniejsze wśród krajów arabskich i drugie po Siłach Powietrznych Izraela na Bliskim Wchodzie. Większość ich uzbrojenia jest kupowana w USA i Wielkiej Brytanii za rekordową na rynku zbrojeń wartość, wynikającą z płatności w postaci ropy naftowej i dodatkowych gwarancji bezpieczeństwa. Przy okazji kolejnych wielkich kontraktów wojskowych z Arabią Saudyjską podnoszone są kwestie sytuacji praw człowieka w tym kraju oraz możliwej korupcji przy zawieraniu tych umów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Do lat 80. podstawowymi saudyjskimi myśliwcami były brytyjskie English Electric Lightning (5 F.52 i 2 T.54 dostarczone w 1967, 35 F.53 i 6 T.55 dostarczone w latach 1968-1969) oraz amerykańskie Northrop F-5 Tiger II (20 F-5B, 74 F-5E, 25 F-5F, 10 RF-5E z lat 1972-1979). Arabia Saudyjska otoczona przez posiadających zdecydowaną przewagę w uzbrojeniu oraz potencjale ludzkim Egipt, Izrael, Irak i Iran nie była w stanie obronić swojego rozległego terytorium i największych na świecie rezerw ropy nafowej przed ewentualną agresją. Nowa koncepcja strategicznej współpracy z USA, uzgodniona przez późniejszego króla - księcia Fahda: bezpieczeństwo za ropę, zakładała ciągłość dostaw i stabilność cen surowca w zamian za zaopatrywanie Arabii Saudyjskiej w nowoczesne uzbrojenie i wszelką pomoc, gdyby monarchia była zagrożona. Efektem tej współpracy był program Peace Sun w ramach którego Królestwo kupiło za 2,85 mld USD 62 myśliwce McDonnell Douglas F-15 Eagle (47 C i 15 D), które dostarczono w latach 1981-1983, a wraz z nimi 1000 pocisków AIM-7F Sparrow. Umowę usiłował zablokować Izrael, który od 1977 wykorzystywał już F-15A/B, w ramach kompromisu 2 samoloty zatrzymano w USA, a na terenie kraju mogło bazować do 60 F-15 (limit zniesiono w 1990), samoloty miały służyć wyłącznie do obrony przestrzeni powietrznej (broń defensywna).[1]

F-15C RSAF w 1992

F-15, które zastąpiły w roli myśliwców przechwytujących przestarzałe Lightningi, miały równoważyć dysproporcje sił przeciwko uzbrojonym w setki amerykańskich samolotów lotnictwu Iranu IIAF (IRIAF po obaleniu pro amerykańskiego Szaha w 1979) oraz wyposażane z pomocą Francji i ZSRR irackim IQAF. W 1980 roku iracka inwazja na Iran rozpoczęła gigantyczne zbrojenia kraju rządzonego przez Husseina, a Arabię Saudyjską zmusiła do poszukiwania broni ofensywnej, która mogłaby ją zabezpieczyć przed podobnym scenariuszem. Na zaopatrzenie w nowoczesne samoloty szturmowe w 1985 roku zgodziła się Wielka Brytania, która w latach 1986-1991 dostarczyła 48 szturmowych Panavia Tornado IDS (28 GR1, 6 rozpoznawczych GR1A, 14 treningowych z podwójnym sterem), a w latach 1989–1990 24 przechwytujące Tornado ADV. Umowa ich zakupu o wartości 7 mld GBP nazwano Al Yamamah , zawierała także uzbrojenie: bomby JP233, pociski Sea Eagle, ALARM i Skyflash (dla wersji ADV) oraz po 30 BAe Hawk i Pilatus PC-9.

W 1984 roku saudyjskie F-15C zestrzeliły parę irańskich F-4E Phantom (oba typy produkcji McDonnell Douglas), możliwe że byli to uciekinierzy, a jeden z samolotów schronił się w Iraku[2]. W odpowiedzi na zajęcie przez Irak Kuwejtu w 1990 roku USA przekazały Arabii Saudyjskiej 20 F-15C i 4 F-15D z zapasów USAF, w czasie I wojny w Zatoce Perskiej piętnastki z obu krajów wykonywały wspólne patrole, w czasie jednej potyczki saudyjski F-15C zestrzelił dwa irackie Dassault Mirage F1. Arabia Saudyjska poniosła większość kosztów Operacji Desert Storm, która doprowadziła do odbicia Kuwejtu. Do 1992 Stany Zjednoczone dostarczyły jeszcze 9 F-15C i 3 F-15D (zamówione w 1987 za 500 mln USD). W 1992 USA zgodziły się na sprzedaż w ramach programu Peace Sun IX za 9 mld USD 72 wielozadaniowych samolotów szturmowych F-15E Strike Eagle (częściowo zubożałych, oznaczonych F-15S). Maszyny dostarczono między 1995 i 1999. McDonnell Douglas uzyskał zgodę na eksport szturmowych F-15 dla Saudów przy trzecim podejściu, w 1992 fiaskiem zakończył się wniosek do Kongresu dotyczący zgody na 24 jednomiejscowe F-15F.[3] W ramach kontraktu Al Yamamah II między 1996 i 1998 dokupiono też 48 Tornado IDS oraz 20 Hawków i 20 PC-9, wartość umowy wyniosła 17 mld GBP.

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

W 2006 Królestwo podpisało z Wielką Brytanią kontrakt Al Salam na dostawę 72 samolotów Eurofighter Typhoon, wartość samych samolotów wyniesie 4,4 mld GBP, a razem z uzbrojeniem i serwisem nawet 10 mld GBP. Na kontraktach z Arabią Saudyjską British Aerospace i BAE Systems zarobiło do 2006 43 mld GBP. Pod koniec 2011 roku podpisano z USA największy w historii kontrakt na dostawę 84 nowych F-15SA (ulepszone F-15E) oraz modernizację 70 F-15S do tegoż standardu, jego wartość dochodzi do 29,4 mld USD, a pierwsze samoloty maja być dostarczone w 2015.[4][5] W 2012 podpisano z BAE Systems umowę o sprzedaży 22 odrzutowców szkolenia zaawansowanego BAE Hawk AJT wraz z 55 turbośmigłowymi Pilatus PC-21 (BAE występowało jako pośrednik Pilatusa także podczas poprzednich transakcji) i pakietem logistycznym o wartości 1,6 mld GBP. PC-21 mają być dostarczane od 2014, a nowe Hawki od 2016 roku.[6]

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

F-15S

Bazy

Wojska obrony powietrznej[edytuj | edytuj kod]

Flaga RSAD

Od 1970 w ramach sił zbrojnych działają niezależnie od wojsk lądowych, jako czwarty rodzaj sił zbrojny wojska obrony powietrznej (ang. Royal Saudi Air Defens, RSAD), wykorzystują one amerykańskie systemy zakupione w latach 80. i 90.

Systemy radarowe:

Systemy przeciwlotnicze:

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Obecne[edytuj | edytuj kod]

Eurofighter Typhoon
Tornado ADV
F-15C
F-5F
C-130
BAE Hawk
Samolot Producent Typ Wersja Liczba sztuk Uwagi
Samoloty myśliwskie
Eurofighter Typhoon  Wielka Brytania Myśliwiec wielozadaniowy FGR4
T3
36 (60)
12
Łącznie zamówiono 72 sztuki, ich dostawcą jest BAE Systems Warton i pierwotnie miały być przeznaczone dla RAF. Dostarczono 48 samoloty w wersji Block 8, pozostałe 24 z serii Tranche 3.[7]
Panavia Tornado  Wielka Brytania Myśliwiec szturmowy
Myśliwiec przechwytujący
IDS
ADV
87
24
Zostaną zmodernizowane za 4,66 mld USD.
Po dostarczeniu Eurofighterów zostaną odesłane do Wielkiej Brytanii.
McDonnell Douglas F-15 Eagle  Stany Zjednoczone Myśliwiec przechwytujący F-15C
F-15D
65
18
McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle  Stany Zjednoczone Myśliwiec szturmowy F-15S 70 F-15S to wersja F-15E Strike Eagle. Zamówiono 84 szturmowych F-15SA (11,4 mld USD), 68 F-15S zostanie zmodernizowanych.
Northrop F-5 Tiger II  Stany Zjednoczone Lekki myśliwiec F-5F 37 Do celów treningowy, F-5E są zastępowane przez Eurofightery.
349
Specjalnego przeznaczenia i Powietrzne tankowce
Boeing E-3 Sentry  Stany Zjednoczone AWACS E-3A 5[8] Program Peace Sentinel, za 2,4 mld USD zakupiono 5 E-3A i 8 KE-3A.
Boeing 707  Stany Zjednoczone SIGINT/ELINT RE-3A 3[8][9] W 2004 3 KE-3A przebudowano na samoloty rozpoznania elektronicznego RE-3A/B.
Airbus A330 MRTT  Francja transportowy/tankowiec 6
Beechcraft King Air  Stany Zjednoczone rozpoznawczy 350 2
16
Samoloty transportowe
Boeing 757  Stany Zjednoczone MEDEVAC 1
Learjet 35  Stany Zjednoczone MEDEVAC 2
Gulfstream III  Stany Zjednoczone transportowy 2
Gulfstream V  Stany Zjednoczone MEDEVAC 2
CASA CN-235  Hiszpania transportowy 4 2 dla VIP.
Lockheed C-130 Hercules  Stany Zjednoczone transportowy
transportowy/tankowiec
transport VIP
C-130H
L-100- 30
KC- 130H
VC-130H
30
6
7
5
59
Samoloty szkolno-treningowe
Reims Cessna F172  Francja szkolenie wstępne G/H/M 16
Super Mushshak  Pakistan szkolenie podstawowe MFI-395 20
Pilatus PC-9  Szwajcaria szkolenie podstawowe 47 Zamówiono 55 PC-21.
BAE Hawk  Wielka Brytania szkolenie zaawansowane Mk.65
Mk.65A
29 6 sztuk w zespole akrobacyjnym Saudi Hawks. Zamówiono 22 Hawk 165.
British Aerospace Jetstream 31  Wielka Brytania szkolno-treningowy 2 Szkolenie nawigatorów Tornado IDS.
114
Śmigłowce
Agusta-Bell AB212  Włochy Śmigłowiec użytkowy 27
Bell 205  Stany Zjednoczone Śmigłowiec użytkowy 24
Bell 412  Stany Zjednoczone Śmigłowiec użytkowy 412EP 2
53

Do transportu rodziny królewskiej wykorzystywana jest flota kilkunastu luksusowych odrzutowców i śmigłowców m.in. Airbus A340, Boeing 737, Boeing 747, latających w barwach linii Saudi Arabian Airlines (Royal Flight).

Wojska lądowe i marynarka wykorzystują śmigłowce AH-64 Apache, UH-60 Blackhawk, Eurocopter Dauphin, Eurocopter Super Puma, także Ministerstwo spraw wewnętrznych posiada własne UH-60, czy Kawasaki-Vertol 107.

Historyczne[edytuj | edytuj kod]

Bojowe

Treningowe

Transportowe

Śmigłowce

Przypisy

  1. Why the Saudis Want the F-15, "Times", 8 maja 1978.
  2. Iranian Air Force ,globalsecurity.org
  3. Service of F-15 with Saudi Arabia.
  4. Possible Foreign Military Sale to the Government of Saudi Arabia (ang.). www.dsca.osd.mil, 2011-10-07. [dostęp 2011-12-30].
  5. A 2010-11 Saudi Shopping Spree (ang.). defenseindustrydaily.com, 2011-12-29. [dostęp 2011-12-30].
  6. BAE Systems signs £1.6bn deal to supply Hawk aircraft to Saudi military (ang.). dailyrecord.co.uk. [dostęp 2012-05-23].
  7. Grand Salaam! Eurofighter Flies Off With Saudi Contract (ang.). defenseindustrydaily.com. [dostęp 2015-06-21].
  8. 8,0 8,1 Saudi E-3 AWACS (ang.). boeing.com. [dostęp 2012-05-22].
  9. Boeing 707 (ang.). spyflight.co.uk. [dostęp 2012-05-22].