Krótkonos brązowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krótkonos brązowy
Isoodon obesulus[1]
(Shaw, 1797)
Krótkonos brązowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd jamrajokształtne
Rodzina jamrajowate
Rodzaj Isoodon
Gatunek krótkonos brązowy
Podgatunki
  • I. obesulus obesulus
  • I. obesulus nauticus
  • I. obesulus affinis
  • I. obesulus fusciventer
  • I. obesulus peninsulae[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Krótkonos brązowy, jamraj brunatny[4] (Isoodon obesulus) – gatunek ssaka z rodziny jamrajowatych, zamieszkujący Półwysep Jork, Nową Południową Walię, Wiktorię, Wyspę Kangura, Australię Zachodnią i Tasmanię. W Australii z powodu niszczenia przez człowieka jego środowiska występuje wyspowo, jednak w dogodnych warunkach pospolity.

Charakterystyka ogólna[edytuj | edytuj kod]

Wierzch ciała jest ciemnoszary lub żółtobrązowy, spód natomiast żółtawobiały. Uszy są zaokrąglone. Drugi i trzeci palec tylnej kończyny są ze sobą zrośnięte (służą do czyszczenia futra). Przednie kończyny jamrajów są krótsze od tylnych, czym przypominają kangury. Krótkonos posiada torbę, która biegnie wzdłuż brzucha i otwiera się do tyłu między tylnymi nogami. [5]

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała bez ogona
28 – 36 cm
Długość ogona
4 – 9 cm
Masa ciała
400 – 1000 g (samce są większe i cięższe od samic)

Długość życia[edytuj | edytuj kod]

Od 2,5 do 3 lat.

Środowisko życia[edytuj | edytuj kod]

Głównie tereny z niskimi krzewami, okresowo wypalanymi, czasami również w okolicach bagien i rzek.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi samotniczy tryb życia. Jest aktywny głównie w nocy, dzień przesypia w stożkowatym gnieździe na ziemi. Areał osobniczy waha się od 1 do 6 ha (w zależności od środowiska i płci). Poszczególne rewiry mogą zachodzić na siebie. Głównym pożywieniem jamrajów są dżdżownice, owady i ich larwy oraz owoce. Do wykopywania pokarmu spod ziemi służą ostre pazury.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres rozrodczy rozpoczyna się w czerwcu i trwa 6 – 8 miesięcy. Ciąża jest krótka i trwa 12 – 15 dni. Po tym okresie na świat przychodzi 1 – 6 młodych (2 – 3 mioty w ciągu roku). Okres laktacji trwa 60 – 70 dni. Po 90 dniach samice mogą ponownie przystąpić do rozrodu. Dojrzałość płciową jamraje uzyskują po około 210 dniach życia.

Wrogowie[edytuj | edytuj kod]

Na krótkonosy brązowe polują koty, lisy, drapieżne torbacze i ptaki.

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii niskiego ryzyka LC[3].

Przypisy

  1. Isoodon obesulus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Organisms: Isoodon obesulus (ang.). Comparative Taxicogenomics Database. [dostęp 22 grudnia 2007].
  3. a b Isoodon obesulus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. E. Keller, prof. dr. J. H. Reichholf, G. Steinbach i inni: Leksykon zwierząt: Ssaki. Cz. 1. Warszawa: Horyzont, 2001, s. 28. ISBN 83-7227-610-2.
  5. Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Baltimore, USA: JHU Press, 1991. ISBN 9780801857898.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]