Krążkówka żyłkowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krążkówka żyłkowana
Krążkówka żyłkowana: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina smardzowate
Rodzaj krążkówka
Gatunek krążkówka żyłkowana
Nazwa systematyczna
Disciotis venosa (Pers.) Arnould
Bull. Soc. mycol. Fr. 9: 111 (1893)
2005-04-23 Disciotis venosa.jpg

Krążkówka żyłkowana (Disciotis venosa Pers. (Pers.) Arnould) – gatunek grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Disciotis, Morchellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Persoon nadając mu nazwę Peziza venosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1893 r. Arnould, przenosząc go do rodzaju Disciotis[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Discina reticulata (Grev.) Fr. 1822
  • Discina venosa (Pers.) Fr. 1822
  • Peziza reticulata Grev. 1825
  • Peziza venosa Pers. 1801

Polską nazwę podaje checklist A. Chmiel[3].

Morfologia[edytuj]

Owocnik

Średnicy 5-15 cm, miseczkowaty, nieregularny, u starszych okazów płasko rozpostarty. Wewnątrz barwy szarobrązowej, żółtobrązowej do ciemno czerwonobrązowej. Powierzchnia delikatnie marszczona, pofałdowana. Zewnętrznie białawy o powierzchni omszonej, w dole żyłkowany. Brzeg podwinięty[4][5].

Trzon

Jasnoszary, krótki, słabo zaznaczony[5]

Miąższ

Kruchy, białawy, o wyraźnym zapachu chloru, smak łagodny[5]

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki gładkie, elipsoidalne, o średnicy 20-24 × 11-14 µm[5]

Występowanie i siedlisko[edytuj]

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[6]. W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[7].

Rośnie od kwietnia do maja, na ziemi, w lasach liściastych, parkach, najchętniej na podłożu wapiennym, pojedynczo lub w grupach; miejscami nierzadki[4].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof. Grzyb jadalny. Jest to smaczny grzyb, którego ostry zapach znika podczas przyrządzania.

Gatunki podobne[edytuj]

Krążkownica wrębiasta, która rośnie w lasach iglastych i nie posiada chlorowego zapachu[5]

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  4. a b Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.
  5. a b c d e Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 640. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów