Krążkówka żyłkowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krążkówka żyłkowana
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina smardzowate
Rodzaj krążkówka
Gatunek krążkówka żyłkowana
Nazwa systematyczna
Disciotis venosa (Pers.) Arnould
Bull. Soc. mycol. Fr. 9: 111 (1893)
Starszy owocnik
Młody owocnik
Dolna strona owocnika

Krążkówka żyłkowana (Disciotis venosa Pers. (Pers.) Arnould) – gatunek grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Disciotis, Morchellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Persoon nadając mu nazwę Peziza venosa. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1893 r. Arnould, przenosząc go do rodzaju Disciotis[1].

Niektóre synonimy[2]:

  • Discina reticulata (Grev.) Fr. 1822
  • Discina venosa (Pers.) Fr. 1822
  • Peziza reticulata Grev. 1825
  • Peziza venosa Pers. 1801

Polską nazwę podaje checklist A. Chmiel[3].

Morfologia[edytuj]

Owocnik

Średnicy 5-15 cm, miseczkowaty, nieregularny, u starszych okazów płasko rozpostarty. Wewnątrz barwy szarobrązowej, żółtobrązowej do ciemno czerwonobrązowej. Powierzchnia delikatnie marszczona, pofałdowana. Zewnętrznie białawy o powierzchni omszonej, w dole żyłkowany. Brzeg podwinięty[4][5].

Trzon

Jasnoszary, krótki, słabo zaznaczony[5]

Miąższ

Kruchy, białawy, o wyraźnym zapachu chloru, smak łagodny[5]

Cechy mikroskopowe;

Zarodniki o rozmiarach 22-25 × 12-15 µm, elipsoidalne, gładkie, bez gutuli, z jednorodną zawartością. Worki 8-zarodnikowe. Wstawki mają szerokość do 10 µm, brązową zawartość i są septowane[6].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej i Europie[7]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[8]. W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[9].

Rośnie od kwietnia do maja, na ziemi, w lasach liściastych, parkach, najchętniej na podłożu wapiennym, pojedynczo lub w grupach; miejscami nierzadki[4].

Znaczenie[edytuj]

Saprotrof. Grzyb jadalny. Jest to smaczny grzyb, którego ostry zapach znika podczas przyrządzania[5].

Gatunki podobne[edytuj]

Krążkownica wrębiasta, która rośnie w lasach iglastych na próchniejącym drewnie, jest mniejsza i nie posiada chlorowego zapachu. Jej zarodniki są drobno brodawkowane[10]

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  4. a b Czesław Narkiewicz: Grzyby chronione Dolnego Śląska. Jelenia Góra: Wydawnictwo Muzeum Przyrodniczego, 2005. ISBN 83-89863-20-0.
  5. a b c d Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 640. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Mushroom Expert. [dostęp 2017-04-25].
  7. Discover Life Maps. [dostęp 2017-04-25].
  8. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  9. Dz.U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
  10. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.