Krainka (pszczoła)

Krainka
	Apis mellifera carnica
	Pollman, 1879
	; Pszczoła kraińska
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Gromada	owady
Rząd	błonkoskrzydłe
Podrząd	trzonkówki
Nadrodzina	pszczoły
Rodzina	pszczołowate
Podrodzina	pszczoły rojne
Rodzaj	Apis
Gatunek	pszczoła miodna
Podgatunek	Apis mellifera carnica
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Krainka, pszczoła kraińska, pszczoła rasy kraińskiej (ang. Carniolan honey bee; łac. Apis mellifera carnica) – podgatunek pszczoły miodnej.

Naturalne występowanie tej pszczoły obejmuje przede wszystkim Słowenię, oraz południową Austrię, Chorwację, Bośnię i Hercegowinę, Serbię, Węgry, Rumunię i Bułgarię.

Pochodzenie

Pszczoła kraińska jako podgatunek pszczoły miodnej naturalizowała się i adaptowała do warunków panujących w Kočevje (Gottschee) region Krainy (obecnie Słowenia), południowej części Alp Austriackich, regionu Gór Dynarskich, południowej Panonii i północnych Bałkanów. Jest to drugi najbardziej popularny podgatunek pszczół hodowany przez pszczelarzy na świecie.

Cechy

Jest faworytem wśród pszczelarzy z wielu powodów. Przede wszystkim z powodu dużych możliwości obronnych przeciw innym owadom, pozostając przy tym nieagresywna w stosunku do pszczelarza. Pszczoły te rozpoczynają szybkie dopasowywanie populacji robotnic do dostępności pokarmu wczesną wiosną oraz tak samo szybkie dopasowywanie populacji robotnic w przypadku spadku lub braku pożytków. Odporne na niektóre choroby i pasożyty bardziej niż inne rasy.

Anatomia

Pszczoła kraińska jest podobnych rozmiarów jak pszczoła włoska (Apis mellifera ligustica), ale w wyróżniającym śniado szarym kolorze z brązowymi paskami. Tułów jest ciemny, z tym, że można spotkać również w jaśniejszym kolorze lub nawet brązowym, a także z kropkami. Znane są również jako pszczoły szare.

Dodatkowo pszczoła kraińska jest porównywalna rozmiarami do pszczoły środkowoeuropejskiej (Apis mellifera mellifera), lecz z węższym odwłokiem.

Języczek o długości 6,5 do 6,7 mm, wysokie ramiona i krótkie włoski pozwalają na zbieranie nektaru np. z koniczyn i podobnych pożytków.

Charakter i zachowanie

Zalety

Ceniona przez pszczelarzy ze względu na delikatność i brak agresywności
Może być hodowana w środowisku miejskim o dużym zagęszczeniu
Lepsza orientacja w terenie niż pszczoła włoska
Niska skłonność do rabunków
Może zimować w niewielkim kłębie
Zdolność do oszczędzania zapasów miodu
Zdolność do szybkiej adaptacji środowiskowej
Dobra zdolność do długiego zimowania
Zdolność do szybkiej odbudowy kolonii po zimowli
Niskie zużycie propolisu
Odporna na choroby czerwiu
Nadaje się na tereny z wczesnymi pożytkami
Robotnice żyją do 12% dłużej niż pszczoły innych ras

Wady

Najwyższa ze wszystkich ras pszczoły miodnej podatność do rojenia w przypadku
Niska zdolność do prosperowania w czasie gorącego lata
Czerwienie zależne od dostępności pyłku kwiatowego
Nieoznaczona matka trudna do odszukania na plastrze
Bardzo duża podatność na Warrozę (Varroa Destructor)^[1]^[2]^[3]
Duża podatność na grzybicowe choroby czerwiu (Ascosphaera apis)^[4]^[5]
Duża po podatność na nosemozę: nosema Apis oraz nosema Cerana^[6]^[7]
Przygotowania do zimowania rodziny rozpoczynają już w sierpniu
Słaba zimotrwałość^[8]^[9]
Słaba odporność na kiślicę
Najczęściej zainfekowane zgnilcem amerykańskim jako rasa.^[10]

Przypisy

↑ Olszewski, K., Paleolog, J., Łopucki, R. (2012). Zwalczanie warrozy u pszczół miodnych z uwzględnieniem odporności pszczół i roztoczy. W: "Zagadnienia ekologii i ochrony środowiska".
↑ MagdalenaM. Rękas MagdalenaM., Wpływ zmian konstrukcji ulgi na dzieci na dochody do dyspozycji rodzin w Polsce, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” (403), 2015, DOI: 10.15611/pn.2015.403.23, ISSN 1899-3192 [dostęp 2025-06-16] .
↑ Stephen J.S.J. Martin Stephen J.S.J., The role of Varroa and viral pathogens in the collapse of honeybee colonies: a modelling approach, „Journal of Applied Ecology”, 38 (5), 2001, s. 1082–1093, DOI: 10.1046/j.1365-2664.2001.00662.x, ISSN 0021-8901 [dostęp 2025-06-16] .
↑ Arthur RA.R. Davis Arthur RA.R., The Study of Insecticide Poisoning of Honeybee Brood, „Bee World”, 70 (4), 1989, s. 163–174, DOI: 10.1080/0005772x.1989.11099013, ISSN 0005-772X [dostęp 2025-06-16] .
↑ CoreyC. Campion CoreyC., Healing Hives: Honey Bees and the Rehabilitation of Veterans, 1919–2019, „Bee World”, 96 (2), 2019, s. 55–59, DOI: 10.1080/0005772x.2018.1563377, ISSN 0005-772X [dostęp 2025-06-16] .
↑ EvaE. Forsgren EvaE., IngemarI. Fries IngemarI., Comparative virulence of Nosema ceranae and Nosema apis in individual European honey bees, „Veterinary Parasitology”, 170 (3-4), 2010, s. 212–217, DOI: 10.1016/j.vetpar.2010.02.010, ISSN 0304-4017 [dostęp 2025-06-16] .
↑ EvaE. Forsgren EvaE., IngemarI. Fries IngemarI., Comparative virulence of Nosema ceranae and Nosema apis in individual European honey bees, „Veterinary Parasitology”, 170 (3-4), 2010, s. 212–217, DOI: 10.1016/j.vetpar.2010.02.010, ISSN 0304-4017 [dostęp 2025-06-16] .
↑ MagdalenaM. Pokrzyńska MagdalenaM., Young Apiarists. The Attitudes of the Technical College in Pszczela Wola, Poland, towards Beekeeping and Bees, „Opuscula Sociologica”, 2016, s. 59–76, DOI: 10.18276/os.2016.1-05, ISSN 2299-9000 [dostęp 2025-06-16] .
↑ IbrahimI. Çakmak IbrahimI., The over wintering survival of highly Varroa destructor infested honey bee colonies determined to be hygienic using the liquid nitrogen freeze killed brood assay, „Journal of Apicultural Research”, 49 (2), 2010, s. 197–201, DOI: 10.3896/ibra.1.49.2.09, ISSN 0021-8839 [dostęp 2025-06-16] .
↑ Walter S.W.S. Sheppard Walter S.W.S., Marina D.M.D. Meixner Marina D.M.D., Apis mellifera pomonella, a new honey bee subspecies from Central Asia, „Apidologie”, 34 (4), 2003, s. 367–375, DOI: 10.1051/apido:2003037, ISSN 0044-8435 [dostęp 2025-06-16] .

Bibliografia

Graham, Joe. The Hive and the Honey Bee. Hamilton/IL: Dadant & Sons; 1992; ISBN 0-915698-09-9.
John A. Skinner i inni: Beekeeping in Tennessee. University of Tennessee, 2004. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-08-31)]. (ang.).
Apis mellifera carnica. [w:] Strona słoweńskiego stowarzyszenia hodowców pszczół [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-01-28)].

[1] Olszewski, K., Paleolog, J., Łopucki, R. (2012). Zwalczanie warrozy u pszczół miodnych z uwzględnieniem odporności pszczół i roztoczy. W: "Zagadnienia ekologii i ochrony środowiska".

[2] MagdalenaM. Rękas MagdalenaM., Wpływ zmian konstrukcji ulgi na dzieci na dochody do dyspozycji rodzin w Polsce, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” (403), 2015, DOI: 10.15611/pn.2015.403.23, ISSN 1899-3192 [dostęp 2025-06-16] .

[3] Stephen J.S.J. Martin Stephen J.S.J., The role of Varroa and viral pathogens in the collapse of honeybee colonies: a modelling approach, „Journal of Applied Ecology”, 38 (5), 2001, s. 1082–1093, DOI: 10.1046/j.1365-2664.2001.00662.x, ISSN 0021-8901 [dostęp 2025-06-16] .

[4] Arthur RA.R. Davis Arthur RA.R., The Study of Insecticide Poisoning of Honeybee Brood, „Bee World”, 70 (4), 1989, s. 163–174, DOI: 10.1080/0005772x.1989.11099013, ISSN 0005-772X [dostęp 2025-06-16] .

[5] CoreyC. Campion CoreyC., Healing Hives: Honey Bees and the Rehabilitation of Veterans, 1919–2019, „Bee World”, 96 (2), 2019, s. 55–59, DOI: 10.1080/0005772x.2018.1563377, ISSN 0005-772X [dostęp 2025-06-16] .

[6] EvaE. Forsgren EvaE., IngemarI. Fries IngemarI., Comparative virulence of Nosema ceranae and Nosema apis in individual European honey bees, „Veterinary Parasitology”, 170 (3-4), 2010, s. 212–217, DOI: 10.1016/j.vetpar.2010.02.010, ISSN 0304-4017 [dostęp 2025-06-16] .

[7] EvaE. Forsgren EvaE., IngemarI. Fries IngemarI., Comparative virulence of Nosema ceranae and Nosema apis in individual European honey bees, „Veterinary Parasitology”, 170 (3-4), 2010, s. 212–217, DOI: 10.1016/j.vetpar.2010.02.010, ISSN 0304-4017 [dostęp 2025-06-16] .

[8] MagdalenaM. Pokrzyńska MagdalenaM., Young Apiarists. The Attitudes of the Technical College in Pszczela Wola, Poland, towards Beekeeping and Bees, „Opuscula Sociologica”, 2016, s. 59–76, DOI: 10.18276/os.2016.1-05, ISSN 2299-9000 [dostęp 2025-06-16] .

[9] IbrahimI. Çakmak IbrahimI., The over wintering survival of highly Varroa destructor infested honey bee colonies determined to be hygienic using the liquid nitrogen freeze killed brood assay, „Journal of Apicultural Research”, 49 (2), 2010, s. 197–201, DOI: 10.3896/ibra.1.49.2.09, ISSN 0021-8839 [dostęp 2025-06-16] .

[10] Walter S.W.S. Sheppard Walter S.W.S., Marina D.M.D. Meixner Marina D.M.D., Apis mellifera pomonella, a new honey bee subspecies from Central Asia, „Apidologie”, 34 (4), 2003, s. 367–375, DOI: 10.1051/apido:2003037, ISSN 0044-8435 [dostęp 2025-06-16] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]