Krajanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krajanów
wieś
Ilustracja
Kościół św. Jerzego w Krajanowie
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Nowa Ruda
Liczba ludności (III 2011) 120[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-400[2]
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0854297
Położenie na mapie gminy wiejskiej Nowa Ruda
Mapa konturowa gminy wiejskiej Nowa Ruda, po lewej znajduje się punkt z opisem „Krajanów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Krajanów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Krajanów”
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa konturowa powiatu kłodzkiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Krajanów”
Ziemia50°35′52″N 16°26′40″E/50,597778 16,444444

Krajanów (niem. Krainsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Krajanów leży w północnej części Wzgórz Włodzickich, na pograniczu z Górami Suchymi w Sudetach Środkowych, w górnym biegu Marcowskiego Potoku[3].

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Krajanów[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0854305 Bytkowice przysiółek
Festiwal Góry Literatury
Jacek Dehnel, Krajanów
Ireneusz Grin, Krajanów
Tablica na szlaku „Literackie Wędrówki”
Galeria: Pomniki, ruina
Krajanów. Napis na pomniku ofiar wojny francusko-pruskiej
Krajanów. Pomnik ofiar wojny francusko-pruskiej
Krajanów. Krzyż na pomniku ofiar wojny francusko-pruskiej
Krajanów. Pomnik ofiar katastrofy górniczej
Krajanów. Ruiny baszty przy zespole dworskim
Krajanów. Ruiny baszty przy zespole dworskim

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Krajanowie pochodzi z 1353 roku, w 1423 roku było tu wolne sędziostwo[3]. W 1631 roku Krajanów opisano jako dużą osadę z kościołem, w 1748 roku w miejscowości był młyn wodny, 97 gospodarstw i 21 rzemieślników[3]. W 1840 roku były 102 budynki, w tym: kościół, szkoła katolicka, dwa folwarki i młyn wodny, we wsi nadal istniało wolne sędziostwo[3]. Działało też 57 warsztatów bawełnianych i 20 lnianych, a więc większość mieszkańców trudniła się tkactwem[3]. W 1870 roku był w Krajanowie dwór i karczma, od połowy XIX wieku miejscowość zaczęła się wyludniać[3]. Po 1945 roku wieś została zasiedlona grupą górali podhalańskich, którzy początkowo kultywowali swoje tradycje i folklor[3]. Z czasem tradycje te jednak zanikły, a miejscowość stopniowo wyludniała się[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[6]:

Inne zabytki:

  • przykościelny cmentarz ze starymi nagrobkami.
  • dwór (nieistniejący), pozostały ruiny kamiennej baszty, ogrodzenia, budynek gospodarczy – dawna stajnia pałacowa, obecnie dom nr 39[7]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W ramach II Festiwalu Góry Literatury 16.07.2016 r. został otwarty szlak pod nazwą Literackie wędrówki z domu dziennego do domu nocnego i odbyły się spotkania z pisarzami: Zbigniewem Kruszyńskim, z którym rozmawiała Justyna Czechowska, z Jackiem Dehnelem prowadzone przez Karola Maliszewskiego oraz z Piotrem Tarczyńskim i J. Dehnelem, współautorami książki Tajemnica domu Helclów, z którymi dyskutował Ireneusz Grin[8].

Osoby związane z Krajanowem[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości okresowo mieszka Olga Tokarczuk, pisarka, laureatka Literackiej Nagrody Nobla za 2018 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 528 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. a b c d e f g h Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 11: Góry Sowie, Wzgórza Włodzickie. Wrocław: I-Bis, 1994, s. 209–213. ISBN 83-85773-12-6.
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 78. [dostęp 2 sierpnia 2012].
  7. Krajanów.
  8. Magda Piekarska: Modzelewski, Sosnowski, Dehnel... Rusza festiwal „Góry literatury”. wroclaw.wyborcza.pl, 13 lipca 2016. [dostęp 2016-07-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]