Krakelura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krakelura na powierzchni obrazu
Chińska porcelana kraklowana

Krakelura (fr. craquelure) – charakterystyczna siatka spękań tworząca się na powierzchni obrazu olejnego. Może powstawać w warstwie werniksu, ale także w warstwach malarskich, a nawet w gruncie. Powstaje w wyniku upływu czasu, niewłaściwego przechowywania i działania czynników atmosferycznych bądź wskutek technicznych wad wykonania (nieprawidłowego przygotowania farb lub zaprawy)[1].

Zjawisko to dotyczyć może również malarstwa temperowego, fresków, rzeźb polichromowanych, lecz także ceramiki, gdzie spękaniu ulega szkliwo[2]. Rysunek krakelur i ich głębokość jest pomocniczym źródłem przy badaniach nad autentycznością dzieła[2].

W ceramice znane również jako krakle (fr. craquelé), powstające w wyniku przypadkowych defektów, starzenia się szkliwa bądź efektu wywołanego sztucznie i mającego zdobić wyroby z porcelany, fajansu lub garncarskie. Są wynikiem zróżnicowania współczynnika rozszerzalności masy naczynia i pokrywającego ją szkliwa[1] lub zastosowania dwóch szkliw o różnych stopniach kurczliwości[2].

Pod względem technicznym efekt spękania w dekoracji ceramiki doprowadzili do szczególnej doskonałości Chińczycy. Rozróżniali oni m.in. rzadszą siatkę spękań (nazywaną kleszczami kraba) i gęściejszą (rybia ikra)[1]. Rysunek krakelur podkreślano czasem przez nacieranie szkliwa sadzą[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik terminów plastycznych, dz. cyt.
  2. a b c d Sztuka świata. T. 17. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, ​ISBN 978-83-213-4726-4​.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik sztuk plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 336. ISBN 83-214-0590-8.
  • Ian Chilvers: Oksfordzki leksykon sztuki. Warszawa: Arkady, 2002, s. 363. ISBN 83-213-4157-8.
  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Stefan Kozakiewicz (red.). Warszawa: PWN, 1969, s. 195.