Krakelura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krakelura na powierzchni obrazu
Chińska porcelana kraklowana

Krakelura (fr. craquelure) – charakterystyczna siatka spękań tworząca się na powierzchni obrazu olejnego. Może powstawać w warstwie werniksu, ale także w warstwach malarskich, a nawet w gruncie. Powstaje w wyniku upływu czasu, niewłaściwego przechowywania i działania czynników atmosferycznych bądź wskutek technicznych wad wykonania (nieprawidłowego przygotowania farb lub zaprawy).

Zjawisko to dotyczyć może również malarstwa temperowego, fresków, rzeźb polichromowanych, lecz także ceramiki, gdzie spękaniu ulega szkliwo.

W ceramice znane również jako krakle (fr. craquelé), powstające w wyniku przypadkowych defektów, starzenia się szkliwa bądź efektu wywołanego sztucznie i mającego zdobić wyroby z porcelany, fajansu lub garncarskie. Są wynikiem zróżnicowania współczynnika rozszerzalności masy naczynia i pokrywającego ją szkliwa.

Pod względem technicznym efekt spękania w dekoracji ceramiki doprowadzili do szczególnej doskonałości Chińczycy. Rozróżniali oni m. in. rzadszą siatkę spękań (nazywaną kleszczami kraba) i gęściejszą (rybia ikra).

Bibliografia[edytuj]

  • Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik sztuk plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 336. ISBN 83-214-0590-8.
  • Ian Chilvers: Oksfordzki leksykon sztuki. Warszawa: Arkady, 2002, s. 363. ISBN 83-213-4157-8.
  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Stefan Kozakiewicz (red.). Warszawa: PWN, 1969, s. 195.