Krakowski Szybki Tramwaj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krakowski Szybki Tramwaj
Krakowski Szybki Tramwaj
Podziemna stacja Politechnika
Dane ogólne
Lokalizacja  Polska, Kraków
Rodzaj transportu szybki tramwaj, premetro[1]
Data uruchomienia 12 grudnia 2008[2]
Infrastruktura
Liczba linii 2[3]
Inne informacje
Operator MPK Kraków
Portal Portal Komunikacja miejska
Podziemna stacja Dworzec Główny Tunel
Torowisko KST w kierunku Kurdwanowa
Przebudowa torowiska w al. Powstania Warszawskiego pod kątem KST
Zmodernizowana w 2007 roku pętla Krowodrza Górka z dworcem tramwajowo-autobusowym

Krakowski Szybki Tramwaj (KST) – współczesna krakowska inwestycja w komunikację zbiorową mająca zapewnić miastu szybką i sprawną sieć transportu zbiorowego łączącą zalety klasycznego tramwaju oraz metra[4]. W jej skład wchodzą bezkolizyjne torowiska tramwajowe lub wybrane torowiska wydzielone z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach. Budowa systemu rozpoczęła się oficjalnie w latach 90., natomiast uruchomienie pierwszego korytarza z osiedla Krowodrza Górka do Kurdwanowa nastąpiło 12 grudnia 2008 roku[4][2].

Charakterystyka KST[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym wyróżnikiem systemów szybkiego tramwaju jest prędkość komunikacyjna, która nie może być niższa niż 24 km/h, licząc wraz z czasem postoju na przystankach[4]. Krakowski Szybki Tramwaj dąży do spełnienia tego wymogu poprzez kombinację:

  1. Odcinków torowisk bezkolizyjnych (obecnie przede wszystkim tunel tramwajowy).
  2. Odcinków wydzielonych z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach.

Tworzą one korytarz, w którym przyspieszane są wszystkie kursujące nim linie tramwajowe niezależnie od typu taboru, mimo iż początkowo priorytet miał być zapewniony jedynie wybranym liniom[4]. Krakowski Szybki Tramwaj wykorzystuje dwa systemy informatyczne[4]:

  • UTCS – (Urban Traffic Control System) System Sterowania Ruchem obejmujący swym zakresem 72 skrzyżowania w ścisłym centrum Krakowa i wzdłuż tzw. korytarza Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (KST);
  • TTSS – (Traffic Tram Supervision System) System Nadzoru Ruchu Tramwajowego, w tym system priorytetu przejazdów tramwajów przez skrzyżowania zlokalizowane w korytarzu KST, obejmujący 196 pociągów tramwajowych;

Wykonawcą obu systemów jest firma Siemens[5].

Z fragmentów korytarzy KST mogą korzystać wszystkie linie tramwajowe. Oprócz tego, wraz z uruchomieniem systemu utworzono dodatkowe linie tramwajowe, które poruszają się wyłącznie w korytarzach KST i są obsługiwane przez tabor niskopodłogowy[4]. Przeznaczono dla nich przedział numeracji 5x. Obecnie funkcjonują dwie takie linie:

Budowa estakady Wielicka - Lipska

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1974 roku rozpoczęto budowę podziemnego tunelu pierwszej linii metra w rejonie Dworca Głównego PKP[6][4]. Do końca 1989 roku zdołano zrealizować jedynie 180-metrowy odcinek pod peronami dworca. Po zmianach ustrojowych dalsza budowa została na kilka lat wstrzymana. W 1994 roku uchwalono Plan Ogólnego Zagospodarowania Miasta Krakowa, w którym zrezygnowano z budowy metra na rzecz szybkiego tramwaju. Nowa inwestycja miała wykorzystywać wybudowany już odcinek tunelu, który miał być jednak dokończony dla komunikacji północ-południe zamiast wschód-zachód[6][4].

Między 1995 a 1999 rokiem wybudowano kolejne 605 metrów tunelu pod ulicą Lubomirskiego, a niedługo później rozpoczęto budowę trasy tramwajowej z ul. Wielickiej do osiedla Kurdwanów, gdzie miał kończyć się pierwszy korytarz KST łączący północ z południem miasta.

Budowa Krakowskiego Szybkiego Tramwaju została podzielona na kilka etapów:

Szczegóły techniczne[edytuj | edytuj kod]

Linia tramwajowa 50 ma obecnie długość 14 kilometrów (w tym 1538 metrów w tunelu), jednak docelowa długość ulegnie zmienie po uruchomieniu etapu IIB. Tory tramwajowe prowadzą przez pierwszy w Polsce tunel tramwajowy, w którym maszyny mają rozwijać maksymalną bezpieczną prędkość 60 km/h (obecnie obowiązuje ograniczenie do 30 i 40 km/h). Według założeń cały odcinek ma być pokonywany w trzydzieści minut.

Linia tramwajowa 52 ma obecnie długość 18 kilometrów. Trasę pokonuje w niecałą godzinę.

Tunel[edytuj | edytuj kod]

Finansowanie inwestycji[edytuj | edytuj kod]

Projekt jest finansowany z budżetu miasta Kraków. Od października 1998 roku inwestorem zastępczym miasta przy budowie KST jest Agencja Rozwoju Miasta Krakowa. Na wykonanie inwestycji zostały zaciągnięte kredyty w Europejskim Banku Odbudowy i Rozwoju oraz Europejskim Banku Inwestycyjnym.

Przypisy

  1. Podziemny tramwaj zamiast metra?
  2. 2,0 2,1 2,2 Gazeta.pl: Rusza Krakowski Szybki Tramwaj łączący południe i północ miasta (pol.). 2009-12-11. [dostęp 27 lipca 2009].
  3. Mapki komunikacyjne MPK Kraków S.A. (dostęp: 21 lipca 2011).
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Michał Wojtaszek: Z przodu szybki, z tyłu szybki, stąd jest szybki... (pol.). Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w Krakowie. [dostęp 13 listopada 2009].
  5. http://kmkrakow.pl/informacje-o-systemie-kmk/infrastruktura/136-dynamiczna-informacja-pasazerska.html
  6. 6,0 6,1 Michał Wojtaszek: Budowa tunelu tramwajowego (pol.). www.psmkms.krakow.pl. [dostęp 13 listopada 2009].
  7. www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.
  8. www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.
  9. www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.
  10. www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.
  11. www.bip.krakow.pl/_inc/radaVkdn/show_pdfdoc.php?id=38320.
  12. http://wiadomosci.onet.pl/krakow/konsultacje-ws-tramwaju-z-meissnera-do-mistrzejowic/h476y.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]