Krakowskie Przedmieście w Lublinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
POL Lublin COA 1.svg Lublin
ulica
Krakowskie Przedmieście
Śródmieście
Długość: 1010 m
Krakowskie Przedmieście, widok w kierunku Starego Miasta
Krakowskie Przedmieście, widok w kierunku Starego Miasta
Przebieg
Ikona ulica.svg Brama Krakowska, ul. Bramowa
Ikona deptak ulica.svg 0m ul. Lubartowska,
ul. Królewska
Ikona deptak plac.svg pl. Łokietka
Ikona deptak z lewej ulica.svg 80m ul. Bernardyńska
Ikona ulica deptak2.svg 100m ul. Świętoduska,
ul. Przechodnia
Ikona deptak z lewej ulica.svg 160m ul. Wróblewskiego
Ikona deptak z prawej ulica.svg 260m ul. Stanisława Staszica
Ikona ulica w lewo L z dochodzacym deptakiem.svg 310m ul. Kapucyńska
Ikona ulica plac.svg 360-560m pl. Litewski
Ikona ulica z lewej.svg 420m ul. Kościuszki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 560m ul. 3 Maja,
ul. Hugo Kołłątaja
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 790m ul. Ewangelicka,
ul. Fryderyka Chopina
Ikona ulica z prawej.svg 900m ul. Krótka
Ikona ulica z prawej.svg światła 970m ul. Wieniawska
Ikona ulica z lewej.svg światła 1010m ul. Lipowa
Ikona ulica.svg Al. Racławickie
Położenie na mapie Lublina
Mapa lokalizacyjna Lublina
ulica Krakowskie Przedmieście
ulica Krakowskie Przedmieście
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
ulica Krakowskie Przedmieście
ulica Krakowskie Przedmieście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Krakowskie Przedmieście
ulica Krakowskie Przedmieście
Ziemia51°14′52,3″N 22°33′30,4″E/51,247867 22,558450

Krakowskie Przedmieście – jedna z głównych ulic Lublina, częściowo zamknięta dla ruchu kołowego i przekształcona w strefę pieszą (na odcinku od ulicy Kapucyńskiej do placu Władysława Łokietka).

Przez długi czas najważniejszy trakt komunikacyjny miasta, część drogi biegnącej z Krakowa przez Lublin na wschód. Pełni istotną funkcję handlowo-usługową – wzdłuż niej mieszczą się siedziby najważniejszych urzędów i instytucji miasta.

Lokalizacja ulicy[edytuj]

Ulicę Krakowskie Przedmieście otwiera plac Władysława Łokietka, przy którym usytuowana jest Brama Krakowska (otwierająca drogę do Starego Miasta) i budynek Nowego Ratusza. Fragment biegnący do placu Litewskiego prawie w całości kształtował się w pierwszej połowie XIX wieku. Jego cechą charakterystyczną jest niewielka szerokość traktu i silna zwartość zabudowy ulicy. Ta część pod koniec XX wieku została zamknięta dla ruchu kołowego i przebudowana na deptak.

Kolejny, młodszy fragment Krakowskiego Przedmieścia (kształtowany na przełomie XIX i XX wieku), otwiera duży plac z fontanną i pomnikiem Unii Lubelskiej z jednej strony (plac Litewski) i skwer przy centrum handlowym – z drugiej (przy skrzyżowaniu z ul. Kapucyńską). Dalej trakt jest szerszy i biegnie w kierunku skrzyżowania z ulicą Lipową i Alejami Racławickimi.

Historia ulicy[edytuj]

Kościół wizytek, kościół Kapucynów i pomnik Unii Lubelskiej ok. 1860 roku, litografia Adama Lerue.
Początek Krakowskiego Przedmieścia. Plac Łokietka (Nowy Ratusz i Brama Krakowska) na widokówce z początku XX wieku.

Jednym z najstarszych budynków przy Krakowskim Przedmieściu jest kościół św. Ducha, zbudowany w XV wieku. W nowszej części ulicę wyróżnia barokowy kościół i klasztor Kapucynów. Plac Władysława Łokietka (wcześniej zwany Królewskim), który otwiera ulicę od północnego wschodu, był skrzyżowaniem dróg biegnących z Krakowa z tymi, które zmierzają na wschód. Przy nim został umiejscowiony w 1828 roku nowy ratusz miejski, przebudowany z kościoła Karmelitów Bosych. Jego dzisiejszy wygląd to wynik odbudowy po zniszczeniach wojennych i prac renowacyjnych z połowy XX wieku. W XIX wieku przy ulicy wzniesiono dwa hotele – Hotel Victoria (zburzony w trakcie II wojny światowej, wznosił się w miejscu obecnego placu przed Galerią Centrum) i Hotel Europejski (Hotel Europa).

W trakcie II wojny światowej duża część zabudowy Krakowskiego Przedmieścia uległa zniszczeniu, w jej miejscu w latach powojennych zbudowano kilka budynków, których architektura tylko w nieznaczny sposób nawiązuje do architektury przedwojennej. Tak jest m.in. w przypadku gmachu oddziału banku PKO BP u zbiegu Krakowskiego Przedmieścia i ul. Wróblewskiego. O ile ta budowla miała jeszcze pewne cechy zabudowy przedwojennej, o tyle konstrukcja żelbetowa domu towarowego przy ul. Kapucyńskiej nie nawiązywała do stylu sprzed 1939 roku. W wyniku przebudowy tego fragmentu przed centrum handlowym powstał plac. Podobnych skwerów Krakowskiemu Przedmieściu po wojnie przybyło kilka. Jednym z nich jest plac Czechowicza, który powstał w miejscu po kamienicy, w której zginął Józef Czechowicz. Jednym z najbardziej wyróżniających się budynków Krakowskiego Przedmieścia jest gmach Poczty Głównej (vis a vis placu Litewskiego), który kilkukrotnie przechodził gruntowną przebudowę zewnętrznej elewacji.

Plac Litewski przy Krakowskim Przedmieściu w roku 1917. W tle hotel Europa.

W 1996 przeprowadzono przebudowę Krakowskiego Przedmieścia. Odcinek od placu Władysława Łokietka do placu Litewskiego stał się miejskim deptakiem. Funkcja mieszkaniowa ponownie ustąpiła miejsca funkcji handlowej[1]. W 2016 rozpoczęto przebudowę placu Litewskiego, która obejmuje przekształcenie następnego odcinka Krakowskiego Przedmieścia (do skrzyżowania z ul. 3 Maja i Kołłątaja) w strefę pieszą[2].

Krakowskie przedmieście podczas obchodów 440. rocznicy unii lubelskiej

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • DagmaraD. Kociuba DagmaraD., Lublin. Rozwój przestrzenny i funkcjonalny od średniowiecza do współczesności, Toruń: Adam Marszałek, 2011, ISBN 978-83-7780-203-8.