Krameriaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krameriaceae
Krameria lappacea
Krameria lappacea
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd parolistowce
Nazwa systematyczna
Krameriaceae Dumort.
Anal. Fam. Pl.: 20, 23. 1829[2]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Krameriaceaemonotypowa rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu parolistowców z rodzajem Krameria. Gatunkiem typowym jest K. ixine L.[3] W obrębie rodzaju wyróżnia się od 16[1] do ponad 20[4] gatunków. Zasięg tych roślin obejmuje suche tereny na obu kontynentach amerykańskich od południowych Stanów Zjednoczonych po północne Chile i Argentynę[1][4]. Korzenie Krameria lappacea zwane "korzeniami ratanhia" są od XVIII wieku popularnym środkiem o działaniu ściągającym (także w Europie), ze względu na obfitość garbników. W obrębie naturalnego zasięgu rośliny te były wykorzystywane do czyszczenia zębów[4], także jako źródło barwników. Nazwa rodzaju i rodziny upamiętnia Johanna G. H. Kramera (1684-1744) – lekarza armii austriackiej i botanika[5].

Biologia i morfologia[edytuj | edytuj kod]

Słabo rozgałęziające się krzewy do 2 m wysokości lub pokładające się byliny półpasożytnicze. Potrafią normalnie asymilować, ale poza tym wyposażone w ssawki korzeniowe pozyskują substancje odżywcze także z korzeni sąsiednich roślin. Pędy u niektórych gatunków są cierniste. Liście są drobne, skrętoległe, całobrzegie lub trójdzielne. Owłosione są filcowato jednokomórkowymi włoskami. Kwiaty silnie pachnące, dwubocznie symetryczne, przypominają kwiaty motylkowatych, wyrastają pojedynczo w kątach liści lub w gronach na końcach pędów. Ich korona jest jaskrawo czerwona lub żółta. Trzy płatki korony są wyciągnięte i zrośnięte u dołu, pozostałe dwa są niewielkie i mięsiste. Działki kielicha w liczbie 4 lub 5 są okazałe, eliptyczne i podobne do płatków korony. Płodne pręciki zwykle w liczbie 4, rzadziej 5. Zalążnia górna składa się z dwóch zrośniętych owocolistków. Zakończona jest drobnym znamieniem na długim słupku. Owocem jest jednonasienny, kulisty, suchy i kolczasty, przypomina orzeszek[4][1][5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na pewne podobieństwa morfologiczne rodzaj Krameria wyodrębniany był jako rodzina blisko spokrewniona z krzyżownicowatymi (Polygalaceae) (np. w systemie Cronquista z 1981).

Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzina siostrzana dla parolistowatych (Zygophyllaceae) w obrębie rzędu parolistowców (Zygophyllales) będącego kladem bazalnym różowych właściwych[1].

Podział[6]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-05-05].
  2. James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-05-05].
  3. 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2011-05-05].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 360. ISBN 83-7079-778-4.
  5. 5,0 5,1 Michael G. Simpson: Plant Systematics. Elsevier, 2010, s. 312-314. ISBN 978-0-12-374380-0.
  6. Krameria (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-05-05].