Kraska liliowopierśna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kraska liliowopierśna
Coracias caudatus[1]
Linnaeus, 1766
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd kraskowe
Nadrodzina Coracioidea
Rodzina kraski
Rodzaj Coracias
Gatunek kraska liliowopierśna
Synonimy
  • Coracias caudata Linnaeus, 1766[1]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kraska liliowopierśna (Coracias caudatus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krasek (Coraciidae). Występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Linneusz w 1766 na podstawie holotypu z Angoli. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Coracias caudata[3]. Obecnie (2020) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje nazwę Coracias caudatus. IOC wyróżnia 2 podgatunki[4]. Epitet gatunkowy często zapisywany jest jako caudata, jednak nazwa rodzajowa Coracius jest rodzaju męskiego[3].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

  • C. c. lorti Shelley, 1885Etiopia i Somalia na południe po północno-wschodnią Kenię[3]
  • C. c. caudatus Linnaeus, 1766 – Angola na wschód po Ugandę i centralnej oraz wschodniej Kenii, dalej na południe po Namibię i północne oraz wschodnie RPA[3]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała bez ozdobnych sterówek wynosi 28–30 cm (z nimi do 8 cm więcej); masa ciała 87–135 g[3]. Cechami diagnostycznymi w przypadku tego gatunku jest kombinacja różnych odcieni niebieskiego na skrzydle, liliowej piersi i wydłużonych sterówek[5].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia krasek liliowopierśnych są suche zadrzewienia, jak sawanna z akacjami, miombo, porośnięta palmami sawanna i zadrzewienia Colophospermum mopane. Często przebywają na granicy zadrzewień i obszarów trawiastych. Żywią się bezkręgowcami, takimi jak prostoskrzydłe, chrząszcze, motyle i gąsienice oraz kręgowcami – ptakami, gadami i płazami[6]. Często kraski te przesiadują w miejscach, gdzie są dobrze widoczne, jak słupy telefoniczne i druty[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

W Somalii okres składania jaj przypada na kwiecień–czerwiec (raz odnotowano zniesienie we wrześniu, na południu kraju), w marcu i od sierpnia do września w Etiopii, od marca do listopada we wschodniej Afryce, od września do listopada w Malawi[3], od września do lutego w RPA. Przeważnie gniazda znajdują się w dziuplach, 2–8 m nad ziemią. Mogą również wypędzać inne ptaki, jak sierpodudki purpurowe (Phoeniculus purpureus) i błyszczaki lśniące (Lamprotornis nitens) z ich dziupli. Niekiedy używają do gniazdowania kopców termitów albo budek lęgowych. Zniesienie liczy 2–4 jaja. Inkubacja trwa 17–25 dni, wysiadują oba ptaki z pary. Młode opuszczają gniazdo po blisko 19 dniach życia. Po kolejnych 20 dniach stają się niezależne od rodziców[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje kraskę liliowopierśną za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Coracias caudatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Coracias caudatus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Fry, H. & Kirwan, G.M.: Lilac-breasted Roller (Coracias caudatus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 4 marca 2017].
  4. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Rollers, ground rollers, kingfishers (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-06-04].
  5. a b Ian Sinclair: Birds of Southern Africa. Struik Nature, 2009, s. 80. ISBN 978-1-77007-769-0.
  6. a b Coracias caudatus (Lilac-breasted roller). Biodiversity Explorer. [dostęp 4 czerwca 2020].
  7. Lilac-breasted Roller Coracias caudatus. BirdLife International. [dostęp 4 marca 2017].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]