Kraska liliowopierśna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kraska liliowopierśna
Coracias caudatus[1]
Linnaeus, 1766
Kraska liliowopierśna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd kraskowe
Nadrodzina Coracioidea
Rodzina kraski
Rodzaj Coracias
Gatunek kraska liliowopierśna
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Kraska liliowopierśna (Coracias caudatus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krasek. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Linneusz w 1766 na podstawie holotypu z Angoli. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Coracias caudata[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje nazwę Coracias caudatus. IOC wyróżnia 2 podgatunki[4]. Epitet gatunkowy często zapisywany jest jako caudata, jednak nazwa rodzajowa Coracius jest rodzaju męskiego[3].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

IOC wyróżnia następujące podgatunki[4]:

  • C. c. lorti Shelley, 1885Etiopia i Somalia na południe po północnpo-wschodnią Kenię[3]
  • C. c. caudatus Linnaeus, 1766 – Angola na wschód po Ugandę i centralnej oraz wschodniej Kenii, dalej na południe po Namibię i północne oraz wschodnie RPA[3]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała bez ozdobnych sterówek wynosi 28–30 cm (z nimi do 8 cm więcej); masa ciała 87–135 g[3]. Cechami diagnostycznymi w przypadku tego gatunku jest kombinacja różnych odcieni niebieskiego na skrzydle, liliowej piersi i wydłużonych sterówek[5].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia krasek liliowopierśnych są suche zadrzewienia, jak sawanna z akacjami, miombo, porośnięta palmami sawanna i zadrzewienia Colophospermum mopane. Często przebywają na granicy zadrzewień i obszarów trawiastych. Żywią się bezkręgowcami, takimi jak prostoskrzydłe, chrząszcze, motyle i gąsienice oraz kręgowcami – ptakami, gadami i płazami[6]. Często kraski te przesiadują w miejscach, gdzie są dobrze widoczne, jak słupy telefoniczne i druty[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

W Somalii okres składania jaj przypada na kwiecień–czerwiec (raz odnotowano zniesienie we wrześniu, na południu kraju), w marcu i od sierpnia do września w Etiopii, od marca do listopada we wschodniej Afryce, od września do listopada w Malawi[3], od września do lutego w RPA. Przeważnie gniazda znajdują się w dziuplach, 2–8 m nad ziemią. Mogą również wypędzać inne ptaki, jak sierpodudki purpurowe (Phoeniculus purpureus) i błyszczaki lśniące (Lamprotornis nitens) z ich dziupli. Niekiedy używają do gniazdowania kopców termitów albo budek lęgowych. Zniesienie liczy 2–4 jaja. Inkubacja trwa 17-25 dni, wysiadują oba ptaki z pary. Młode opuszczają gniazdo po blisko 19 dniach życia. Po kolejnych 20 dniach stają się niezależne od rodziców[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje kraskę liliowopierśną za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2017)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Coracias caudatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Coracias caudatus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Fry, H. & Kirwan, G.M.: Lilac-breasted Roller (Coracias caudatus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 4 marca 2017].
  4. a b Frank Gill & David Donsker: Rollers, ground rollers & kingfishers. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 4 marca 2017].
  5. a b Ian Sinclair: Birds of Southern Africa. Struik Nature, 2009, s. 80. ISBN 978-1-77007-769-0.
  6. a b Coracias caudatus (Lilac-breasted roller). Biodiversity Explorer. [dostęp 4 marca 2017].
  7. Lilac-breasted Roller Coracias caudatus. BirdLife International. [dostęp 4 marca 2017].