Krasna (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w woj. świętokrzyskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Krasna
Kościół w Krasnej
Kościół w Krasnej
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat konecki
Gmina Stąporków
Liczba ludności 200
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 26-220[1]
Tablice rejestracyjne TKN
SIMC 0271911
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Krasna
Krasna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krasna
Krasna
Ziemia51°04′34″N 20°32′41″E/51,076111 20,544722

Krasnawieś sołecka[2] w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków[3][4].

W Królestwie Polskim istniała gmina Krasna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Krasna dopływ Czarnej.

Przez wieś przechodzi żółty szlak turystyczny z Końskich do Serbinowa oraz zielony szlak rowerowy z Sielpii Wielkiej do Błotnicy.

Historia[edytuj kod]

Krasna - w wieku XIX wieś i osada fabryczna w powiecie kieleckim, gminie i parafii Mniów. Leży na granicy powiatu koneckiego, o kilka wiorst na płn.-wschód. od Mniowa, stacji pocztowej na trakcie piotrkowsko-kieleckim, z którym łączy Krasnę droga bita[5].

W drugiej połowie XIX wieku były tu znacznej wielkości zakłady żelazne, którym początek dał w XVIII w. książę podkomorzy Poniatowski, wznosząc piec wielki dla wytapiania żelaza. W 1870 wystawiono drugi wielki piec a stary wyremontowano. Ulepszenia i rozszerzenie fabryk było dziełem Ewansa, znanego w Warszawie założyciela fabryki maszyn i narzędzi rolniczych. Obok wielkich pieców powstały kuźnice (fryszerki), które produkowały do 25000 cetnarów kutego żelaza. Zakład hutniczy żelaza, posiadał dwa wielkie piece napędzane kołem wodnym i maszyną parową o mocy 16 koni.

Wyroby miały zbyt w Warszawie, Końskich i Szydłowcu. Surowiec zaś sprzedawano do fabryk w guberni radomskiej. Jeden pud odlewów ma wówczas wartość 1 rubla srebrnego i 15 kopiejek, natomiast surowca – 80 kopiejek. W 1873 r. wyrobiono 54650 pudów surowca i 13780 odlewów wartości 59567 rubli srebrnych. W r. 1875 - 43575 pudów surowca i 63200 pudów kutego żelaza.

Podporę rozwoju fabryk stanowiły pokłady węgla, których eksploatację rozpoczęto w latach 70. XIX wieku. W 1878 wydobyto 30000 pudów węgla. Pokład ten odkryty w 1872 r. znajdował się przy szosie kielecko-piotrkowskiej między Krasną i Serbinowem.

Od r. 1862 jest w Krasnej kaplica katolicka[5].

Zmodernizowane piece pracowały do: 1905 (wielki piec) i 1928 (odlewnia). Do dziś zachowały się: budynek odlewni, ujęcie wody i kryty kanał odpływowy.

Według spisu powszechnego z roku 1921 we wsi Krasna było 50 domów i 222 mieszkańców, w folwarku Krasna 3 domy i 29 mieszkańców[6].

Przypisy[edytuj kod]

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-04-05].
  2. Sołectwo Krasna. bip.staporkow.pl. [dostęp 2015-04-05].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-05].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 15 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-03-20]. 
  5. a b Krasna (1) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IV: Kęs – Kutno. Warszawa, 1883.3.)
  6. Spis 1921. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Województwo kieleckie, Warszawa 1924.. . [dostęp 2015-04-08].