Krasnybór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krasnybór
Kościół parafialny we wsi Krasnybór.
Kościół parafialny we wsi Krasnybór.
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat augustowski
Gmina Sztabin
Liczba ludności (2006) 55
Strefa numeracyjna (+48) 87
Tablice rejestracyjne BAU
SIMC 0769798
Położenie na mapie gminy Sztabin
Mapa lokalizacyjna gminy Sztabin
Krasnybór
Krasnybór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krasnybór
Krasnybór
Ziemia 53°43′42″N 23°11′54″E/53,728333 23,198333

Krasnybór (lit. Krasniburas) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Nazwa wsi Krasnybór wywodzi się od dawnej puszczy – Krasnego Boru.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1505 - 1506 król Rzeczypospolitej Aleksander ziemię zwaną Krasny Bór nadał rodowi litewsko - ruskiemu Chreptowiczom. Adam Iwanowicz Chreptowicz, podkomorzy nowogrodzki wraz z żoną Anną ufundowali tutaj kościół w 1598 r. Nowo powstałą parafię, erygowaną w 1627 r. pw. Zwiastowania NMP, należącą do dekanatu grodzieńskiego biskupstwa wileńskiego obsługiwali sprowadzeni z Grodna bazylianie.

W roku 1661 Samuel Litawor Chreptowicz na prośbę swojej matki Anny, po odejściu bazylianów, sprowadza do Krasnegoboru również z Grodna bernardynów. Ci, z racji kiepskiego uposażenia opuszczają Krasnybór i w ich miejsce w roku 1679 sprowadzono dominikanów z prowincji litewskiej. Dominikanie trwali do kasaty zakonu w roku 1825. Obok zakonu, przynajmniej w XIX w. funkcjonował pleban krasnoborski urzędując w drewnianym kościele stojącym w obrębie cmentarza grzebalnego w miejscu, gdzie obecnie stoi kościół św. Rocha. Po zawaleniu się kościoła drewnianego i po odejściu dominikanów proboszcz przeniósł się do kościoła zakonnego i zamieszkał w opuszczonym i częściowo zdewastowanym klasztorze.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Znajdują się tu dwie zabytkowe świątynie, z których jedna pochodzi z końca XVI wieku. Budowla tego kościoła - obecnie kościół pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny - jest najstarszym obiektem sakralnym na Suwalszczyźnie. Stanowi oryginalne połączenie renesansu z późnym gotykiem, nawiązując jednocześnie do średniowiecznego budownictwa prawosławnego. Założony na planie krzyża greckiego, zaokrąglonego na końcach w kształt trójliścia. Najcenniejszym elementem wyposażenia kościoła jest słynący łaskami olejny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Pochodzi co najmniej z połowy XVII wieku i według legendy nie daje się kopiować.

Zabytki według rejestru[edytuj | edytuj kod]

  • kościół parafialny pod wezwaniem Zwiastowania NMP, przed 1614, nr rej.:231 z 25.10.1966 oraz 40 z 24.05.1979
  • cmentarz kościelny, nr rej.:jw.
  • kaplica cmentarna pod wezwaniem św. Rocha, XVIII/XIX, nr rej.:663 z 10.03.1989
  • rzymskokatolicki cmentarz parafialny, XIX, nr rej.:A-874 z 18.11.1991[1].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

G. Ryżewski, Sztabin. Dzieje gminy Sztabin od czasów najdawniejszych do współczesności, Białystok-Sztabin 2002.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]