Kretynga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kretynga
Pałac Tyszkiewiczów w Kretyndze
Pałac Tyszkiewiczów w Kretyndze
Herb
Herb Kretyngi
Państwo  Litwa
Okręg Klaipedskii uezd fl.gif kłajpedzki
Populacja (2005)
• liczba ludności

21 000
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Kretynga
Kretynga
Ziemia 55°53′N 21°23′E/55,883333 21,383333
Strona internetowa
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Kretynga (lit. Kretinga) – miasto (21500 mieszk.) na Litwie, w pobliżu Połągi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowe dobra w XVI w. należały do Chodkiewiczów m.in.: Jan Karol Chodkiewicz – fundator miejscowego kościoła i klasztoru bernardynów. W 2. poł XVII w. w rękach Sapiehów m.in.: Jan Stanisław Sapieha, Kazimierz Lew Sapieha, Kazimierz Jan Sapieha. W poł. XVIII w. we władaniu Massalskich m.in. Ignacy Massalski – biskup. W 1795 r. w rękach Potockich, którzy sprzedali je w 1806 r. Płatonowi Zubowowi, – władali nimi do roku 1875 kiedy odkupił je Józef Tyszkiewicz. W ich władaniu były do II wojny światowej.

W 1764 w miejscowości urodził się Berek Joselewicz - polski kupiec, pułkownik Wojska Polskiego, oficer Legionów Polskich we Włoszech.

  • zespół pałacowy – pałac powstał po 1875 roku. Przebudowano dwa stare budynki łącząc je ogromną oranżerią,w której Józef Tyszkiewicz urządził sławny na całą Europę ogród zimowy z sadzawkami, wodospadem, grotami (w jednej z nich mogło biesiadować 100 osób) i rzadkimi roślinami. Po I wojnie światowej częściowo zniszczony. Do współczesnych czasów przetrwał korpus główny i oranżeria. W 1940 r. urządzono w niej kasyno.

Po II wojnie światowej w pałacu była szkoła rolnicza a w oranżerii hala sportowa. Po remoncie generalnym od 1992 r. w pałacu mieści się muzeum krajoznawcze (historia Żmudzi) a w oranżerii ogród zimowy. Pałac otacza park regularno-krajobrazowy najlepiej zachowany o pow. 13 ha. W parku 2 stawy powstałe ze spiętrzenia rzeki Okmiany. Niegdyś park miał pow. 300 ha. Są w nim dęby z czasów Chodkiewicza.

  • Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny w Kretyndze katolicki pobernardyński wraz z klasztorem ufundowany w 1610 r. przez Karola Chodkiewicza jako wotum za zwycięstwo w bitwie pod Kircholmem, odnowiony w 1710 r. przez Kazimierza Sapiehę. Wystrój wnętrza skromny ale za to bardzo cenne jest wyposażenie wnętrza. W krypcie metalowe trumny Chodkiewiczów.
  • korpus klasztorny – istniejący klasztor bernardynów władze carskie zamknęły na pocz. XIX w. zamieniając go na więzienie dla księży nieprzychylnych władzy. W 1912 r. budynki otrzymali franciszkanie, którzy go rozbudowali i dobudowali gmach gimnazjum. Po II wojnie światowej klasztor zamknięto, a po remoncie w 1977 r. utworzono w nim muzeum krajoznawcze. W 1992 r. oddano budynki władzom kościelnym.
  • dwa młyny wodne z XVIII w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]