Krioterapia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Krioterapia (z stgr. κρυο krýos – zimny + stgr. θεραπεια therapeía – leczenie) – w medycynie, forma zimnolecznictwa z zastosowaniem temperatur poniżej 0°C. W pierwszej fazie działania bardzo niskich temperatur występuje skurcz obwodowych naczyń krwionośnych i mięśni oraz spowolnienie przepływu krwi i przemiany materii. Natomiast w fazie drugiej występuje reakcja obronna polegająca na gwałtownym rozszerzeniu naczyń krwionośnych i zwiększeniu przepływu krwi. Skutkiem takiej reakcji jest zwiększony dopływ do komórek składników odżywczych i tlenu, a także mediatorów przeciwzapalnych. W rezultacie zmniejszeniu ulega ból i stan zapalny, szybciej regenerują się uszkodzone tkanki. Mięśnie ulegają rozluźnieniu, przyspiesza się przemiana materii oraz następuje pobudzenie układu nerwowego i odpornościowego.

Rodzaje[edytuj]

Wyróżnia się krioterapię miejscową oraz krioterapię ogólnoustrojową.

Krioterapia miejscowa[edytuj]

Krioterapia miejscowa polega na nawiewie na wybraną powierzchnię ciała par azotu (–176ºC), dwutlenku węgla  (–70ºC) lub oziębionego powietrza (–25ºC) przez okres około 3 minut.

Kriodestrukcja

Zestaw do krioterapii miejscowej z użyciem par ciekłego azotu.

Kriodestrukcja polega na przyłożeniu do skóry lub śluzówki bardzo niskiej temperatury przy pomocy specjalnego aplikatora. Zabieg zamrażania i rozmrażania powtarza się w jednym cyklu kilkakrotnie. Doprowadza to do zamarzania zawartości komórek, pękania błon biologicznych i w konsekwencji destrukcji tkanki. Kriodestrukcja stosowana jest do leczenia:

Krioterapia ogólnoustrojowa.[edytuj]

Krioterapia ogólnoustrojowa polega na poddaniu całego ciała przez krótki czas (do 3 minut[1]) działaniu bardzo niskich temperatur (od –160 do –100 °C). Zabieg ten jest również nazywany kriostymulacją, ponieważ celem zabiegu jest dostarczenie organizmowi stresu fizjologicznego. Ma on na celu oziębienie całego ustroju, ze wszystkimi następstwami tego zjawiska (działanie przeciwbólowe, zwolnienie  przewodnictwa nerwowo–mięśniowego), stwarza dogodne warunki do pracy mięśniowej i ułatwia stosowanie kinezyterapii. Zabieg krioterapii ogólnoustrojowej jest wykonywany w specjalnie skonstruowanej kabinie (kriokomorze), w której za pomocą ciekłego azotu można obniżyć temperaturę do –176ºC. Czas przebywania pacjenta wynosi początkowo 30 s, po czym jest stopniowo wydłużany do 3 min. Po zakończeniu zabiegu obserwuje się zwiększoną łatwość wykonywania ruchów, ustąpienie dolegliwości bólowych oraz poprawę samopoczucia pacjentów leczonych tą metodą[2]

Podczas badań nad skutecznością krioterapii w leczeniu zapalnych chorób reumatycznych 20% pacjentów było zmuszonych przerwać zabiegi z powodu niepożądanych efektów ubocznych[1].

Metody[edytuj]

Stanowisko obsługi komory do krioterapii w temperaturze –110 °C
Pacjentka przygotowana do wejścia do komory

Wskazania[edytuj]

Krioterapię można stosować m.in. w takich przypadkach jak:

oraz dla odnowy biologicznej

  • u przemęczonych fizycznie i psychicznie osób dorosłych
  • u sportowców wyczynowych
  • zespoły bólu mięśniowo-powięziowego

Przeciwwskazania[edytuj]

Przypisy

  1. a b Braun KP, Brookman-Amissah S, Geissler K, Ast D, May M, Ernst H. Ganzkörperkryotherapie bei Patienten mit entzündlich-rheumatischen Erkrankungen. Eine prospektive Studie. „Medizinische Klinik”. 104 (3), s. 192-196, 2009. DOI: 10.1007/s00063-009-1031-9. PMID: 19337708 (niem.). 
  2. Joanna Szczepańska-Gieracha, Paulina Borsuk, Malwina Pawik, Joanna Rymaszewska. Mental state and quality of life after 10 session whole-body cryotherapy. „Psychology, Health & Medicine”. 19 (1), s. 40–46, 2014. DOI: 10.1080/13548506.2013.780130. PMID: 23535078. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.