Kristo Negovani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kristo Negovani
Kristo Harallambi
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1875
Flampouro
Data i miejsce śmierci 12 lutego 1905
Negovan
Wyznanie prawosławne
Kościół Grecki Kościół Prawosławny
Prezbiterat 1897

Kristo Negovani właśc. Kristo Harallambi (ur. 1875 we wsi Flampouro k. Floriny, zm. 12 lutego 1905 w Negovanie[1]) – albański działacz narodowy i pisarz, duchowny prawosławny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny albańskiej, mieszkającej we wsi Negovan (dzis. Flampouro), w Czamerii. Był synem kupca. Uczył się w szkole średniej w Atenach, a następnie w 1894 wyemigrował do rumuńskiej Braiły, gdzie pracował jako robotnik portowy[1]. Tam też nawiązał współpracę z albańskim ruchem niepodległościowym. W 1897 powrócił do swojej rodzinnej wsi. Został wyświęcony na księdza prawosławnego[1]. Pracował w miejscowej parafii. Dom, w którym mieszkał Negovani przekształcił w szkołę, w której uczył pisać i czytać w języku albańskim ponad setkę dzieci[1]. Kiedy pierwszy raz odprawił w miejscowej cerkwi nabożeństwo w języku albańskim zostało to przyjęte z wrogością przez grecką hierarchię prawosławną. Dwa dni później oddział greckich andartes opanował wieś i wymordował jej mieszkańców, w tym Negovaniego[1]. W akcie zemsty za śmierć Negovaniego, oddział albański Bajo Topullego we wrześniu 1906 zamordował greckiego biskupa Focjusza, metropolitę Korczy.

Rycina przedstawiająca scenę zabójstwa Kristo Negovaniego

Działalność translatorską Negovani podjął jeszcze w 1889 w Rumunii, przygotowując tłumaczenie Starego Testamentu na język albański. Po powrocie do kraju przygotowywał tłumaczenie bajek La Fontaine'a w wersji albańskiej. W jego dorobku są także podręczniki do nauki języka albańskiego i utwory poetyckie.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • 1889: Istori e Dhiatës së Vjetërë, (Historia Starego Testamentu)
  • 1899: Vjershëshkresëtoreja (poezja)
  • 1904: Prishija e Hormovësë (Zniszczenie Hormovës)
  • 1904: I vogëli Dhonat Argjendi (Mały Dhonat Argjendi)
  • 1906: I drunjti kryq (Drewniany krzyż)
  • 1906: Bëmatë të shëntorëvet dërgimtarë (Dzieje Apostolskie)
  • 1909: Istorishkronjë e Plikatit (Historia Plikati)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e * Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Plymouth: Scarecrow Press, Inc., 2010, s. 9-10, seria: Historical Dictionaries of Europe, No. 75. ISBN 978-0-8108-6188-6. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History.. I.B. Tauris: 2013, s. 327-328. ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Hysni Myzyri: Shkollat e Para Kombetare Shqipe 1887- korrik 1908. Tirana: 1978, s. 114,137. (alb.)
  • Sabrina Ramet: Nihil Obstat. Religion, Politics and Social Change in East-Central Europe. Duke University Press: 1998, s. 206. ISBN 978-0-8223-2070-8.
  • Stavro Skendi: The Albanian national awakening, 1878-1912. Princeton: 1967, s. 206-207.