Kroczewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kroczewo
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat płoński
Gmina Załuski
Liczba ludności (2011) 613[1][2]
Strefa numeracyjna 23
Kod pocztowy 09-142
Tablice rejestracyjne WPN
SIMC 0129840
Położenie na mapie gminy Załuski
Mapa lokalizacyjna gminy Załuski
Kroczewo
Kroczewo
Położenie na mapie powiatu płońskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu płońskiego
Kroczewo
Kroczewo
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kroczewo
Kroczewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kroczewo
Kroczewo
Ziemia52°28′35″N 20°33′33″E/52,476389 20,559167
Strona internetowa miejscowości

Kroczewowieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W 1887 w Kroczewie urodził się Kazimierz Skarżyński (zm. 1962) - sekretarz generalny Polskiego Czerwonego Krzyża w okresie II wojny światowej, autor pierwszego raportu o zbrodni katyńskiej i szef komisji PCK w Katyniu w 1943[3].

Urodził się tutaj również współtwórca polskiej szkoły socjologii, Stefan Czarnowski (1879-1937).

Parafia[edytuj]

We wsi znajduje się parafia pw. św. Jana Chrzciciela[4]. Obecny trzynawowy, murowany kościół wzniósł w latach 1918-1921 ks. Paweł Chodkowski, według projektu architekta Hugona Kudera. Konsekracji dokonał 31 maja 1928 r. ks. bp bł. Leon Wetmański. Prezbiterium z apsydą, zakrystią i kaplicą mogą pochodzić z poł. XVI w.

Zespół pałacowo-parkowy[edytuj]

Zachował się zarys parku krajobrazowego z dwoma stawami połączonymi 100 m kanałem. Niestety nie zachował się istniejący tu niegdyś wspaniały dwór, własność rodziny Czarnowskich herbu Grabie, gospodarzących nie tylko w Kroczewie, ale także w sąsiednich folwarkach Złotopolice, Strubiny, Sobole, Gostolin czy w leżącym po drugiej stronie Wisły Secyminie. Bywł w nim zapraszany Henryk Sienkiewicz. Zarówno dwór jak i budynki gospodarcze wysadzili w powietrze wycofujący się w styczniu 1945 Niemcy.

Cmentarz parafialny[edytuj]

Zachowały się na nim grobowce właścicieli miejscowych dóbr oraz duża ilość przepięknych XIX-wiecznych nagrobków i krzyży wykutych z granitu, piaskowca, marmuru. Na uwagę zasługują piękne kute żeliwne krzyże.

Lotnisko polowe 1939[edytuj]

Przed wrześniem 1939 polskie lotnictwo wojskowe posiadało wyznaczoną sieć utajnionych i zamaskowanych lotnisk polowych. W siepniu 1939 przeniesiono na nie większość polskich eskadr w związku z czym w pierwszych godzinach wojny Niemcy zbombardowali głównie puste już lotniska stałe. W rejonie Zakroczym - Płońsk znalazły się trzy lotniska: Szpondowo, Kroczewo, Zdunowo. 1 września nad Kroczewem dochodzi do pierwszego starcia 152 Eskadry Myśliwskiej ze Szpondowa z samolotami wroga.

04.IX.1939 z uwagi na zagrożenie lotniska Szpondowo oraz trudne położenie Armii "Modlin”, 152 Eskadra Myśliwska została przeniesiona na lotnisko Kroczewo. Lądowisko znajdowało się na polu na południe od parku dworskiego w rozwidleniu dróg do Trębek Nowych i Złotopolic. Na stanie eskadry pozostało 6 sprawnych samolotów PZL-11. 05.IX.1939 152 eskadra myśliwska odleciała na lotnisko polowe Brygady Pościgowej Poniatów w rejonie Legionowa.

Lotnisko polowe 1940-45[edytuj]

Około 12.IX.1939 właściciele majątku Kroczewo p. Czarnowscy zostali wygnani z niego przez Niemców którzy przeznaczyli ten teren na swoje lotnisko polowe. Od czerwca 1940 Niemcy zbudowali w Kroczewie duże lotnisko polowe w tym: betonowe pasy postojowe i dojazdowe, 30 hangarów samolotowych, baraki zaplecza technicznego,mieszkalne oraz dla lazaretu. Stacjonowały tu samoloty Me-109 i Fw-190. Podczas budowy lądowiska zatrudniano polskich robotników przymusowych z których wielu zapłaciło za to życiem bądź zdrowiem.

Lotnisko 1945-1953[edytuj]

Po zakończeniu wojny w lipcu 1945 stacjonujący na lotnisku Bydgoszcz 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa” jak i 2 Pułk Lotnictwa Szturmowego ,,Kraków” przeniesiono do Modlina. Część samolotów stacjonowała w Kroczewie. Ulokowano tu również 1 eskadrę myśliwską (szkolenie na samolotach Jak-9) i częściowo 3 eskadrę mieszaną (szkolenie na samolotach UT-2) ówczesnej Wojskowej Szkoły Pilotów Lotnictwa WP w Dęblinie. Stałych lotów w Kroczewie zaprzestano w 1953 kiedy jednostki lotnicze przechodziły na nowocześniejsze samoloty odrzutowe.

Lotnisko 1953-2000[edytuj]

Po 1953 lotnisko było jednak jeszcze sporadycznie wykorzystywane. Korzystały z niego śmigłowce szkoły w Dęblinie, lotniska w Modlinie, ćwiczyli tu spadochroniarze z Aeroklubu Warszawskiego, testowano spadochrony produkowane przez zakłady "Aviotex" z Legionowa.

4.IX.1957 skoczek doświadczalny kpt. Tadeusz Dulla ustanowił w Kroczewie rekord Polski w wysokości skoku ze spadochronem. Skoczek został wywieziony w komorze bombowej samolotu odrzutowego Ił-28 na wysokość 11900 m, skąd spadał około 195 sekund, otwierając spadochron dopiero na wysokości 400 m nad ziemią. Rekord ten nie został pobity do dzisiaj.

W latach ok. 1980-1989 tereny lotniska stały się poligonem dla 15 Pułku Przeciwlotniczego z Gołdapi. Rozlokowane tu stanowiska wyrzutni rakietowych Kub-M2 wraz z kompleksami radiolokacyjnymi przeprowadzały wspólne ćwiczenia bojowe z pułkami lotnictwa myśliwskiego.

Po 2000 teren lotniska Kroczewo jak i parku podworskiego przejęła do swoich zasobów Agencja Mienia Wojskowego. Lotnisko w Kroczewie zostało zamknięte. W latach 2006-07 teren ten został sprzedany.

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]