Kronos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kronos
bóg
Ilustracja
Występowanie mitologia grecka
Teren kultu starożytna Grecja
Odpowiednik Saturn (rzymski)
Rodzina
Ojciec Uranos
Matka Gaja
Żona Reja
Dzieci Demeter,
Hestia,
Hera,
Hades,
Posejdon,
Zeus, Chejron

Kronos (gr. κρόνος krónos łac. Saturnus) – w mitologii greckiej bóg rolnictwa, jeden z tytanów i najmłodszy syn Uranosa i Gai.

Kronos uchodził za syna Uranosa i Gai. Czasem mylony z Chronosem. W obronie swych sióstr i braci pozbawił ojca władzy nad światem. Ten przeklął go, zapowiadając że i jego strąci z piedestału własne dziecko. Jego żoną była jedna z tytanid Reja. Z ich związku urodziło się sześcioro dzieci (Demeter, Hestia, Hera, Hades, Posejdon i Zeus). Ale ponieważ przepowiedziano mu, że jedno z dzieci pozbawi go władzy połykał je zaraz po urodzeniu. Rei udało się uratować najmłodszego, Zeusa, podając Kronosowi kamień owinięty w pieluszki dla dzieci (omfalos). Zeus został ukryty w grocie na Krecie. Reja zwołała nimfy, aby grały i dźwięczały dzwoneczkami by zagłuszyć płacz dziecka. Zeus gdy dorósł zmierzył się z ojcem – środek wymiotny spowodował, że Kronos zwrócił połknięte wcześniej swoje dzieci. Zeus wraz ze swym rodzeństwem postanowili ukarać ojca – w wyniku wojny tytanów Kronos został pokonany i strącony do Tartaru. Po umocnieniu władzy na Ziemi Zeus uwolnił ojca i oddał mu we władanie Pola Elizejskie. Planeta przeznaczona Kronosowi to Saturn.

Świątynia Kronosa znajdowała się w Atenach. W Olimpii miał poświęcone wzgórze, a na Krecie składano mu ofiary z dzieci.

Współcześnie uważa się iż Hezjod pisząc Theogonię korzystał z orientalnych źródeł lub opisywał poglądy zapożyczone przez Greków. Są liczne analogie m.in. z mitami anatolijskimi – Kronos połyka kamień, Kumarbi ma połykać kawałek bazaltu. Na końcu wygrywa w obydwu przypadkach bóg burzy[1].

W kulturze[edytuj]

Kronos pojawia się w amerykańskim serialu sf Gwiezdne wrota. Według serialu Kronos należy do rasy Goa'uld, kosmitów którzy w starożytności podszywali się pod ziemskie bóstwa, a współcześnie są do Ziemian wrogo nastawieni.

Zobacz też[edytuj]

  • Saturn – staroitalski bóg

Przypisy

  1. Maciej Popko, Mitologia hetyckiej Anatolii, WAIF, Warszawa, 1987, ISBN 8322101031, s.129-132