Krwawnik szczecinkolistny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krwawnik szczecinkolistny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Asteroideae
Rodzaj krwawnik
Gatunek krwawnik szczecinkolistny
Nazwa systematyczna
Achillea setacea Waldst. & Kit.[2]
Descr. icon. pl. Hung. 1:68, t. 66. 1801[3]
Krwawnik szczecinkolistny: drugie zdjęcie
Morfologia

Krwawnik szczecinkolistny[4] (Achillea setacea Waldst. & Kit.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje na niektórych obszarach Europy i Azji[5]. Na terenie Polski uznany za wymierający[6]. Osiąga w Polsce północną granicę zasięgu i występuje bardzo rzadko tylko na Dolnym Śląsku, w okolicach Sandomierza i w Małych Pieninach (rezerwat przyrody Biała Woda i Wysoki Wierch)[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Wyprostowana, pojedyncza, do 80 cm wysokości. Ma 12-20 międzywęźli. Pod ziemią posiada rozłogi. Cała jest gęsto owłosiona[7].
Liście 
Wszystkie (także dolne) bardzo wąskie, niemal równowąskie, o szerokości 0,5-1 cm. Są potrójnie pierzastosieczne. Łatki ostatniego rzędu włosowate, cienkie, o szerokości zaledwie 0,1-0,2 mm i bardzo gęsto skupione, niemal tworzące pęczki[8].
Kwiaty 
Zebrane w koszyczki, te z kolei zebrane w baldach złożony. Okrywa koszyczka jasna, długości 3-4 mm i zazwyczaj posiadająca jasnożółto brunatna obwódkę (czasami jednak jej brak). Kwiaty języczkowe białe lub żółtawo białe, w liczbie 4-6 w jednym koszyczku. Ich płatki korony są o 1.3 dłuższe od długości okrywy[7].
Owoc 
Niełupka do 1,5 mm długości[7].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do października, zapylana jest przez owady. Nasiona rozsiewane są przez wiatr (anemochoria, a prawdopodobnie także przez zjadające je zwierzęta (endozoochoria). Rośnie na dobrze nasłonecznionych i suchych miejscach[7]. Gatunek charakterystyczny dla muraw z rzędu Festucetalia valesiacae[9]. Liczba chromosomów 2n = 18[7].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w kategorii CR (krytycznie zagrożony)[10]. Znajduje się także na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w kategorii E (wymierający — krytycznie zagrożony)[6]. W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię CR[11].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-03-12].
  3. The International Plant Name Index. [dostęp 2017-03-12].
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
  6. a b Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. a b c d e f Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  8. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  9. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  10. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone.. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  11. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.