Krytonos białogardły

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krytonos białogardły
Scelorchilus albicollis[1]
(Kittlitz, 1830)
Szkic autorstwa Kittlitza z 1832 roku
Szkic autorstwa Kittlitza z 1832 roku
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina krytonosowate
Rodzaj Scelorchilus
Gatunek krytonos białogardły
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Krytonos białogardły (Scelorchilus albicollis) – gatunek małego ptaka z rodziny krytonosowatych. Występuje endemicznie w północnym i centralnym Chile. Niezagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek opisał po raz pierwszy Heinrich von Kittlitz w roku 1830 pod nazwą Pteroptochos albicollis. Holotyp pochodził z Valparaíso. Wyróżnia się dwa podgatunki[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 19 cm[3]. Pozostałe wymiary przedstawia tabelka (mm)[4]:

Okazy Skrzydło Ogon Dziób
albicollis (n=4) 80-82 75-80 19,5-21
albicollis (n=6) 73-81 72-77 18,5-20
atacamae (n=5) 74-78 68-76 17,5-21
atacamae(n=4) 72-76 65-73 19-20

U osobników dorosłych czoło winnocynamonowe, przechodzące na reszcie wierzchu ciała w szarobrązowe. Widoczna biała brew. Kantarek i pokrywy uszne czarniawe. Kuper brązowawy, niekiedy delikatnie czarno paskowany (możliwe, że tyczy się to osobników młodych). Skrzydła brązowe, pokrywy skrzydłowe na końcu posiadają czarno-białą plamkę. Spód ciała białawy, na brzuchu jasnocynamonowy. Gardło bez wzorów, zaś reszta spodu ciała, boki szyi i ciała pokrywają brązowe pasy. Najszersze są na bokach i w okolicach kloaki. Tęczówka brązowa, dziób czarny, szarawy u nasady, nogi i stopy czarne. Osobniki młodociane pokryte paskami. Podgatunek atacamae wyróżnia jaśniejsze upierzenie bez barwy brązowej z wierzchu oraz krótszy dziób[3].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się następujące podgatunki[5]:

  • S. a. atacamae Hellmayr, 1924 - północne Chile w południowo-zachodnim regionie Antofagasta po pustynię Atakama i Curicó
  • S. a. albicollis (Kittlitz, 1830) - centralne Chile od południowego Coquimbo po Curicó

Środowisko życia stanowią gęste formacje roślinne typu matorral. Spotykany od poziomu morza po 1600 m n.p.m.[3]

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Pieśń stanowi trwająca około 2,5 sekundy seria 9-10 dźwięków ooer o częstotliwości początkowo 0,7 kHz, potem 0,6-10,8 kHz. Głos donośny, niekiedy serie trwają krócej lub pierwszy dźwięk najwyższy. Zwykle przebywa na ziemi, choć śpiewa z niskiej gałęzi. Zawołanie stanowi ostre, krótkie, podobne do świńskiego charknięcie. Pożywienie stanowią stawonogi, żeruje ukryty w gęstej roślinności.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres składania jaj przypada na wrzesień i październik. Gniazdo stanowi otwarty kubeczek z miękkiej trawy, umieszczony w zagłębieniu długiego na 1-2 m tunelu w ziemi. Niekiedy wykopuje własny tunel, lecz zwykle używa nory utworzonej przez koszatniczkę pospolitą (Octodon degus). Zniesienie liczy 2-3 jaja, u podgatunku nominatywnego mają wymiary około 27,3 na 20 mm, zaś u atacamae 27,2 na 22 mm. Oba ptaki z pary wysiadują jaja i opiekują się młodymi, lecz szczegóły pozostają nieznane[3].

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Przez IUCN gatunek klasyfikowany jest jako najmniejszej troski (LC, Least Concern). Występuje w obszarze Endemic Bird Area oznaczonym jako Central Chile. Z obszarów chronionych spotykany jest w jednym, jest to Park Narodowy La Campana oraz prawdopodobnie również w PN Bosque de Fray Jorge[3].

Przypisy

  1. Scelorchilus albicollis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012, Scelorchilus albicollis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2014.3 [dostęp 2015-03-15] (ang.).
  3. a b c d e f del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie, D.A.: Handbook of the Birds of the World. T. 8. Broadbills to Tapaculos. Lynx Edicions, 2003, s. 766. ISBN 84-87334-50-4.
  4. Charles E. Hellmayr: The birds of Chile. Chicago: Field Museum of Natural History, 1932, s. 221.
  5. Frank Gill, David Donsker (red.): Antthrushes, antpittas, gnateaters, tapaculos & crescentchests (ang.). IOC World Bird List: Version 5.1. [dostęp 2015-03-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]