Przejdź do zawartości

Krytyka Polityczna

Przejrzana
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
„Krytyka Polityczna”
Częstotliwość

kwartalnik

Państwo

 Polska

Adres

ul. Jasna 10, Warszawa

Wydawca

Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego

Tematyka

polityczno-społeczna

Pierwszy numer

2002

Redaktor naczelny

Julian Kutyła

Stali współpracownicy

Kinga Dunin

Średni nakład

2000-6500 egz.[1]

Format

165 × 238

Liczba stron

244-465

ISSN

1644-0919

OCLC

51747031

Strona internetowa

Krytyka Polityczna – polskie lewicowe czasopismo społeczno-polityczne ukazujące się od 2002, wydawane przez Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego(inne języki)[2]. Jego redaktorem naczelnym był do 2017 założyciel Sławomir Sierakowski, po którym obowiązki przejął Julian Kutyła(inne języki)[3][4]. Działalność rozwija w trzech głównych sferach: nauki, kultury i polityki[5].

Nazwa czasopisma nawiązuje do młodopolskiej „Krytyki” Wilhelma Feldmana (na łamach której publikował m.in. Stanisław Brzozowski) i drugoobiegowej „Krytyki” publikującej teksty opozycyjnych pisarzy i publicystów.

Krytyka Polityczna to także największa w Europie Środkowej i Wschodniej progresywna sieć instytucji i aktywistów[6].

Obecnie na Krytykę Polityczną składają się internetowy magazyn opinii, wydawnictwo, świetlice społeczno-kulturalne w Cieszynie i w Warszawie, Instytut Krytyki Politycznej oraz kawiarnio-księgarnia. Siedziba organizacji znajduje się przy ul. Jasnej 10 w Warszawie[7]. Od 2025 roku prezeską Stowarzyszenia jest Agnieszka Wiśniewska[8].

Historia powstania

[edytuj | edytuj kod]

Wydawanie pisma rozpoczął w 2002 Sławomir Sierakowski dzięki wsparciu współzałożyciela „Gazety WyborczejZbigniewa Bujaka, który sfinansował pierwszy numer przekazując sumę 10 tys. zł. Znaczną część pierwotnego nakładu, wynoszącego przed dodrukiem tysiąc egzemplarzy, wykupił Adam Michnik. Do redakcji dołączyły wkrótce Agata Szczęśniak z „Gazety Wyborczej” i Kinga Dunin[9].

Cele i działalność

[edytuj | edytuj kod]

„Krytyka Polityczna”, zdaniem jej założycieli, ma służyć budowaniu nowego środowiska lewicowego w Polsce. Jednym z elementów misji pisma oraz tworzonego wokół niego środowiska jest połączenie dotąd oddzielonych od siebie pól kulturowych: politycznego, naukowego, literackiego, teatralnego, filmowego i artystycznego. „Krytyka Polityczna” współpracuje z wieloma instytucjami, organizacjami, nieformalnymi grupami i środowiskami, najbliżej z Korporacją Ha!art, TR Warszawa, Fundacją Galerii Foksal. Zespół KP przedstawia swoje opinie, komentarze i aktualne działania na swojej witrynie internetowej[10].

Do końca 2015[11] pismo było częściowo dotowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego[12].

Krytyka Polityczna działa na forum międzynarodowym, współpracuje m.in. z DiEM25 czy innymi organizacjami europejskimi[13]. Od 2010 działa w Rosji i na Ukrainie[14].

Redakcja „Krytyki Politycznej”

[edytuj | edytuj kod]

W 2006 środowisko skupione wokół „Krytyki Politycznej” stworzyło w centrum Warszawy otwartą REDakcję (ul. Chmielna 26 lok. 19) – ośrodek wymiany myśli, dyskusji, prezentacji prac artystycznych, projektów społecznych i politycznych[14]. Zorganizowano w niej ponad 300 spotkań otwartych, dyskusji, warsztatów, pokazów filmowych i wystaw. W lokalu działał także punkt dystrybucji książek i czasopism alternatywnych. Do udziału w debatach zapraszani byli działacze społeczni, animatorzy kultury, publicyści i politycy[14].

REDakcja KP została nominowana do nagrody kulturalnej „Wdechy 2006”. W styczniu 2008 otrzymała nagrodę „Wdechy 2007” w kategorii Miejsce Roku przyznaną przez dziennikarzy „Gazety Co jest grane?” – warszawskiego dodatku „Gazety Wyborczej”[14][15].

REDakcja działała do września 2009, kiedy środowisko „Krytyki Politycznej” przeniosło się do nowej siedziby na Nowym Świecie 63, gdzie do 2012 tworzyło Centrum Kultury „Nowy Wspaniały Świat”[14][16]. W trakcie tych trzech lat odbyło się 1100 wydarzeń kulturalnych, wyemitowano 260 filmów i zorganizowano 120 koncertów, Centrum Kultury współpracowało z ponad 50 organizacjami pozarządowymi i instytucjami, a w wydarzeniach wzięło udział ponad pół miliona mieszkańców[14].

Od sierpnia 2012 siedziba redakcji oraz wydawnictwa „Krytyki Politycznej” mieściła się przy ul. Foksal 16[17]. W marcu 2018 przeniosła się na ul. Jasną 10[18].

Wydawnictwo Krytyki Politycznej

[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2006 środowisko związane z pismem i we współpracy z Korporacją Ha!art, rozpoczęło wydawanie nowej serii książkowej – Seria Krytyki Politycznej. Pierwszy tom ukazał się w grudniu 2006[2].

We wrześniu 2007 środowisko związane z pismem stworzyło nową, niezależną oficynę wydawniczą – Wydawnictwo Krytyki Politycznej[2][14]. Redaktorami i tłumaczami wydawnictwa są członkowie zespołu KP[2]. Okładki i ilustracje przygotowują artyści związani ze środowiskiem KP: Artur Żmijewski, Wilhelm Sasnal, Grupa Twożywo, Joanna Rajkowska. Książki wydawane są w kilku seriach – Idee, Publicystyczna, Kanon, Literacka, Przewodniki, Ekonomiczna, Historyczna, Pisma Kuronia[2][14]. Wybrane publikacje ukazują się poza seriami[2]. Do 2014 ukazało się ponad 200 tytułów w 11 seriach wydawniczych[14].

W 2025 roku redaktorem naczelnym wydawnictwa został Patryk Walaszkowski, który zastąpił na tym stanowisku Juliana Kutyłę[19].

KrytykaPolityczna.pl

[edytuj | edytuj kod]

Od 2012 Krytyka Polityczna prowadzi portal internetowy, wirtualny odpowiednik gazety codziennej, skupiający się na aktualnych wydarzeniach politycznych i kulturalnych z Polski oraz ze świata[2]. Dziennik powstał przy wsparciu Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe(inne języki) oraz Open Society Foundations (ta ostatnia organizacja pokryła 70% kosztów funkcjonowania redakcji pisma w 2018[20]), dofinansowywany jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Operacyjnego „Czasopisma”[21]. Do 2016 gazeta funkcjonowała pod nazwą „Dziennik Opinii”[14]. Redaktorem naczelnym serwisu krytykapolityczna.pl w latach 2016–2025 była Agnieszka Wiśniewska(inne języki), od maja 2025 funkcję tę pełni Kaja Puto[22].

Instytut Studiów Zaawansowanych

[edytuj | edytuj kod]

Instytucja naukowo-badawcza powołana w 2012 przez Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego(inne języki). Instytut wzorowany jest na Institute for Advanced Study, zajmuje się badaniami i dydaktyką na polu współczesnej kultury[14][23][24]. Obecnie działa jako Instytut Krytyki Politycznej, którego kuratorem jest Przemysław Sadura[25].

Instytut wydaje raporty autorstwa Sławomira Sierakowskiego oraz Przemysława Sadury, m.in. „Nowy duopol obali ten system”[26], „Ukryty kryzys władzy”[27], „Polityczny cynizm Polaków”[28].

Kluby i świetlice Krytyki Politycznej

[edytuj | edytuj kod]

Kluby Krytyki Politycznej mieściły się się w Białymstoku (od 2008), Bytomiu, Cieszynie (świetlica, od 2009[29]), Częstochowie, Gnieźnie (od 2008), Kaliszu (od 2008), Kijowie, Koszalinie, Krakowie (od 2004), Lublinie (od 2008), Łodzi (od 2007, w latach 2011–2015 także świetlica[14]), Opolu (od 2009), Ostrowcu Świętokrzyskim, Szydłowcu, Toruniu (od 2008), Trójmieście (świetlica, od 2009[30]), Warszawie (świetlica, od 2006[16]) i we Wrocławiu (od 2006)[31]. W 2014 reaktywowany został Klub Krytyki Politycznej w Rzeszowie[32], który działał w 2015[33].

Kluby stopniowo zamykano. Obecnie działają dwie świetlice – w Warszawie i Cieszynie[34].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Pisma kulturalne w Polsce po 1989. Leksykon, Katowice 2010, s. 138.
  2. a b c d e f g Krytyka Polityczna. Wiadomości [online], gazeta.pl [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  3. Krytyka Polityczna / [Sławomir Sierakowski red. nacz.] [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2025-06-29].
  4. Julian Kutyła [online], teatrwielki.pl [dostęp 2025-06-29].
  5. Historia KP, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  6. Krytyka Polityczna – Akademia Demokracji Socjalnej [online], adsfes.pl [dostęp 2018-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-28] (pol.).
  7. O nas • Krytyka Polityczna [online] [dostęp 2026-01-12].
  8. Grupa Wirtualna Polska, Agnieszka Wiśniewska szefową wydawcy "Krytyki Politycznej" [online], Media, Reklama, Internet, PR, Telewizja, Radio - najnowsze wiadomości tylko na WirtualneMedia.pl, 30 czerwca 2025 [dostęp 2026-01-12].
  9. Joanna Cieśla, Guru kameralnej rewolty, „Polityka”, 2649 (15), 12 kwietnia 2008, s. 24 [zarchiwizowane z adresu 2014-03-26].
  10. KrytykaPolityczna.pl [online], KrytykaPolityczna.pl [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  11. Wspieraj Krytykę Polityczną | Krytyka Polityczna [online], krytykapolityczna.pl [dostęp 2016-04-03].
  12. Promocja literatury i czytelnictwa. Czasopisma. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. [dostęp 2012-03-28].
  13. Działania międzynarodowe, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  14. a b c d e f g h i j k l O nas, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2020-03-23] (pol.).
  15. Wdechy 2007 rozdane!. gazeta.pl, 3 lutego 2008.
  16. a b Biuro w Warszawie, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  17. http://www.krytykapolityczna.pl/Aktualnosci/KrytykaPolitycznamanowasiedzibe/menuid-48.html
  18. Krytyka Polityczna zmienia adres!, „KrytykaPolityczna.pl”, 22 marca 2018 [dostęp 2018-06-10] (pol.).
  19. O nas • Krytyka Polityczna [online] [dostęp 2026-01-12].
  20. Nikola Bochyńska, Krytyka Polityczna apeluje do czytelników o wsparcie finansowe na bieżącą pracę redakcji [online], wirtualnemedia.pl, 21 grudnia 2018 [dostęp 2026-01-08].
  21. „Dla czytelników, nie dla klików”.
  22. Mikawru, Kaja Puto nową redaktorką naczelną Krytyki Politycznej [online], KrytykaPolityczna.pl, 26 maja 2025 [dostęp 2025-05-27].
  23. O instytucie.
  24. O instytucie – Instytut Studiów Zaawansowanych [online], krytykapolityczna.pl [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  25. O Instytucie Krytyki Politycznej • Krytyka Polityczna [online] [dostęp 2026-01-12].
  26. Sławomir Sierakowski, Przemysław Sadura, Nowy duopol obali ten system • Raport • Krytyka Polityczna [online] [dostęp 2026-01-12].
  27. Sławomir Sierakowski, Przemysław Sadura, Ukryty kryzys władzy • Krytyka Polityczna [online] [dostęp 2026-01-12].
  28. Przemysław Sadura, Sławomir Sierakowski, Polityczny cynizm Polaków • Sławomir Sierakowski, Przemysław Sadura [online] [dostęp 2026-01-12].
  29. Świetlica w Cieszynie, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  30. Świetlica w Trójmieście, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  31. Kluby, „KrytykaPolityczna.pl” [dostęp 2018-06-03] (pol.).
  32. Witamy wszystkich po Krytycznej części Rzeszowa! [sic] [online], facebook.com, 11 listopada 2014.
  33. Zaufanie – debata i promocja książki [online], krytykapolityczna.pl, 4 maja 2015.
  34. O nas • Krytyka Polityczna [online] [dostęp 2026-01-12].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]