Kryzys migracyjny w Europie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Liczba wniosków o azyl w państwach UE i EFTA od 1 stycznia do 30 czerwca 2015 według danych Eurostatu[1]
Liczba wniosków o azyl w 2015 roku w państwach UE

Kryzys migracyjny w Europie, kryzys uchodźczy – toczący się na początku XXI wieku w Europie kryzys spowodowany masowym przybywaniem uchodźców i imigrantów na ten kontynent[2]. Jest to największe tego typu zjawisko od czasów II wojny światowej[3]. Za początek kryzysu uznaje się 2015 rok, ale już wcześniej wzrastała liczba imigrantów i uchodźców przybywających do Europy[4].

Według Eurostatu w 2015 roku państwa członkowskie Unii Europejskiej otrzymały ponad 1,2 mln wniosków o azyl, czyli ponad dwukrotnie więcej niż w 2014 roku. Cztery kraje (Niemcy, Węgry, Szwecja i Austria) otrzymały około ⅔ wniosków o azyl w całej Unii Europejskiej. Główne kraje, z których napływali uchodźcy, to Syria, Afganistan i Irak[5]. Od stycznia do czerwca 2017 roku 71,9% wszystkich uchodźców przybywających do Europy przez Morze Śródziemne to byli mężczyźni, 11,2% to kobiety i 16,9% to dzieci[6]. Odnotowano przypadki, gdy wśród uchodźców na teren Europy próbowały się przedostać osoby powiązane z organizacjami terrorystycznymi (Państwo Islamskie czy Al-Ka’ida)[7][8].

15 czerwca 1990 roku w Dublinie Państwa Członkowskie Wspólnot Europejskich podpisały konwencję[9] wyznaczającą państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z Państw Członkowskich. Postanowiono, że złożony przez uchodźcę wniosek o azyl rozpatrywany będzie przez państwo Unii Europejskiej, do którego uchodźca przyjechał w pierwszej kolejności. W praktyce oznacza to, że uchodźcy przybywający do Europy przez Morze Śródziemne powinni pozostać we Włoszech oraz Grecji i tam starać się o azyl.

W sierpniu 2015 premier Grecji Aleksis Tsipras wystosował apel do pozostałych krajów Unii Europejskiej o solidarność w przyjmowaniu uchodźców[10][11]. Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) wydało oświadczenie, że w związku z napływem tysięcy uchodźców Grecji grozi katastrofa humanitarna[12]. W odpowiedzi na apele Grecji i Włoch premier Niemiec Angela Merkel oświadczyła: „ci, którzy potrzebują pomocy, muszą uzyskać azyl w Europie”[13]. Tysiące uchodźców ruszyło szlakiem bałkańskim przez Węgry, kierując się do Austrii i Niemiec[14]. Uchodźcy z Włoch natomiast przedostają się do Francji i w dalszej kolejności do Wielkiej Brytanii[15]. W konsekwencji tych wydarzeń w 2015 roku Komisja Europejska wydała dwie decyzje o relokacji łącznie 160 tys. uchodźców z Grecji, Włoch i Węgier do innych krajów Unii Europejskiej[16]. 21 lipca 2015 rząd węgierski podjął decyzję o budowie ogrodzenia na całej długości granicy z Serbią, przez którą przebiega szlak bałkański[17]. Pod koniec 2015 roku rozpoczęły się negocjacje pomiędzy Unią Europejską a Turcją w celu rozwiązania kryzysu migracyjnego, skutkowało to podpisaniem porozumienia w dniu 18 marca 2016[18]. Porozumienie to znacznie wstrzymało migrację uchodźców do Europy szlakiem wschodnim śródziemnomorskim oraz bałkańskim[19].

Przyczyny migracji[edytuj | edytuj kod]

Obóz dla azylantów – Jenfelder Moorpark w Hamburgu
Obóz Az-Zatari, 2013

Pod koniec 2010 roku rozpoczęła się arabska wiosna, w wielu krajach arabskich doszło do licznych protestów przeciwko władzy. Doprowadziło to min. do wojny domowej w Syrii, konfliktu w Libanie oraz wojny domowej w Libii. Trwająca od 2011 roku wojna domowa w Syrii spowodowała śmierć kilkuset tysięcy ludzi. Krwawe walki zmusiły ok. 13 milionów Syryjczyków do opuszczenia swoich domów, z czego 4,8 milionów osób szukało schronienia poza granicami Syrii[20]. Powstanie radykalnego Państwa Islamskiego również jest przyczyną masowych migracji z krajów arabskich, głównie mniejszości religijnych (chrześcijanie, jazydzi), których wyznawcy migrują z obawy przed prześladowaniami[21][22]. Obalenie Mu’ammara al-Kaddafiego i destabilizacja w kraju doprowadziły do zwiększonej migracji z Libii[23]. Co miesiąc z Erytrei ucieka ok. 5 tys. osób. Większość Erytrejczyków ucieka z powodu łamania praw człowieka w tym kraju oraz obowiązkowej służby wojskowej trwającej nieokreślony czas[24].

konflikt na Ukrainie, będący efektem Euromajdanu, doprowadził do śmierci blisko 6 tysięcy osób. Ponadto około 2 miliony osób musiało opuścić swoje domy[25].

Przyczyną wzmożonej migracji w wielu krajach jest również niestabilna sytuacja polityczna czy gospodarcza, dlatego wraz uciekającymi przed działaniami wojennymi mieszkańcami Afryki i Bliskiego Wschodu, do Europy w celach zarobkowych napływają także imigranci z Kosowa, Afganistanu, Albanii, Iraku, Serbii, Pakistanu, Ukrainy, Bangladeszu, jak również z Filipin[26].

Szlaki uchodźców[edytuj | edytuj kod]

Główne szlaki uchodźców i imigrantów[27][28]:

W związku z tym, że większość szlaków przebiega przez Morze Śródziemne, liczba przypadków śmierci wśród uchodźców przedostających się do Europy jest wysoka[30][31]. Spowodowane jest to w znacznej mierze złym stanem technicznym lub zatapianiem łodzi w celu wymuszenia pomocy od straży przybrzeżnej oraz marynarki wojennej[32][33]. W październiku 2013 po katastrofie u wybrzeży Lampedusy, w której zginęło ponad 300 osób, premier Włoch Enrico Letta postanowił wszcząć operację poszukiwawczo-ratunkową Mare Nostrum[34]. W listopadzie 2014 Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej rozpoczęła operację Triton, która zastąpiła włoską operację Mare Nostrum[35]. Pomimo tych wysiłków według Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji nadal zwiększa się śmiertelność wśród uchodźców próbujących przedostać się przez Morze Śródziemne. W 2014 roku na morzu zginęło ponad 3,5 tys. osób[36], blisko 3,7 tys. osób w roku 2015, około 5 tys. w roku 2016 oraz od stycznia do maja 2017 zginęło 1,7 tys.osób[37].

Napływ uchodźców i imigrantów[edytuj | edytuj kod]

Cudzoziemcy z Afryki i Bliskiego Wschodu czy innych krajów spoza Europy w większości przypadków muszą posiadać wizę pozwalającą na legalny wjazd na teren Unii Europejskiej. Krajem, który od wielu lat wydaje najwięcej wiz oraz zezwoleń pobytowych, jest Wielka Brytania. W całej Unii Europejskiej w 2013 roku wydano 2 356 451 wiz, w 2014 roku 2 325 977 wiz oraz 2 605 629 wiz w 2015 roku[38]. Uzyskanie wizy wiąże się z wieloma formalnościami, starania o przyznanie wizy nie zawsze przynoszą pozytywny skutek, jednocześnie samo posiadanie wizy nie gwarantuje wjazdu na teren danego państwa, gdyż każdorazowo decyzję o wjeździe podejmuje straż graniczna. Wobec powyższego wiele osób decyduje się na nielegalne przekraczanie granic.

Główne szlaki Liczba ujawnionych nielegalnych przekroczeń granic lądowych i morskich
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 I-III 2017
szlak zachodnio-afrykański 31 600 12 500 9200 2244 194 340 174 283 276 874 671 74
zachodni śródziemnomorski brak danych brak danych 6500 6642 5003 8255 6397 6838 7243 7004 10 231 4096
szlak centralny śródziemnomorski brak danych brak danych 39 800 11 043 4450 64 261 15 151 45 298 170 664 153 946 181 459 24 296
szlak do Apulii i Kalabrii* brak danych brak danych brak danych 807 2788 5259 4772
granica grecko-albańska** brak danych brak danych 42 000 40 250 35 297 5269 5502 8728 8841 8932 5121 1539
szlak bałkański brak danych brak danych brak danych 3089 2371 4658 6391 19 951 43 357 764 038 130 261 3507
szlak wschodni śródziemnomorski brak danych brak danych 52 300 39 975 55 688 57 025 37 224 24 799 50 834 885 386 182 277 6058
szlak wschodnio-europejski brak danych brak danych brak danych 1335 1052 1049 1597 1316 1275 1927 1349 143
Razem brak danych brak danych brak danych 105 385 106 843 146 116 77 208 107 213 282 490 1 822 107 511 369 39 713
* szlak do Apulii i Kalabrii został włączony do szlaku centralny śródziemnomorski
** granica grecko-albańska jest przekraczana w obu kierunkach, uchodźcy ze szlaku wschodni śródziemnomorski kontynuują podróż przez Grecję i dalej szlakiem bałkańskim lub imigranci z Bałkanów chcą przedostać się do Grecji
Uwagi! Tabela zawiera informacje o głównych szlakach nielegalnej migracji, w tabeli nie uwzględniono innych mniej uczęszczanych szlaków np. przez Morze Czarne czy szlak arktyczny. W tabeli zawarto jedynie liczbę ujawnionych przypadków nielegalnego przekraczania granic, nie znana jest całkowita liczba nielegalnych przekroczeń przez granicę. Jedna osoba mogła zostać kilkukrotnie ujęta w tabeli, gdy kilkukrotnie została ujęta na przekraczaniu granic.
Źródło: Frontex
Źródło: Frontex

Osoby nielegalnie przekraczające granice w celu zalegalizowania swojego pobytu najczęściej składają wniosek o przyznanie statusu uchodźcy lub o pozwolenie na pobyt ze względów humanitarnych.

Liczba osób ubiegających się o azyl na terenie Unii Europejskiej[39]
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016
225 150 263 835 259 400 309 040 335 290 431 090 626 960 1 322 825 1 259 955

Na teren państw europejskich od początku 2015 roku do końca sierpnia dotarło ponad 310 tysięcy uchodźców. Około 200 tysięcy z nich dostało się do Grecji, a 110 tysięcy – na teren Włoch[40]. W 2014 roku na Węgrzech zarejestrowano w Biurze Imigracyjnym i Obywatelskim 42 777 wniosków o udzielenie azylu[41][42][43].

Od 1 stycznia do 31 lipca 2015 w Niemczech złożono 195 723 wniosków o azyl. 21,5% od osób z Syrii, 15,3% z Kosowa, 15% z Albanii, 5,9% z Serbii, 5,4% z Iraku, 5,2% z Afganistanu, 2,8% z Macedonii, 2,5% z Erytrei, 1,7% z Nigerii oraz z Pakistanu i 23% z innych państw lub których pochodzenie jest nieznane lub są wątpliwości co do ich pochodzenia[44].

W 2014 r. doszło do nasilenia przepływów migracyjnych, zwłaszcza na szlaku środkowośródziemnomorskim. W 2015 r. doszło do dalszego pogorszenia sytuacji. Tzw. szlakiem zachodniobałkańskim migranci przemieszczali się do Macedonii i Serbii, potem do Węgier i innych państw członkowskich Unii Europejskiej[3]. Odnotowano gwałtowny wzrost liczby osób starających się o ochronę międzynarodową, zwłaszcza z Syrii, Iraku i Afganistanu. Nielegalni migranci korzystający ze szlaku środkowośródziemnomorskiego pochodzili głównie z Afryki Subsaharyjskiej[3].

Kryzys migracyjny spowodował w niektórych państwach członkowskich UE trudności w prowadzeniu skutecznych kontroli na granicach zewnętrznych oraz w przyjmowaniu przybywających migrantów i prowadzeniu procedur migracyjnych. Ze względu na swoje położenie Grecja szczególnie dotkliwie odczuła skutki zwiększonych przepływów migracyjnych, a Morze Egejskie stało się obszarem najbardziej wzmożonej nielegalnej migracji. W 2015 r. przez ten odcinek zewnętrznej granicy UE do strefy Schengen dostało się ponad 868 000 osób[45].

We wrześniu 2015 osiem państw strefy Schengen – Belgia, Dania, Niemcy, Węgry, Austria, Słowenia, Szwecja i Norwegia – przywróciło kontrole graniczne na swoich granicach wewnętrznych ze względu na poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego związane z przemieszczaniem się nielegalnych migrantów[45].

Austria[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2018 roku kanclerz Austrii Sebastian Kurz stwierdził, że Austria podczas swojej prezydencji w Unii Europejskiej będzie chciała zapobiec dalszemu napływowi migrantów do Europy[46].

Belgia[edytuj | edytuj kod]

Na początku sierpnia 2017 roku w Belgii polski kierowca ciężarówki odkrył w swoim samochodzie migrantów z Afryki. Gdy imigranci zostali odkryci, zaatakowali Polaka[47]. W połowie maja 2018 doszło ponownie do ataku migrantów na Polaków przy próbie kradzieży ciężarówki[48].

Bułgaria[edytuj | edytuj kod]

Szlak prowadzący wzdłuż rzeki Marica, na granicach Grecji, Turcji, Bułgarii

Pierwsza fala imigrantów przechodząca przez Europę, przebiegała już w 2013 roku przez Bułgarię; głównie są to Syryjczycy, Afgańczycy, Irakijczycy, Pakistańczycy, Banglijczycy[49][50]. Od jesieni 2013 r. wzdłuż granicy z Turcją rozmieszczono ponad tysiąc policjantów, mających powstrzymać uchodźców[51]. Jesienią 2013 roku Bułgaria jako pierwsza zbudowała solidne ogrodzenie wzdłuż granicy z Turcją, aby zapobiec przekraczaniu jej terytorium przez imigrantów chcących dotrzeć do państw Zachodniej i Północnej Unii Europejskiej. Wybudowano 30 km muru[52][53][54]. Część odcinka wzdłuż granicy bułgarsko-tureckiej jest monitorowana[54]. Według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Bułgarii w okolicach Ełchowa „zieloną granicę” przekraczało 85% uchodźców[54].

Od grudnia 2014 roku Bułgaria buduje dodatkowe 131 km ogrodzeń wzdłuż granicy z Turcją w celu zatrzymania nasilającej się fali uchodźców, co ma pozwolić na niemal całkowite ograniczenie możliwości przekroczenia „zielonej granicy” przez nielegalnych imigrantów[51]. Na terenie Bułgarii działają gangi przemytnicze starające się wywozić uchodźców poza granice Bułgarii; większość krajowej sieci przemytu narkotyków przerzuciła się na uchodźców[55], gdyż przemyt ludzi przynosi wielokrotnie większe i szybsze zyski[56]. Najczęściej przekraczają granicę w Widynie[57]. Organizatorami przemytu uchodźców z bułgarskiej strony najczęściej są Romowie, Syryjczycy i Arabowie, posiadający bułgarskie dokumenty tożsamości i od dawna mieszkający w Bułgarii[58]. Próby integracji uchodźców okazują się niepowodzeniem, z powodów niewystarczających środków finansowych i braku programów integracyjnych, co z kolei powoduje napięcia między uchodźcami a miejscową ludnością, zwłaszcza w miejscowościach, w których znajdują się duże ośrodki dla imigrantów[59]. Bułgaria podjęła dodatkowe kroki na rzecz readmisji nielegalnie przebywających na jej terytorium osób[60].

Od 2014 roku do 2015 roku dzięki ogrodzeniu i stałej obecności ponad 1000 policjantów na granicy z Turcją uniemożliwiono przejście do Bułgarii ponad 35 tysiącom nielegalnych imigrantów[60]. Jednak wciąż powstają nowe szlaki przechodzące przez Bułgarię. Uchodźcy do Bułgarii dostają się morzem Czarnym lub przez graniczne rzeki Rezowska, Tundża i Marica oraz góry Strandża[55]. Siły Zbrojne Bułgarii włączyły się do pomocy policji granicznej, strzegącej także bułgarskiej granicy z Grecją i Macedonią przed nielegalnymi imigrantami[50].

We wrześniu 2015 r. szef dyplomacji, Danieł Mitow, oświadczył, że Bułgaria nie sprzeciwia się zasadniczo polityce przyjmowania ustalonej liczby uchodźców, lecz uważa, że przyjęła ich już wystarczająco wielu[61]. Codziennie zatrzymywanych jest od 100 do 1000 uchodźców, próbujących przekroczyć nielegalnie granicę bułgarską[61][55][57].

We wrześniu 2015 roku Bułgaria podniosła kary za przemyt ludzi[62]. Maksymalne grzywny za przemyt ludzi podniesiono z obecnych 1000 lewów do 20 tys. lewów[62]. Maksymalna kara pozbawienia wolności dla przemytników wzrosła do 10 lat, a dla funkcjonariuszy do 12 lat[62]. Rada Ministrów postanowiła przekazać dodatkowe 5 milionów lewów (2,5 miliony euro) państwowej Agencji ds. Uchodźców[63]. Środki te przeznaczono na utrzymanie regionalnych biur agencji, przede wszystkim na przyśpieszenie wydawania dokumentów i przyznawania statusu uchodźców[63]. Pod koniec września Bułgaria zamknęła tymczasowo jedno z trzech przejść granicznych z Turcją – Lesowo. MSW i Państwowa Agencja Bezpieczeństwa Narodowego prowadziły tam operację przeciw przemytowi migrantów. Według MSW najaktywniej w przemycie ludzi uczestniczą Romowie[56].

Uchodźcy kontynuując drogę na Zachód, znajdują schronienie w hostelach, prywatnych domach, głównie romskich oraz w obiektach przemysłowych[64]. Prokurator generalny Sotir Cacarow poinformował, że od początku 2015 roku przeciw przemytnikom ludzi i organizatorom kanałów przerzutu wszczęto ponad 300 dochodzeń[64]. Bułgarska policja zastrzeliła migranta, który przekroczył nielegalnie granicę[65]. W grudniu 2015 roku na autostradzie w okolicach Pazardżika pozostawiono 109 przemycanych migrantów. Przewieziono ich do specjalnego ośrodka, gdzie przeszli badania medyczne, a macedoński kierowca został zatrzymany[66]. Bułgarska policja graniczna uratowała w styczniu 2016 roku 111 uchodźców, którzy próbowali przekroczyć Maricę; grupa została przewieziona łodziami nad ranem przez tureckich przemytników i porzucona na wysepce bez ciepłej odzieży i żywności[67].

Human Rights Watch 20 stycznia 2016 roku poinformowała o wielu przypadkach przymusowego odsyłania migrantów do Turcji, ograbiania ich i używania przemocy fizycznej przez bułgarskich policjantów[68]. Na południowym wschodzie powstał ruch ochotników zatrzymujących migrantów przekraczających nielegalnie granicę[69]. W lutym 2016 roku mieszkaniec Jambołu, Dinko Walew, osobiście zatrzymał 22 migrantów i trzymał ich na celowniku do przybycia policji[69]. Jego działania ostro potępiły Komitet Helsiński i inne organizacje broniące praw człowieka[69].

Szef bułgarskiego rządu ostrzegł w liście skierowanym do przewodniczącego Rady Europejskiej Donalda Tuska, że Bułgaria zablokuje porozumienie między Unią Europejską a Turcją w sprawie migracji, jeżeli nie zostaną w nim uwzględnione interesy Bułgarii[70]. Odnosi się to do skupiania się wyłącznie na ochronie granicy morskiej między Grecją i Turcją, co może skutkować nasiloną, nieprzewidywalną zmianą kierunku migracji[70]. Negocjacje z Ankarą nie uwzględniły lądowej i morskiej granicy Bułgarii z Turcją[70]. Pod koniec maja 2016 roku pododdział bułgarskiej armii, składający się z 65 wojskowych i sprzętu, głównie samochodów terenowych, skierowano do wzmocnienia ochrony granicy z Grecją[71].

W październiku 2016 roku w Charmanli wybuchł bunt w obozie dla uchodźców[72]. Zatrzymano ok. 300 osób odpowiedzialnych za zamieszki, głównie Afgańczyków, którzy zdewastowali budynek oraz spalili flagę Bułgarii[73][72]. Bezpośrednim powodem buntu był zakaz opuszczania ośrodka[72]. Bułgaria deportuje Afgańczyków, którzy zdewastowali ośrodek dla uchodźców w Charmanli, a ośrodek zostanie zamknięty[74].

Chorwacja[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec maja 2018 furgonetka z 29 migrantami wjechała na teren Chorwacji. Policjanci oddali strzały w kierunku furgonetki; ranne zostały 4 osoby[75].

Finlandia[edytuj | edytuj kod]

Juha Sipilä, premier Finlandii, zaoferował swój dom jako schronienie dla uchodźców starających się o azyl w tym kraju[76]. W 2015 do Finlandii przybyło ok. 32 tys. uchodźców, w 2016 – ok. 5,6 tys[77].

Francja[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy z uchodźców próbują dostać się do Wielkiej Brytanii przez Eurotunel lub promami z Calais. Z tego powodu w okresie sierpień–wrzesień 2015 część z pociągów i promów została wstrzymana[78][79]. W obszarze Calais powstały obozy uchodźców określane jako „Calais jungle”. W największym z obozów położonym 5 km od centrum miasta przebywało ponad 1000 osób (stan na kwiecień 2015)[80]. W październiku 2016 rozpoczęła się likwidacja obozowiska w Calais[81]. W czerwcu 2017 migranci w Calais zablokowali drogę, w wyniku czego zginął polski kierowca ciężarówki[82]. Latem 2017 we Francji rozpoczęła się likwidacja kolejnego obozowiska uchodźców[83]. Pod koniec lipca 2017 prezydent Francji Emmanuel Macron zapowiedział pomoc Francji dla uchodźców przez utworzenie hotspotów[84]. Na początku października 2017 Emmanuel Macron zapowiedział, że do 2019 Francja zamierza przyjąć 10 tys. uchodźców[85]. 24 października 2017 Francuzi podjęli decyzję o usunięciu uchodźców z Calais[86]. Jesienią 2017 imigrant z Erytrei zgwałcił recepcjonistkę hotelu w Calais[87]. W połowie listopada 2017 migranci w Calais ponownie zatarasowali drogę, żeby dostać się do ciężarówki jadącej do Wielkiej Brytanii[88]. 1 lutego 2018 doszło do strzelaniny w Calais, w której zostało rannych czterech imigrantów z Afganistanu i Erytrei[89][90]. Na początku marca 2018 migranci śmiertelnie skatowali mężczyznę pod sklepem, gdy odmówił im papierosa[91]. 20 marca 2018 w Lourdes odbyła się sesja francuskich biskupów poświęcona kryzysowi migracyjnemu[92]. Pod koniec maja zlikwidowano obozowisko uchodźców pod Paryżem[93].

Grecja[edytuj | edytuj kod]

Jednym z częstszych celów uchodźców jest dostanie się na greckie wyspy położone blisko granicy z Turcją – Chios, Lesbos i Kos[94]. W latach 2008–2012 duża liczba imigrantów dotarła do Turcji i Grecji. Wynikiem tego było wysłanie dodatkowych 1800 policjantów do patrolowania granicy Grecji[23].

Łącznie w 2015 roku do Grecji trafiło ponad 160 tysięcy osób (stan na wrzesień)[95]. 16 września 2016 na Lesbos papież Franciszek spotkał się z uchodźcami[96]. Od kwietnia 2017 wielu uchodźców znalazło schronienie na wyspie Silos za zgodą jej mieszkańców[97]. Jesienią 2017 uchodźcy w Grecji zrozumieli, że nie mają szans na zamieszkanie na terenie Grecji i postanowili wrócić do swoich krajów[98][99]. W połowie marca 2018 ponownie zwiększyła się liczba uchodźców przybyłych na wyspę Lesbos[100]. W połowie kwietnia i maja 2018 zwiększyła się liczba uchodźców przybywających na terytorium całej Grecji[101][102].

Manifestacje poparcia dla uchodźców w Austrii

Hiszpania[edytuj | edytuj kod]

21 listopada 2017 300 uchodźców próbowało przedostać się przez płot między Hiszpanią a Marokiem. Wcześniej u wybrzeży Hiszpanii złapano 44 łodzie z 650 migrantami, z których 519 osadzono w więzieniu w pobliżu Malagi (zabrakło dla nich miejsca w hiszpańskim ośrodku dla uchodźców)[103]. 21 czerwca 2018 szef hiszpańskiego MSW Pedro Sanchez uznał, że Unia Europejska powinna cyt. "wprowadzić system kwot uchodźców rozdzielanych pomiędzy poszczególnymi krajami członkowskimi"[104].

Litwa[edytuj | edytuj kod]

Od grudnia 2015 r. na Litwę przybyło 468 uchodźców; 361 z przybyłych zgłosiło chęć opuszczenia Litwy i wyjechania do Skandynawii lub Niemiec[105].

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

W Konwencji dublińskiej postanowiono, że złożony przez uchodźcę wniosek o azyl rozpatrywany będzie przez państwo UE, do którego uchodźca przyjechał w pierwszej kolejności. Jednak większość uchodźców nie stara się o azyl we Włoszech bądź Grecji, lecz podróżuje dalej, najczęściej do Niemiec[106]. Niemcy jednak zrezygnowały z odsyłania uchodźców z Syrii do państw, przez które podróżowali[107]. To działanie spotkało się z krytyką organizacji charytatywnych z powodu nierejestrowania części uchodźców i przymykania oczu na ich podróż na północ Europy[107]. W okresie od wiosny 2015 do wiosny 2016 spośród przybyłych do Niemiec uchodźców zatrudnienie znalazło ponad 30 000[108]. Natomiast w okresie od lata 2015 do lata 2016 w Niemczech znalazło pracę 43 600 osób[109]. Wg Centralnego Rejestru Cudzoziemców do Niemiec w latach 2016–2017 przybyło 1,9 mln imigrantów[110]. W 2017 r. wydalono z Niemiec prawie 24 tys. uchodźców[111]. Na początku grudnia 2017 rząd Niemiec zaczął zachęcać uchodźców do opuszczenia przez nich Niemiec; w zamian za opuszczenie uchodźcy mieliby otrzymywać premię[112]. Nie przyniosło to jednak spodziewanych rezultatów[113]. Na początku lutego 2018 Niemcy zadecydowały, że z powodu zaporowych warunków zaprzestaną przyjmowania uchodźców[114]. 4 maja 2018, po zatrzymaniu imigranta z Togo w schronisku dla migrantów w Ellwangen doszło do starć migrantów z policją[115]. W połowie czerwca 2018 kanclerz Niemiec, Angela Merkel zdecydowała, że Niemcy będą przyjmować 1000 migrantów miesięcznie, spełniających rygorystyczne warunki, które dotyczyłyby np. posiadania dokumentów[116]. 3 lipca 2018 Merkel, aby utrzymać się przy władzy, zdecydowała się na utworzenie obozów dla uchodźców[117].

Norwegia[edytuj | edytuj kod]

10 sierpnia 2017 norweska minister finansów Siv Jensen zadeklarowała, że Norwegia nie przyjmie uchodźców, którzy nie znają języka norweskiego[118].

Polska[edytuj | edytuj kod]

W wyniku napływu uchodźców do Europy, zgodnie z decyzją KE w sprawie przyjęcia uchodźców od Grecji i Włoch, do Polski powinno trafić 2659 osób. Dodatkowo do Polski miały by w ciągu najbliższych 2 lat przyjechać 962 osoby (głównie z Syrii) w ramach przesiedlenia uchodźców znajdujących się obecnie poza granicami UE[119]. Później ze względu na ciągle zwiększającą się liczbę imigrantów, Unia Europejska zaproponowała Polsce większą liczbę – ok. 10 000[120].

Spośród cudzoziemców ubiegających się w Polsce o azyl status uchodźcy otrzymują najczęściej Syryjczycy. W 2014 roku spośród 262 cudzoziemców, którzy zostali objęci tą formą międzynarodowej ochrony aż 115 stanowili Syryjczycy[121].

W 2015 roku fundacja Estera razem z Barnabas Fund przyjęły do Polski 50 syryjskich rodzin, zapewniając im zakwaterowanie i środki na życie[122]. W marcu 2017 roku Miriam Shaded, prezes fundacji Estera, w odpowiedzi na liczne doniesienia jakoby wszyscy sprowadzeni uchodźcy opuścili Polskę oświadczyła, że pozostało około 25% sprowadzonych Syryjczyków, reszta zdecydowała się wyjechać[123].

We wrześniu 2015 w Gdańsku miał miejsce protest przeciwko przyjmowaniu przez Polskę imigrantów[124].

13 czerwca 2017 Rzecznik Prasowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych na stronie internetowej umieścił oświadczenie, w którym można przeczytać, że „w roku 2016 Polska przyjęła ponad milion migrantów i uchodźców z Ukrainy i zza wschodniej granicy”[125]. Z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że w 2016 roku wydano 127 394 zezwolenia na pracę cudzoziemca w Polsce, oraz w ramach uproszczonej procedury zarejestrowano 1 314 127 oświadczeń o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi. Z uproszczonej procedury ubiegania się o pracę mogą korzystać obywatele Ukrainy, Rosji, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Armenii, i umożliwia to zatrudnienie ich na maksymalnie sześć miesięcy[126]. Poza pracującymi cudzoziemcami odnotowanymi w statystykach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uwzględnić należy niepracujących cudzoziemców odnotowanych w statystykach Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W 2016 roku w Polsce 12 319 osób złożyło wniosek o udzielenie pomocy międzynarodowej, 54 osoby otrzymały azyl, 11 628 osób złożyło wnioski na pobyt stały, 127 424 osób złożyło wnioski na pobyt czasowy.

1 stycznia 2017 roku w noc sylwestrową w Ełku został śmiertelnie ugodzony nożem 21-latek, sprawcą był imigrant z Tunezji pracujący wraz z Algierczykiem w restauracji "Prince kebab". Algierczykowi, właścicielowi restauracji postawiono zarzut nieudzielenia pomocy i udziału w bójce. Po śmierci wybuchły zamieszki, mieszkańcy Ełku zdemolowali wspomnianego lokal walcząc jednocześnie z Policją.

Na 1 stycznia 2017 roku prawo pobytu na terytorium Polski posiadało łącznie 266 218 obcokrajowców (nie uwzględniono osób z wizami wydanymi przez konsulaty RP), z czego 1306 to osoby posiadające status uchodźcy oraz 1837 osób posiadających prawo pobytu ze względów humanitarnych[127]. 24 czerwca 2017 Platforma Obywatelska zadeklarowała, że popiera przyjęcie uchodźców[128]. Sprzeciwiło się temu Prawo i Sprawiedliwość[129]. 3 lipca 2018 szef polskiego MSZ, Jacek Czaputowicz, zapowiedział, że Polska jest gotowa na współpracę z Niemcami w sprawie migracji[130].

Rumunia[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec sierpnia 2017 Rumunia zobowiązała się przyjąć uchodźców z Włoch i Grecji[131].

Szwecja[edytuj | edytuj kod]

Od 2016 roku przed przyjęciem uchodźców Szwecja dokładnie ich weryfikuje[132].

Turcja[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2018 Komisja Europejska zaproponowała pomoc finansową dla uchodźców przebywających w Turcji. Pomoc finansowa miałaby pochodzić zarówno od Komisji Europejskiej, jak i państw członkowskich Unii Europejskiej[133]. W połowie marca 2018 Turcja zagroziła Europie napływem kolejnych migrantów[134]; powtórzyła swoją groźbę na początku kwietnia[135]. W Wielki Piątek 2018 r. po śmiertelnym wypadku drogowym z udziałem migrantów zatrzymano 13 nielegalnych migrantów[136].

Węgry[edytuj | edytuj kod]

Uchodźcy na stacji kolejowej Budapest Keleti 4 września 2015 roku
Uchodźcy na terenie Węgier, niedaleko granicy z Serbią 24 sierpnia 2015
Uchodźcy idący węgierską autostradą M1 w kierunku granicy z Austrią 4 września 2015

Od początku 2015 roku węgierska policja zatrzymała ponad 67 000 nielegalnych imigrantów, którzy w większości trafili na Węgry przez terytorium Serbii. W ciągu tygodnia na terytorium Węgier przybywało średnio ok. 1000 imigrantów[137]. W związku z tym 17 lipca 2015 roku rząd węgierski zdecydował o zamknięciu zielonej granicy na odcinku węgiersko-serbskim[138]. Tymczasowy płot w celu zabezpieczenia granicy ma mieć długość ok. 175 km i wysokość 4 m[139][140][141]. Premier Węgier, Viktor Orbán oświadczył, że nie wyklucza zbudowania bezprecendesowego muru pomiędzy dwoma państwami członkowskimi Strefy Schengen – Węgrami i Chorwacją[142].

Na początku września zaczęto przewozić uchodźców z terytorium Węgier do Austrii[143]. 102 autokary przewiozły do Austrii ok. 4500 uchodźców, którzy przez kilka dni koczowali na stacji kolejowej Budapest Keleti[144].

Viktor Orbán oświadczył, że po 15 września 2015 roku granice Węgier zostaną zamknięte, obstawione przez policję oraz, jeśli Zgromadzenie Narodowe wyda zgodę, na węgierskiej granicy zostaną rozmieszczone wojska[144]. W 2017 na Węgry trafiło około 1300 uchodźców[145]. W grudniu 2017 r. przy granicy węgiersko-serbskiej w polskiej ciężarówce znaleziono czterech migrantów, którzy próbowali z Serbii przedostać się na Węgry[146]. W połowie stycznia 2018 Orbán zdecydował, że Węgry przyjmą uchodźców pod warunkiem, że władze Budapesztu same będą decydować, kogo chcą przyjąć[147]. Miesiąc później, w połowie lutego 2018, Orbán zdecydował o przedłużeniu stanu wyjątkowego na Węgrzech, spowodowanego kryzysem migracyjnym[148]. 21 lutego 2018 Orbán zaproponował stały mechanizm przyjmowania przez Węgry uchodźców; byłaby to procedura uruchamiana w przypadku kolejnych kryzysów migracyjnych[149][150]. 4 maja 2018 Orbán sprzeciwił się wydawaniu pieniędzy unijnych dla migrantów[151].

Włochy[edytuj | edytuj kod]

Unijna operacja Triton

Większość imigrantów, którzy przepłynęli Morze Śródziemne, trafia początkowo na włoską wyspę Lampedusa oraz do bazy w Katanii[potrzebny przypis].

W 2011 roku Włochy przyjęły 61 000 uchodźców z północnej Afryki[23]. W lipcu 2013 papież Franciszek podczas swojej pierwszej podróży przyleciał na Lampedusę i pomodlił się za imigrantów[152].

W roku 2014 drogą morską do Włoch trafiło ponad 170 000 imigrantów z czego około 140 000 przypłynęło z Libii[153]. Blisko ⅓ wszystkich imigrantów, którzy przybyli do Włoch stanowią uchodźcy z Erytrei[potrzebny przypis]. 20 czerwca 2017 w miejscowościach Bozzolo i Barbiana z uchodźcami spotkał się papież Franciszek[154]. Tego samego dnia w Rzymie zbudowano obóz dla uchodźców z powodu nadmiernej liczby uchodźców na Półwyspie Apenińskim (120 tysięcy)[155]. Do końca lipca 2017 do Włoch przybyło 85 tys. migrantów[156]. Pod koniec lipca 2017 Włochy postanowiły wesprzeć libijską straż przybrzeżną, aby zatrzymać napływ migrantów do Europy. Wzbudziło to jednak obawy, że może zwiększyć się liczba ofiar śmiertelnych kryzysu[157]. Około połowy sierpnia, z powodu popierania przez Włochy odsyłania statków z migrantami, Libia zagroziła Włochom bombardowaniem ich statków[158]. 1 października 2017 w Bolonii z uchodźcami ponownie spotkał się papież Franciszek[159]. 24 listopada 2017 służby z Włoch i Libii uratowały na Morzu Śródziemnym 660 migrantów; odsyłając ich do Libii[160]. Od listopada 2017 zaczęła spadać liczba migrantów przybywających do Włoch[161][162]. 19 marca 2018 włoska prokuratura zajęła statek hiszpańskiej organizacji pomocowej, na którym znajdowało się 218 migrantów[163]. 21 kwietnia 2018 we Włoszech uratowano na Morzu Śródziemnym ponad 500 migrantów[164]. W dniach 2627 maja do Włoch przybyło 2 tysiące migrantów. Między styczniem a majem 2018 do Włoch przybyło ich 11 tysięcy[165]. 2 czerwca 2018 włoski minister spraw wewnętrznych, Matteo Salvini, zapowiedział, że Włochy nie będą dalej przyjmować migrantów[166]. 10 czerwca Salvini odmówił przyjęcia statku z migrantami i skierował go na Maltę[167]. W połowie czerwca Włochy zadecydowały, że przestaną przyjmować migrantów; kolejny włoski statek z migrantami został skierowany do Hiszpanii[168].

Działania na forum Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

W maju 2015 roku Komisja Europejska zaproponowała rozdzielenie 40 tysięcy uchodźców pomiędzy państwa członkowskie UE w celu odciążenia Włoch i Grecji. Mieli oni być rozdzieleni na podstawie PKB państw członkowskich oraz liczby ich mieszkańców[169].

Zgodnie z oświadczeniem UE-Turcja z 18 marca 2016 od dnia 20 marca 2016 r. wszyscy nowi nielegalni migranci i osoby ubiegające się o azyl przybywający na wyspy greckie z Turcji, których wnioski zostały uznane za niedopuszczalne, są zawracani do Turcji. Na mocy oświadczenia UE zobowiązała się do przesiedlania jednego obywatela Syrii z Turcji do UE w miejsce każdego obywatela Syrii zawróconego do Turcji z wysp greckich[170].

Na początku lata 2018 w Brukseli odbył się szczyt Unii Europejskiej poświęcony kryzysowi migracyjnemu. W szczycie nie wzięli udziału członkowie Grupy Wyszehradzkiej[171].

Ofiary śmiertelne[edytuj | edytuj kod]

3 października 2013 roku u wybrzeży Lampedusy zatonął kuter z imigrantami. Podczas katastrofy zginęło ponad 300 osób, a 155 osób zostało ocalonych[172]. We wrześniu 2014 roku u wybrzeży Malty zatonęła łódź, na której znajdowało się ponad 500 imigrantów[173].

Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji podała, że w 2014 roku zginęło 3,5 tys. osób, a od początku 2015 roku do końca sierpnia zginęło 2,5 tysiąca osób, próbujących się dostać drogą morską do Europy[174].

27 sierpnia 2015 roku u wybrzeży Libii roku zatonęła łódź z 400 uchodźcami z Afryki Subsaharyjskiej, Pakistanu, Syrii, Maroka i Bangladeszu. 201 z nich udało się uratować. 82 ciała morze wyrzuciło na brzeg, a 100 osób zostało uznanych za zaginione[175]. Następnego dnia na austriackiej autostradzie A4 znaleziono ciężarówkę z 71 ciałami nielegalnych imigrantów (w tym 59 mężczyzn, 8 kobiet i czworga dzieci)[176].

Wśród uchodźców dochodzi również do aktów mordowania współtowarzyszy nielegalnej emigracji. 16 kwietnia 2015 roku w Palermo piętnastu muzułmańskich imigrantów wyrzuciło do wody dwunastu chrześcijańskich towarzyszy[177].

W październiku 2015 roku bułgarska policja zastrzeliła migranta, który wraz z grupą przekroczył nielegalnie granicę Bułgarii z Turcją w rejonie miasta Sredec[65]. To pierwszy przypadek śmiertelnego postrzelenia migranta na granicy bułgarskiej[65]. Oddano tylko strzał ostrzegawczy, ale migrant został ranny rykoszetem. Odwieziono go do szpitala, lecz w drodze zmarł[65].

W czerwcu 2017 roku na skutek blokady drogi przez migrantów w Calais zginął kierowca furgonetki. Po tym zdarzeniu doszło do aresztowania dziewięciu migrantów z Erytrei[178]. Również w czerwcu w pobliżu Libii zatonął ponton, na którym znajdowało się 130 migrantów. Prawie wszystkie osoby utonęły; uratowało się tylko dwóch Sudańczyków i dwóch Nigeryjczyków[179]. We wrześniu ponownie zatonęła łódź z migrantami u wybrzeży Libii; zaginęło ponad 100 osób[180]. Pod koniec listopada w Morzu Śródziemnym w pobliżu Libii znaleziono szczątki 30 migrantów, których rozszarpały rekiny[181].

Na początku stycznia 2018 u wybrzeży Libii ponownie zatonęła łódź z migrantami; zginęło co najmniej 25 osób[182]. W połowie stycznia ponton z migrantami osiadł na mieliźnie na Wyspach Kanaryjskich; zginęło co najmniej siedem osób[183]. 2 lutego 2018 u wybrzeży Libii po raz czwarty zatonęła łódź z migrantami; zginęło 90 osób[184]. W połowie lutego 2018 Międzynarodowa Organizacja do Spraw Migracji stwierdziła, że od początku kryzysu zginęło ponad 1300 dzieci, które wyemigrowały do Europy[185]. W Wielki Piątek 2018 r. w Turcji przepełniony migrantami bus w prowincji Igdir uderzył w latarnię; po uderzeniu autobus stanął w płomieniach – zginęło 17 osób[186]. Na początku czerwca 2018 w Turcji zatonęła łódź z migrantami; zginęło dziewięć osób, w tym sześcioro dzieci, a jedna zaginęła[187]. 29 czerwca 2018 u wybrzeży Libii po raz piąty zatonęła łódź; zginęło 100 osób[188].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Krytycy postawy UE wykorzystują flagę z czaszkami bądź z martwymi ciałami zamiast gwiazdek jako wyraz sprzeciwu wobec bierności w obliczu śmierci imigrantów

W lipcu Organizacja Narodów Zjednoczonych skrytykowała Unię Europejską za bierną postawę w sprawie kryzysu migracyjnego. William Spindler z UNHCR powiedział:

Quote-alpha.png
Widzimy ogromne trudności w tym europejskim kraju. To wszystko dzieje się w Unii Europejskiej, w której znajdują się najbardziej zaawansowane gospodarki świata. Tymczasem sytuacja wciąż się pogarsza. Nie widzimy pełnego i odpowiedniego rozwiązywania tej sytuacji przez Unię Europejską. W niektórych przypadkach wolontariusze i turyści robią dla uchodźców więcej niż władze Grecji[189].

28 sierpnia 2015 roku artysta Banksy opublikował na swoim profilu na Facebooku przerobione zdjęcie, które ma przedstawić flagę UE, w której zamiast gwiazdek znajdują się dryfujące na wodzie zwłoki imigrantów[190]. Post został udostępniony na portalu ponad 80 tysięcy razy[174].

W czerwcu 2017 Komisja Europejska ostrzegła Polskę i Węgry, że jeśli te kraje nie przyjmą uchodźców, zostaną wobec nich zastosowane sankcje[191]. 14 czerwca 2017 rozpoczęła się procedura Komisji Europejskiej wobec Polski, Czech i Węgier za nieprzyjmowanie uchodźców[192]. Austria i Dania do czerwca 2017 również nie przyjęły ani jednego uchodźcy w ramach programu relokacji, natomiast wobec tych dwóch krajów nie wszczęto postępowań za nieprzyjmowanie uchodźców[193]. Austria zadeklarowała przyjęcie 50 uchodźców[194], wobec czego Komisja Europejska zaniechała postępowania wobec tego kraju, a Czechy realnie przyjęły 12 osób[195] i wobec tego kraju zostało wszczęte postępowanie[196]. Na początku września 2017 Komisja Europejska ponownie ostrzegła Polskę, Czechy i Węgry, że jeśli nie przyjmą uchodźców, sprawa zostanie przez KE skierowana do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej[197]. Na początku lutego 2018 Niemcy ostrzegły Polskę i Węgry, że kraje te stracą unijne fundusze, jeśli nie przyjmą uchodźców[198]. W połowie tego samego miesiąca minister spraw zagranicznych Luksemburga Jean Asselborn zagroził Węgrom uruchomieniem artykułu 7 Traktatu o Unii Europejskiej, gdy Viktor Orban zapowiedział zamknięcie organizacji pozarządowych pomagających uchodźcom[199]. 20 marca 2018 r. eksperci Unii Europejskiej, Thorsten Benner i Jan Weidenfeld stwierdzili, że karanie Polski i Węgier za brak solidarności w kwestii przyjmowania uchodźców może zaszkodzić jedności Unii Europejskiej w konfrontacji z Pekinem[200].

Relokacja uchodźców[edytuj | edytuj kod]

Unijny Trybunał Sprawiedliwości uznał, że skarga Słowacji i Węgier na decyzję o obowiązkowej relokacji uchodźców przebywających w Grecji i we Włoszech jest nieuzasadniona. Sędziowie trybunału podjęli decyzję, że mechanizm jest proporcjonalny i skutecznie przyczynia się do sprostania przez Grecję i Włochy kryzysowi migracyjnemu[201]. 13 lutego 2018 przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk uznał, że należy znaleźć rozwiązanie, które by sprawiło, że zarówno Unia Europejska jak i państwa nie należące do UE mogłyby zarządzać przyszłymi falami migracyjnymi[202][203]. 29 czerwca 2018 Rada Europejska anulowała relokację migrantów; państwa europejskie miałyby utworzyć centra kontroli migrantów, które wybierałyby migrantów do azylu w Europie[204].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Asylum and first time asylum applicants by citizenship, age and sex Monthly data (rounded). Eurostat, 2015-09-02. [dostęp 2015-09-05].
  2. Syryjczycy głodują w obozach uchodźców. Zdesperowani wracają do kraju. wyborcza.pl, 2015-09-16. [dostęp 2016-06-17].
  3. a b c WSPÓLNY KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY: Stawić czoła kryzysowi uchodźczemu w Europie: rola Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (CELEX: 52015JC0040).
  4. Kryzys migracyjny w Europie: kalendarium wydarzeń. Polskie Radio. [dostęp 2017-06-17].
  5. Record number of over 1.2 million first time asylum seekers registered in 2015 (ang.). EUROSTAT.
  6. Mediterranean sea arrivals from January 2017 (ang.). Agencja ONZ ds. Uchodźców. [dostęp 2017-06-17].
  7. Zarzuty za udział w wojskowej służbie najemnej na Bliskim Wschodzie. Prokuratura Krajowa, 2017-03-31. [dostęp 2017-06-17].
  8. Znaleziono terrorystów wśród uchodźców na Węgrzech. polishexpress.co.uk, 2015-09-09. [dostęp 2017-06-17].
  9. Konwencja wyznaczająca państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z Państw Członkowskich Wspólnot Europejskich, sporządzona w Dublinie dnia 15 czerwca 1990 r. (pol.). Dz.U. 2005 nr 24, poz. 194. [dostęp 2017-06-16].
  10. Aleksis Cipras: Grecja nie radzi sobie z imigrantami (pol.). rp.pl, 2015-08-07. [dostęp 2016-06-17].
  11. Premier Cipras: Grecja nie jest w stanie poradzić sobie z napływem imigrantów (pol.). bankier.pl, 2015-08-07. [dostęp 2016-06-17].
  12. UNHCR: sytuacja na północy Grecji grozi katastrofą humanitarną (pol.). onet.pl, 2016-03-01. [dostęp 2016-06-17].
  13. Angela Merkel: ci, którzy potrzebują pomocy, muszą dostać azyl w Europie (pol.). onet.pl, 2015-09-07. [dostęp 2017-06-18].
  14. Trzy razy więcej imigrantów u granic UE. Węgry wyślą tysiące policjantów na granicę. „Nie załatwimy tego płotami” (pol.). tvp.info.pl, 2015-08-19. [dostęp 2017-06-17].
  15. Imigranci przebijają się z Włoch do Francji. Napięcie na granicy obu państw (pol.). polsatnews.pl, 2016-08-09. [dostęp 2017-06-18].
  16. SOLIDARNOŚĆ EUROPEJSKA: SYSTEM RELOKACJI UCHODŹCÓW. Komisja Europejska. [dostęp 2017-06-17].
  17. Döntött a kormány, jön a határzár. mno.hu, 2015-07-17. [dostęp 2017-06-18].
  18. Rada Unii Europejskiej: Oświadczenie UE–Turcja (18 marca 2016). 2016-03-18. [dostęp 2017-06-17].
  19. Parlament Europejski: Stosunki UE-Turcja: Możliwe scenariusze rozwoju. 2017-04-27. [dostęp 2017-06-18].
  20. Uchodźcy z Syrii: kryzys w liczbach (pol.). Amnesty International, 2018-12-18. [dostęp 2017-06-16].
  21. Mniejszości w popłochu uciekają przed islamistami (pol.). interia.pl, 2015-03-01. [dostęp 2017-06-17].
  22. Irak: Osoby uciekające z terenów pod kontrolą Państwa Islamskiego narażone na tortury, porwania i śmierć (pol.). Amnesty International, 2016-10-18. [dostęp 2017-06-17].
  23. a b c Mapping Mediterranean migration (ang.). BBC, 2015-09-15. [dostęp 2015-09-06].
  24. Korea Północna Afryki – dlaczego uchodźcy uciekają z Erytrei? (pol.). Portal Spraw Zagranicznych, 2015-10-08. [dostęp 2017-06-18].
  25. Kryzysowa migracja Ukraińców. Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, 2015-10-19. [dostęp 2017-06-17].
  26. EU migration: Crisis in graphics (ang.). BBC, 2015-09-09. [dostęp 2015-09-10].
  27. Bureau for Europe (ang.). Agencja ONZ ds. Uchodźców, styczeń-Kwiecień 2017. [dostęp 2017-06-17].
  28. Migratory routes map (ang.). FRONTEX. [dostęp 2017-06-17].
  29. Arktyczny szlak uchodźców. Z Syrii do Skandynawii rowerem przez rosyjską granicę. tvp.info, 2015-09-04. [dostęp 2017-06-17].
  30. Niezatapialny wstyd europy (pol.). amnesty.org.pl. [dostęp 2017-06-17].
  31. Przemyt imigrantów. Tysiące dolarów za bilet po śmierć (pol.). tvn24bis.pl, 2015-04-21. [dostęp 2017-06-17].
  32. Przemytnicy imigrantów zmieniają metody działania. Celowo narażają życie swoich klientów (pol.). wp.pl, 2015-09-19. [dostęp 2017-06-17].
  33. Masakra uchodźców w Europie! 500 osób utonęło (pol.). fronda.pl, 2014-09-15. [dostęp 2017-06-17].
  34. Operacja „Mare Nostrum”. Udzielono pomocy kilku tysiącom imigrantów (pol.). polskieradio.pl, 2013-11-12. [dostęp 2017-06-18].
  35. Frontex Joint Operation ‘Triton’ – Concerted Efforts for managing migrator flows in the Central Mediterranean (ang.). European Commission, 2014-10-31. [dostęp 2017-06-18].
  36. Uchodźcy: W 2014 roku 219 tysięcy, w 2015 już 350 tysięcy. interia.pl, 2015-09-01. [dostęp 2017-06-17].
  37. MEDITERRANEAN: Dead and Missing at sea (ang.). UNHCR, maj 2017. [dostęp 2017-06-18].
  38. First permits by reason, length of validity and citizenship [migr_resfirst] (ang.). Eurostat, 2016-11-15.
  39. Asylum and first time asylum applicants by citizenship, age and sex Annual aggregated data (rounded) (ang.). Eurostat.
  40. Londyn, Berlin i Paryż wspólnie apelują ws. imigrantów (pol.). TVN24, 30 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-31].
  41. Év eleje óta már közel 43 ezren érkeztek menedékkérők és az illegális bevándorlók – gazdasagportal.hu, 2015-05-21.
  42. Idén 57 ezer menekült érkezett Magyarországra – hir24.hu, 2015. június 17.
  43. Megkezdődött a határőrizeti célú ideiglenes kerítés építése – police.hu, 2015. július 13.
  44. Aktuelle Zahlen zu Asyl (niem.). Bundesamt für Migration und Flüchtlinge, 2015-08-01. [dostęp 2015-09-16].
  45. a b KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY: Przywrócenie strefy Schengen – Plan działania (CELEX: 52016DC0120).
  46. Kanclerz Austrii ma dość "dyskusji o programie relokacji". Chce, aby zawracać imigrantów do Afryki, niezależna.pl., 2018-03-09
  47. Polski kierowca pobity przez imigrantów w Belgii, wp.pl, 2017-08-04
  48. Polacy ciężko pobici w Belgii przez imigrantów, o2.pl., 13.05.18
  49. Bułgaria zmaga się z coraz większym wzrostem liczby uchodźców (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  50. a b Bułgaria: wojsko włączone do pomocy na granicy z Macedonią i Grecją (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  51. a b Bułgaria planuje budowę dalszych 131 km ogrodzenia na granicy z Turcją (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  52. Bulgaria Puts Up a New Wall, but This One Keeps People Out (ang.). nytimes.com. [dostęp 2015-09-13].
  53. How Bulgaria keeps migrants out – with 50 miles of razor wire: Fence along Turkish border that is 15ft tall and 5ft wide said to have kept out 500 people in a month (ang.). dailymail.co.uk. [dostęp 2015-09-13].
  54. a b c Bułgaria: wojsko przystąpiło do budowy ogrodzenia na granicy z Turcją (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  55. a b c Władze Bułgarii: powstały nowe szlaki przemytu uchodźców (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  56. a b Bułgaria: zamknięto jedno z przejść granicznych z Turcją (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-28].
  57. a b Bułgarskie władze: fala uchodźców nieustannie się zwiększa (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  58. Bułgaria: porachunki między przemytnikami ludzi w Sofii, jedna ofiara (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-14].
  59. Nieskuteczne próby integracji uchodźców (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  60. a b Bułgaria za unijną solidarnością w sprawie uchodźców (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  61. a b Bułgaria uważa, że przyjęła już wystarczająco wielu uchodźców (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-13].
  62. a b c Bułgaria: drastycznie podniesiono kary za przemyt ludzi (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-19].
  63. a b Bułgaria: zwiększa się liczba uchodźców na granicy z Turcją (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-09-19].
  64. a b Bułgaria: 46 zatrzymanych podczas akcji przeciw przemytnikom ludzi (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-10-02].
  65. a b c d Bułgaria: policja zastrzeliła migranta na granicy z Turcją (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-10-21].
  66. Bułgaria: ponad 100 nielegalnych migrantów porzuconych na autostradzie (pol.). onet.pl. [dostęp 2015-12-30].
  67. Bułgaria: uratowano 111 uchodźców z granicznej rzeki Marica (pol.). onet.pl. [dostęp 2016-01-16].
  68. HRW o przypadkach brutalnego traktowania migrantów w Bułgarii (pol.). onet.pl. [dostęp 2016-01-22].
  69. a b c Ponad połowa Bułgarów uważa uchodźców za zagrożenie (pol.). onet.pl. [dostęp 2016-04-08].
  70. a b c Bułgaria zagroziła, że zablokuje porozumienie między UE a Turcją (pol.). onet.pl. [dostęp 2016-06-05].
  71. Bułgaria: 65 żołnierzy skierowano do ochrony granicy z Grecją (pol.). onet.pl. [dostęp 2016-06-05].
  72. a b c Bułgaria: stłumiony bunt uchodźców, zatrzymano 300 migrantów (pol.). wiadomości.wp.pl. [dostęp 2016-12-15].
  73. Bułgaria: imigranci zdewastowali budynek i spalili flagę. Premier: Wydalimy ich z kraju (pol.). Prosto z Mostu, 2016-11-26. [dostęp 2016-12-15].
  74. Po zamieszkach w Charmanli. Bułgaria deportuje afgańskich uchodźców (pol.). tvp.info, 2016-11-26. [dostęp 2016-12-15].
  75. Nielegalni imigranci wdarli się do Chorwacji. Padły strzały, niezalezna.pl. 31.05.2018
  76. Sipilä: Annan kotini turvapaikanhakijalle (fiń.). yle.fi, 2015-09-05. [dostęp 2015-09-22].
  77. Finlandia: 12 tys. azylantów, 5 tys. zaginionych; onet. pl, 2017-07-09
  78. Calais migrant crisis: Trespassers cause Eurostar disruption (ang.). BBC, 2015-09-02. [dostęp 2015-09-05].
  79. Ferry services resume after Calais port blockade (ang.). BBC, 2015-08-31. [dostęp 2015-09-05].
  80. Angelique Chrisafis: ‘At night it’s like a horror movie’ – inside Calais’s official shantytown (ang.). The Guardian, 2015-04-06. [dostęp 2015-09-05].
  81. Rozpoczęła się ewakuacja „dżungli” w Calais (pol.). interia.pl, 2016-10-24. [dostęp 2016-10-24].
  82. PILNE: Kierowca polskiej ciężarówki zginął w Calais! To kolejna śmierć w ostatnim czasie spowodowana przez imigrantów.
  83. Paryż: policja likwiduje kolejne nielegalne obozowisko uchodźców, wp.pl., 2017-07-07
  84. Kryzys migracyjny. Emmanuel Macron zapowiada działania, onet. pl. 2017-07-27
  85. Do 2019 roku Francja zamierza przyjąć 10 tys. uchodźców, wp.pl.
  86. Francja poluje na migrantów w Calais, onet.pl., 2017-10-24
  87. Francja. Polityczna burza po gwałcie. Rząd chce ukryć przestępstwa uchodźców?, wp.pl., 2017-11-03
  88. Dramatyczna "droga przez piekło" w Calais. Imigranci zaatakowali ciężarówkę, www.o2.pl., 2017-11-16
  89. Francja: czterech migrantów rannych w strzelaninie w Calais, onet.pl., 2018-02-01
  90. Starcia imigrantów w Calais. Padły strzały, jest kilkunastu rannych, wp.pl., 2018-02-01
  91. Imigranci pobili mężczyznę, bo nie dał im papierosa. Zmarł,o2.pl., 2018-03-15
  92. Francuzi coraz bardziej nieufni względem migrantów, Radio Watykańskie, 20/03/2018
  93. Ewakuacja tysiąca migrantów z obozowiska w Paryżu, onet.pl., 2018-05-30
  94. Amid Perilous Mediterranean Crossings, Migrants Find a Relatively Easy Path to Greece (ang.). New York Times, 2015-08-16. [dostęp 2015-09-06].
  95. Migrant crisis: Thousands arrive in mainland Greece (ang.). BBC, 2015-09-02. [dostęp 2015-09-06].
  96. Franciszek poleci na Lesbos, by spotkać się z uchodźcami.
  97. Grecja: Tilos, solidarna wyspa, arte.tv., 2015-04-05
  98. Imigranci się poddają. Wracają do swoich krajów, niezależna.pl., 2017-10-05
  99. Grecja: 1600 migrantów wróciło w listopadzie do swoich krajów, onet.pl., 2017-12-08
  100. Zamieszki na Lesbos: rannych kilkunastu migrantów i sześciu policjantów, onet.pl., 2018-03-15
  101. Kryzys migracyjny: sytuacja w Grecji może wymknąć się spod kontroli, Interia Fakty, 2018-04-20
  102. Grecja: niepokojący napływ migrantów, onet.pl., 2018-15-09
  103. 300 migrantów szturmowało granicę UE. Interweniowało wojsko, o2.pl., 2017-11-21
  104. Szef hiszpańskiego MSW: powinny wrócić obowiązkowe kwoty uchodźców, www.tvn24.pl, 21 czerwca 2018
  105. Uchodźcy uciekają z Litwy z powodów ekonomicznych, onet.pl., 2018-02-25
  106. „Stały i obowiązkowy system przyjmowania uchodźców”. Niemcy i Francja mają plan (pol.). TVN24, 2015-09-03. [dostęp 2015-09-05].
  107. a b Róża Romaniec: Niemcy przestają stosować Konwencję dublińską. „Akt solidarności” (pol.). DW, 2015-08-25. [dostęp 2015-09-05].
  108. Arbeitsmarkt: Zehntausende Flüchtlinge finden Job in Deutschland (niem.). spiegel.de, 10 lipca 2016. [dostęp 2016-07-10].
  109. Napływ uchodźców tworzy miejsca pracy w RFN. Boom w sektorze publicznym
  110. Rekordowa liczba obcokrajowców w Niemczech, wp.pl, 1 lipca 2017 [dostęp 2017-07-01]
  111. Niemcy: Spadła liczba deportowanych imigrantów, onet.pl., 2018-01-30
  112. Nowa premia dla wyjeżdżających migrantów, onet.pl., 2017-12-03
  113. Uchodźcy ignorują niemieckie premie za powrót do domu, onet.pl., 2018-03-27
  114. Niemieckie miasta nie chcą przyjmować uchodźców. "Nie dajemy rady", onet.pl. 2018-02-03
  115. Problemy z uchodźcami w Niemczech, Radio Maryja, 4 maja 2018
  116. [http://wiadomosci.tvp.pl/8219089/niemcy-zaostrzaja-kurs-wobec-imigrantow Niemcy zaostrzają kurs wobec imigrantów, wiadomosci.tvp.pl., 2018-06-17]
  117. Merkel zgadza się na obozy dla uchodźców, żeby nie stracić władzy, onet.pl., 2018-07-03
  118. Norweska minister uderza w imigrantów. Chce odbierać zasiłki za brak znajomości języka, wp.pl., 2017-08-08
  119. KE chce, by Polska przejęła ponad 2600 imigrantów od Włoch i Grecji. [dostęp 2015-09-01].
  120. Przyjmiemy więcej imigrantów? „Niech Polska wykaże się solidarnością (pol.). polskieradio.pl. [dostęp 13 września 2015].
  121. Internet nie ma litości. Zamiast „fali imigrantów”, fala nienawiści [RAPORT]. [dostęp 2015-09-02].
  122. Paula Szewczyk: Uchodźca z Syrii w Polsce: Mam nadzieję, że moja córka nigdy nie będzie patrzeć na wojnę i śmierć (pol.). Newsweek, 2015-07-13. [dostęp 2015-09-09].
  123. Przemysław Dubiński: Miriam Shaded odpowiada na zarzuty ws. Fundacji Estera (pol.). Fakt24.pl, 2017-03-29. [dostęp 2017-06-14].
  124. Protest w Gdańsku przeciwko imigrantom (pol.). Niezależna, 2015-09-12. [dostęp 2015-09-12].
  125. Oświadczenie MSZ w związku z procedurą wszczęcia postępowania przez KE wobec Polski, Czech i Węgier, msz.gov.pl [dostęp 2017-06-13].
  126. Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce | Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, mpips.gov.pl [dostęp 2017-06-13].
  127. Zestawienie liczbowe dotyczące postępowań prowadzonych wobec cudzoziemców w 2016 roku | Urząd do Spraw Cudzoziemców, udsc.gov.pl [dostęp 2017-06-13].
  128. Platforma Obywatelska chce przyjęcia uchodźców. Jarosław Gowin: od takich decyzji jest rząd polskie radio.pl dostęp 2017-06-24
  129. Jasny komunikat PiS ws. relokacji imigrantów. Na żaden przymus zgody nie ma!, niezalezna.pl., 30.12.2017
  130. Szef MSZ: w ramach istniejącego prawa jesteśmy gotowi do współpracy z Niemcami ws. migracji, onet.pl., 2018-07-03
  131. Morze Czarne. Nowy szlak migracyjny do Europy, onet.pl., 2017-08-22
  132. Szwecja: służby specjalne dokładniej sprawdzają uchodźców, onet.pl., 2018-01-01
  133. Miliardy euro na pomoc dla uchodźców. Zapłaci także Polska?, onet.pl., 2018-03-14
  134. Turcja znów straszy Europę imigrantami, Wiadomości TVP, 17 marca 2018
  135. Niemcy podzieleni w sprawie migrantów, wiadomosci.tvp.pl., 2018-04-04
  136. 17 osób zginęło w wypadku minibusa z nielegalnymi migrantami, wp.pl., 2018-30-03
  137. Orban broni płotu na granicy z Serbią (pol.). TVN24, 1 lipca 2015. [dostęp 2015-09-06].
  138. Döntött a kormány, jön a határzár – mno.hu, 2015. június 17.
  139. A Kormány 1401/2015. (VI. 17.) Korm. határozata a rendkívüli bevándorlási nyomás kezelése érdekében szükséges egyes intézkedésekről – Magyar Közlöny 2015. 83. szám, 2015. június 17.
  140. 2015. évi CXXVII. törvény az ideiglenes biztonsági határzár létesítésével, valamint a migrációval összefüggő törvények módosításáról – Magyar Közlöny 2015. 102. szám, 2015. július 13.
  141. Elkezdték a határzár építését – hiradó.hu, 2015. 07. 13.
  142. Orban nie wyklucza budowy muru na granicy z Chorwacją. Węgrzy odgrodzili się już od Serbii (pol.). TVP Info, 2015-09-03. [dostęp 2015-09-06].
  143. Tysiące przybyszów i tylko 10 wniosków o azyl. Przez Austrię przetacza się fala uchodźców (pol.). TVN24, 2015-09-05. [dostęp 2015-09-05].
  144. a b Orban: Węgry wyślą policjantów na południową granicę po 15 września (pol.). Gazeta Wyborcza, 2015-09-05. [dostęp 2015-09-06].
  145. Onet Opinie. Andrzej Stankiewicz : Węgry przyjęły uchodźców. Sasin: nie chodzi nam o to, żeby ich nie przyjmować, vod.pl., 2017
  146. Węgry: nielegalni migranci w ciężarówce na polskich numerach, onet.pl., 2017-12-17
  147. Viktor Orbán dopuszcza udział Węgier w nowym systemie rozdziału uchodźców, onet.pl., 2018-01-15
  148. Rząd Węgier przedłuża stan kryzysowy spowodowany masową imigracją, onet.pl., 2018-02-17
  149. Węgry zgodzą się na przyjęcie uchodźców? Bruksela odbiera sygnał, onet.pl., 2018-02-21
  150. Orban zmieni zdanie ws. uchodźców? Nieoficjalnie: Węgrzy zgodzą się na stały mechanizm, wp.pl., 2018-02-21
  151. Viktor Orbán: weto na unijne pieniądze dla migrantów, onet.pl., 2018-05-04
  152. Pope Francis visits Italy’s migrant island of Lampedusa (ang.). BBC, 2013-07-08. [dostęp 2015-09-05].
  153. Paolo Gentiloni (wł.). Pagella Politica, 2015-02-22. [dostęp 2015-09-05].
  154. Papież dowiedzi 20 czerwca Bozzolo i Barbianę.
  155. Rzymianie przytłoczeni liczbą uchodźców. „Sami sobie nie poradzimy”, 20 czerwca 2017.
  156. Unia musi robić więcej, by zająć się źródłami kryzysu migracyjnego w Afryce. I pomóc Włochom, onet.pl. 2017-07-29
  157. Chaos z uchodźcami na Morzu Śródziemnym, 25 lipca 2017, onet.pl
  158. Libijski generał chce bombardować włoskie statki. Szef dyplomacji Onetu dla Włoch: nie odpuścimy, onet.pl., 2017-08-11
  159. 1 października papież odwiedzi Cesenę i Bolonię, niedziela.pl., 2017-04-13
  160. Włochy: szczątki migrantów rozszarpane przez rekiny w Morzu Śródziemnym; onet.pl., 2017-11-25
  161. We Włoszech spada liczba imigrantów. Jedna z przyczyn może wprawić w osłupienie, niezależna.pl., 26.11.2017
  162. MSW Włoch: dziesiąty miesiąc z rzędu spada fala migracyjna, onet.pl., 30 kwietnia 2018
  163. Włochy: prokuratura zajęła statek hiszpańskiej organizacji pomocowej, onet.pl., 2018-03-19
  164. Włochy: ponad 500 migrantów uratowanych w weekend na morzu, onet.pl., 2018-04-21
  165. Włochy: 2 tysiące migrantów przybyło do Włoch w ciągu 2 dni, Radio Maryja, 27 maja 2018
  166. Włochy. Nowy szef MSW: nielegalni imigranci muszą pakować walizki, wp.pl., 2018-06-02
  167. Szef MSW Włoch nie chce przyjąć statku z migrantami, kieruje go na Maltę, onet.pl., 2018-06-10
  168. Statek z migrantami dopłynął do portu w Walencji, onet.pl. 2018-06-17
  169. UE kłóci się o przyjmowanie imigrantów. „Ich liczba jeszcze wzrośnie” (pol.). Polskie Radio, 2015-05-31. [dostęp 2015-08-31].
  170. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady: Pierwsze sprawozdanie z postępów w zakresie realizacji postanowień oświadczenia UE-Turcja (CELEX: %3A52016DC0231).
  171. W Brukseli o migracji. Bez Polski, TVN24.pl.
  172. La tragedia di Lampedusa: 366 vittime (wł.). rainews.it. [dostęp 2015-04-20].
  173. Malta boat sinking ‘leaves 500 dead’ – IOM (ang.). BBC, 2014-09-15. [dostęp 2015-09-06].
  174. a b Zamiast złotych gwiazd ciała uchodźców (pol.). TVN24, 30 sierpnia 2015. [dostęp 2015-08-31].
  175. Libia: po zatonięciu łodzi z uchodźcami morze wyrzuciło na brzeg 82 ciała (pol.). Onet, 2015-08-28. [dostęp 2015-08-31].
  176. Austria: w ciężarówce znajdowały się zwłoki 71 osób, w tym czworga dzieci (pol.). Onet, 2015-08-28. [dostęp 2015-08-31].
  177. Włochy: muzułmanie utopili uchodźców chrześcijańskich (pol.). Tygodnik Katolicki, 2015-04-17. [dostęp 2015-08-31].
  178. Tragedia w Calais: kierowca polskiej furgonetki zginął w pułapce zastawionej przez migrantów.
  179. W pobliżu Libii zatonął ponton. W środku było 126 migrantów
  180. Zatonęła łódź z migrantami. Ponad 100 zaginionych
  181. Włochy: szczątki migrantów rozszarpane przez rekiny, onet.pl., 2017-11-25
  182. Zatonęła łódź z migrantami, jest wiele ofiar, onet.pl., 2018-01-06
  183. Hiszpania: Ponton z migrantami osiadł na mieliźnie u wybrzeży Lanzarote, gospodarka.pl., 2018-01-15
  184. IOM: 90 osób utonęło u wybrzeży Libii, onet.pl., 2018-02-02
  185. Ponad 1300 dzieci-imigrantów zmarło od 2014 r. szukając miejsca do życia, onet.pl., 2018-02-16
  186. 17 osób zginęło w wypadku minibusa z nielegalnymi migrantami, RadioZet, 30.03.2018
  187. U wybrzeży Turcji zatonęła łódź z migrantami, onet.pl., 2018-06-03
  188. Przewróciła się łódź z migrantami. Około 100 osób straciło życie, onet.pl., 2018-06-29
  189. Grecję zalewa fala emigrantów z Afryki. ONZ krytykuje UE za bierność (pol.). Money, 2015-07-24. [dostęp 2015-08-31].
  190. Banksy znowu szokuje. Unijna flaga ze zwłokami zamiast gwiazd (pol.). TVP, 2015-08-29. [dostęp 2015-08-31].
  191. Polska i Węgry zostaną ukarane finansowo za nieprzyjęcie uchodźców?
  192. Rzecznik KE: Polska ma miesiąc na odpowiedź w sprawie relokacji uchodźców.
  193. Postępowanie KE ws. uchodźców przeciwko Polsce, Czechom i Węgrom. A co z Danią i Austrią – „równi i równiejsi”? (pol.). wmeritum.pl, 2017-06-14. [dostęp 2017-06-15].
  194. Jakub Noch: 28:0. Decyzja Komisji Europejskiej ws. możliwych kar dla Polski, Czech i Węgier zapadła jednogłośnie (pol.). natemat.pl, 2017-06-13. [dostęp 2017-06-15].
  195. Twelfth report on relocation and resettlement (ang.). Komisja Europejska, 2017-05-16. [dostęp 2017-06-19].
  196. Relokacja i przesiedlenia: Komisja wzywa państwa członkowskie do wypełnienia zobowiązań (pol.). Komisja Europejska. [dostęp 2017-05-19].
  197. KE stawia ultimatum Polsce, Czechom i Węgrom ws. uchodźców, onet.pl., 2017-09-06
  198. Polacy zapłacą za brak solidarności w kwestii uchodźców. Niemcy znalazły sposób, wp.pl., 2018-02-06
  199. Szef MSZ Luksemburga chce procedury z art. 7 traktatu UE wobec Węgier, onet.pl., 2018-02-19
  200. Unio, nie męcz Polski i Węgier, bo pójdą w stronę Chin, onet.pl., 2018-03-20
  201. Relokacja uchodźców. Trybunał Sprawiedliwości UE oddalił skargę Słowacji i Węgier – fakty.interia.pl, fakty.interia.pl [dostęp 2017-11-18] (pol.).
  202. Donald Tusk: Destrukcyjne emocje wokół relokacji uchodźców muszą się skończyć, wp.pl., 2018-02-13
  203. [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/tusk-wszystkie-kraje-musza-wniesc-swoj-wklad-w-relokacje-uchodzcow/jss643e Tusk: wszystkie kraje "muszą wnieść swój wkład" w relokację uchodźców, onet.pl., 2018-02-13]
  204. Unia Europejska porozumiała się w sprawie relokacji migrantów, wyborcza.pl. 2018-06-29