Krzakówka wyspowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krzakówka wyspowa
Gerygone insularis[1]
Ramsay, 1879
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina buszówkowate
Podrodzina buszówki
Rodzaj Gerygone
Gatunek krzakówka wyspowa
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Krzakówka wyspowa (Gerygone insularis) – gatunek małego ptaka z rodziny buszówkowatych. Występował endemicznie na Lord Howe. Wymarł niedługo po 1928.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Edward Pierson Ramsay w 1878. Zamieścił jedynie wymiary i informacje o upierzeniu. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Gerygone insularis[3], akceptowaną obecnie (2018) przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC)[4]. Niektórzy autorzy uznają krzakówkę wyspową za jeden gatunek wraz z krzakówkami: samotną (G. modesta) i popielatą (G. igata), jednak krzakówki wyspowe wyraźnie odróżniają się od nich rozmiarem i ubarwieniem, być może i głosem[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała: około 12 cm[6]. Wymiary szczegółowe dla 6 osobników: długość skrzydła 52,5–57 mm, długość ogona 46–51,5 mm, długość skoku 19–21 mm[7]. Upierzenie głównie szarobrązowe. Ciemię brązowe, pokrywy uszne jasnoszare. Obrączka oczna jasnoszara. Broda i gardło szare z żółtawym nalotem. Wiele obszarów ciała wykazuje żółtawy odcień o zmiennym nasileniu; najsilniej widoczny jest na jaskrawożółtym brzuchu. Szyja i wierzch ciała mają barwę brązową, na kuprze ta przechodzi w żółtobrązową. Pierś jasnoszara z żółtym nalotem. Ogon oliwkowobrązowy u nasady, czernieje ku końcowi. Blisko końca widnieją białe plamki. Tęczówka różowa, dziób ciemnoszary, nogi niebieskoszare[6] lub brązowe[3].

Zasięg, ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Endemit wyspy Lord Howe[6][8][5]. Środowiskiem życia tych ptaków były lasy, w których przebywały w koronach drzew[8]. Krzakówki wyspowe żywiły się bezkręgowcami. Żerowały wśród listowia, a niekiedy wlatywały do domów, by zjadać owady i pajęczaki ze ścian czy sufitów. Szczególnie aktywne były po deszczu. Kopulaste gniazda budowane były z suchej kory, włókien roślinnych, liści, traw, mchów i wełny. Poszczególne elementy były spojone pajęczyną. Samo gniazdo zawieszone było na gałęzi. Zniesienie liczyło od 3 jaj o różowawej skorupce upstrzonej brązowymi plamkami[6].

Status i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje krzakówkę wyspową za gatunek wymarły (EX, Extinct)[8]. Przy odkryciu krzakówki wyspowe były jeszcze pospolite, jednak w 1924 miały być już niemal wymarłe. Najprawdopodobniej za wyginięcie tych ptaków odpowiadają szczury śniade (Rattus rattus), które dostały się na wyspę w 1918 po rozbiciu się okrętu SS Mokambo. Krzakówki wyspowe przetrwały jeszcze przynajmniej dekadę[6]. W 1928 często słyszano ich śpiew. W 1936 nie znaleziono krzakówek na wyspie, w kolejnych latach również nie miały miejsca żadne stwierdzenia[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gerygone insularis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Gerygone insularis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Edward Pierson Ramsay. On two new species of Gerygone. , s. 117, 1878. 
  4. Frank Gill & David Donsker: Bristlebirds, pardalotes, Australasian warblers. IOC World Bird List (v8.2), 25 czerwca 2018. [dostęp 21 września 2018].
  5. a b Lord Howe Gerygone (Gerygone insularis). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona [on-line]. 2018. [dostęp 21 września 2018].
  6. a b c d e Julian P. Hume: Extinct Birds. Bloomsbury Publishing, 2017. ISBN 978-1-4729-3745-2.
  7. Wilhelm Meise. Zur systematik der Gattung Gerygone. „Novitates zoologicae”. 36, s. 351, 1930. 
  8. a b c d Lord Howe Gerygone Gerygone insularis. BirdLife International. [dostęp 21 września 2018].