Krzyż „Golgota Wschodu”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krzyż „Golgota Wschodu” w kościele Przemienienia Pańskiego w Sanoku

Krzyż „Golgota Wschodu” – symboliczne miejsce upamiętniające ofiary zbrodni katyńskiej podczas II wojny światowej, a także zagraniczne odznaczenie przyznawane za działalność niepodległościową.

Krótka charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

W Międzynarodowym Roku Katyńskim 1995 kapelan „Rodzin Katyńskich”, ks. Zdzisław Peszkowski (jeniec obozu w Kozielsku 1939-1940, który uniknął śmierci w Katyniu) był inicjatorem akcji pod nazwą „Golgota Wschodu – Polska pamięta”, w ramach której z okazji 55. rocznicy zbrodni katyńskiej z 1995 w 55 kościołach zaplanowano umieszczenie symbolicznego upamiętnienia w postaci tablicy o nazwie Krzyż „Golgota Wschodu”[1][2][3].

Krzyż w formie reliefu ma wymiary 210 × 120 cm[1][3]. W centrum krzyża został naniesiony wizerunek Matki Bożej Katyńskiej z rozchodzącymi się promieniami[3]. Nad krzyżem został umieszczony emblemat orła Wojska Polskiego II RP[3]. Poniżej orła znajduje się napis „Katyń”[3]. Krzyż jest przepasany szarfą z napisem „Pomóż przebaczyć 1940”, zaś u dołu krzyża wymieniono pozostałe miejscowości kaźni: „Kozielsk / Ostaszków / Starobielsk” oraz poniżej inskrypcję „Golgota Wschodu”[2][3].

Tablica z tym upamiętnieniem została umieszczona w następujących świątyniach:

Odznaczenie[edytuj | edytuj kod]

Zostało ustanowione niepaństwowe odznaczenie pod nazwą Krzyż „Golgota Wschodu”, które przyznaje powołane Stowarzyszenie „Nasza Polonia”, działające w Australii z siedzibą w Sydney[8]. W ramach Stowarzyszenia działa Kapituła Krzyż „Golgota Wschodu”[8]. Wyróżnienie stanowi miniaturę upamiętnienia ustanowionego w 1995[9], a w swojej strukturze fizycznej zawiera grudki ziemi, pochodzącej z miejsc kaźni zbrodni katyńskiej[8]. Jest przyznawane obywatelom całego świata za działalność niepodległościową[8].

W 2012 Krzyż „Golgota Wschodu” otrzymali: Daniel Gromann, Jerzy Krajewski, Jadwiga Solka-Krajewska, Waldemar Niemotko, Regina Torpińska, Tadeusz Torpiński[10], abp Sławoj Leszek Głódź[11], ks. Tadeusz Rydzyk[12] i Ryszard Techmański (pośmiertnie)[13]. W 2016 Krzyżem zostali odznaczeni: Maria Jedlińska-Adamus, abp Mieczysław Mokrzycki, Alojzy Szablewski, Zbigniew Wysocki i Mariusz Błaszczak[8]. W 2018 wyróżnienie otrzymali Antoni Macierewicz, Marian Banaś, Waldemar Tomaszewski, ks. Paweł Bortkiewicz[14].

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Krzyżem „Golgota Wschodu”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Bartosz Błażewicz. Pomóż przebaczyć. „Tygodnik Sanocki”. Nr 45 (209), s. 7, 10 listopada 1995. 
  2. a b c d e Franciszek Oberc: Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna w Sanoku, 1998, s. 35-36. ISBN 83-909787-1-7.
  3. a b c d e f g Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 107. ISBN 83-909787-8-4.
  4. Zbigniew Osenkowski. Kalendarium sanockie 1995-2000. „Rocznik Sanocki”, s. 325, 2001. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  5. Tomasz Zmarzły: Polska Golgota Wschodu. niedziela.pl, 2018. [dostęp 2018-06-30].
  6. Historia parafii. sanktuariumbedzin.pl, 2016-02-26. [dostęp 2018-06-30].
  7. Sanktuarium Golgoty Wschodu przy Kościele Ojców Redemptorystów przy ul. Wittiga 10 we Wrocławiu. sybiracy.wroc.pl. [dostęp 2018-06-30].
  8. a b c d e Maria Adamus uhonorowana Krzyżem „Golgota Wschodu”. naszapolska.pl, 2016-04-28. [dostęp 2018-06-30].
  9. Adam Gajkowski: Komunikaty „Naszej Polonii”. zrobtosam.com, 2012-03-23. [dostęp 2018-06-30].
  10. Marek Baterowicz: Golgota Wschodu. zrobtosam.com, 2012-05-02. [dostęp 2018-06-30].
  11. Animus et Semper Fidelis dla Adama Gajkowskiego. zrobtosam.com, 2013-02-11. [dostęp 2018-06-30].
  12. Katarzyna Cegielska: XVI Forum Polonijne. niedziela.pl, 2012. [dostęp 2018-06-30].
  13. Kolega śp.Ryszard Techmański. gazetawarszawska.eu, 2012-03-24. [dostęp 2018-06-30].
  14. Adam Gajkowski: Krótka wizyta w Ojczyźnie – relacja Adama Gajkowskiego. solidarni2010.pl, 2018-05-27. [dostęp 2018-06-30].