Krzyżowice (województwo śląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie śląskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Krzyżowice
wieś
Ilustracja
Kościół parafialny św. Michała Archanioła
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat pszczyński
Gmina Pawłowice
Liczba ludności (2015) 1025[1]
Strefa numeracyjna 32
Tablice rejestracyjne SPS
SIMC 0218590
Położenie na mapie gminy Pawłowice
Mapa konturowa gminy Pawłowice, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Krzyżowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Krzyżowice”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Krzyżowice”
Położenie na mapie powiatu pszczyńskiego
Mapa konturowa powiatu pszczyńskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Krzyżowice”
Ziemia49°59′08″N 18°40′22″E/49,985556 18,672778
Nieoficjalny herb wsi Krzyżowice

Krzyżowicewieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 9,86 km²[2], a liczba ludności 1036, co daje gęstość zaludnienia równą 105,1 os./km².

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Grisowitz debent esse septuaginta minus uno mansi[3][4] (Także Grisowitz jest zobowiązany do płacenia podatku z 69 łanów).

W dokumencie sprzedaży dóbr pszczyńskich wystawionym przez Kazimierza II cieszyńskiego w języku czeskim we Frysztacie w dniu 21 lutego 1517 roku wieś została wymieniona jako Krziziowicze[5].

W XVI wieku właścicielem Krzyżowic był Girzyk Slezana, następnie Jan Pawłowski. Powstał tu wówczas folwark pańszczyźniany.

Od połowy XVI wieku wszyscy mieszkańcy Krzyżowic byli ewangelikami. Protestantyzm utrzymywał się do połowy XVII wieku.

W 1921 podczas plebiscytu za Polską głosowało 257 osób (56,7%).

Na początku marca 1945 roku ewakuowano mieszkańców Krzyżowic, ponieważ wieś leżała w bezpośrednim sąsiedztwie frontu. Do końca listopada 1945 roku Krzyżowice tworzyły samodzielną gminę, a 1 grudnia 1945 weszły w skład gminy zbiorczej z siedzibą w Pawłowicach. W 1972 weszły w skład utworzonej gminy Pawłowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa, w miejscowości znajdują się następujące obiekty zabytkowe[6]:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przebiegają następujące trasy rowerowe:

  • szlak rowerowy czarny czarna trasa rowerowa nr 188, istniejąca pod nazwą Trakt Czarnego Skarbu
  • szlak rowerowy żółty żółta trasa rowerowa, istniejąca pod nazwą Trakt Żorski

Znane osoby urodzone w Krzyżowicach[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina Pawłowice: gmina Pawłowice w liczbach. W: www.pawlowice.pl [on-line]. 2015, 2015. [dostęp 2016-10-13].
  2. Gmina Pawłowice: statut sołectwa Krzyżowice. W: pawlowice.biuletyn.net [on-line]. 2011, 2011. [dostęp 2011-04-08].
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (online). W: www.dokumentyslaska.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-22].
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis. Breslau: Josef Max & Comp., 1889.
  5. Ludwik Musioł. Dokument sprzedaży księstwa pszczyńskiego z dn. 21. lutego 1517 R.. „Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku”. R. 2, s. 235–237, 1930. Katowice: nakł. Towarzystwa ; Drukiem K. Miarki. 
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2020-09-30.