Krzysztof Rostański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy botanika. Zobacz też: Krzysztof Rostański – architekt.
Krzysztof Rostański
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 16 października 1930
Suchedniów, woj. świętokrzyskie
Data śmierci 27 grudnia 2012
Zawód, zajęcie botanik, wykładowca akademicki
Narodowość Polska polska
Tytuł naukowy Prof. zw. dr hab. n. przyrodniczych
Pracodawca Uniwersytet Śląski
Rodzice Tadeusz Rostański

Krystyna Rostańska

Małżeństwo Wanda Rostańska
Dzieci Tadeusz Rostański, Adam Rostański, Krzysztof Rostański

Krzysztof Rostański (ur. 16 października 1930 w Suchedniowie, pow. skarżyski, woj. świętokrzyskie, zm. 27 grudnia 2012 w Katowicach) – polski botanik, profesor nauk przyrodniczych, profesor zwyczajny Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego, prodziekan tego wydziału w latach 1984–1987, kierownik Katedry Botaniki Systematycznej UŚl w latach 1977-2004, przewodniczący Oddziału Śląskiego Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Specjalista w zakresie taksonomii roślin, znawca rodzaju wiesiołek (Oenothera L). Ojciec historyka Tadeusza Rostańskiego, botanika Adama Rostańskiego oraz architekta Krzysztofa Rostańskiego. Mąż Wandy Rostańskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Krzysztof Rostański urodził się w rodzinie nauczycielskiej, jako czwarty syn Tadeusza i Krystyny Rostańskich. Był jednym z sześciorga rodzeństwa: Stanisław (ur. 1922), Tadeusz (ur. 1924, zm. 1999), Feliks (ur. 1926, zm. 2005), Andrzej (ur. 1939), Maria (ur. 1943). Okres wojenny spędził z rodzicami na Ziemi Świętokrzyskiej. Po wojnie przeniósł się wraz z rodziną na Górny Śląsk, do Michałkowic. W roku 1949 ukończył III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Katowicach. Studia rozpoczął w 1949 roku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Po 3 latach uzyskał dyplom studiów biologicznych I stopnia. Studia magisterskie II stopnia odbył na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie specjalizował się w zakresie botaniki systematycznej w Katedrze Morfologii i Systematyki Roślin. Tu po uzyskaniu dyplomu magistra w 1954 r. podjął pracę w charakterze asystenta. Po roku pracy awansował na stanowisko starszego asystenta, a następnie został kustoszem Zielnika Instytutu Botaniki Uniwersytetu Wrocławskiego. Stopień doktora nauk przyrodniczych uzyskał w 1964 r., na podstawie rozprawy poświęconej wiesiołkowi Badania taksonomiczne nad gatunkami rodzaju Oenothera L. z podrodzaju Euoenothera. Stopień doktora habilitowanego otrzymał w 1972 na podstawie rozprawy Taksonomia i geograficzne rozmieszczenie gatunków rodzaju Valeriana w Polsce i na sąsiednim terenie ZSRR na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego. Tytuł profesora nadzwyczajnego (1983) oraz profesora zwyczajnego (1992) otrzymał będąc pracownikiem Uniwersytetu Śląskiego[1].

Od roku 1971 r. związany się z Wydziałem Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, gdzie przepracował 34 lata. Początkowo pracował jako adiunkt w Katedrze Systematyki i Geografii Roślin, kierowanej przez prof. Floriana Celińskiego, a od 1977 r., jako kierownik nowo utworzonej Katedry Botaniki Systematycznej, którą kierował do czasu przejścia na emeryturę w 2004 r.

Został pochowany na cmentarzu przy ul. Józefowskiej w Katowicach.

Grób prof. Krzysztofa Rostańskiego na cmentarzu przy ul. Józefowskiej w Katowicach

.

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Krzysztof Rostański większość swojego zawodowego życia poświęcił roślinom z rodzaju Oenothera. Pierwszy artykuł poświęcony jednemu z gatunków wiesiołka - wiesiołkowi śląskiemu (Oenothera subterminalis R. R. Gates, syn. O. silesiaca Renner) opublikował w 1959 r. Był autorem ponad 80 prac poświęconych gatunkom i mieszańcom wiesiołka występującym w Polsce i innych krajach europejskich. Ukoronowaniem badań nad rodzajem Oenothera jest publikacja, która ukazała się drukiem w 2010 r. Evening-Primroses (Oenothera) occurring in Europe – Wiesiołki Oenothera występujące w Europie. Samodzielnie lub wraz ze swoimi współpracownikami opisał 34 gatunki i utrwalone mieszańce taksonomiczne, stając się światowym specjalistą od tego rodzaju. Zainteresowania naukowe Rostańskiego obejmowały także taksonomię i geografię roślin, ochronę przyrody, florystykę oraz chorologię roślin. Interesował się również historią botaniki. Angażował się w prace krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych oraz pracę w redakcjach i radach redakcyjnych czasopism specjalistycznych.

W trakcie swojej działalności zawodowej (lata 1956–2010) opublikował ponad 200 artykułów naukowych i monografii. Ma też w swoim dorobku świadectwo racjonalizatorskie Akademii Medycznej we Wrocławiu oraz świadectwo współtwórcy odmiany wiesiołka AMAR w roku 2001. Dorobek naukowy uzupełniają opracowania popularnonaukowe. W czasie swojej pracy zawodowej uzyskał stypendia zagraniczne oraz odbył długoterminowe staże naukowe, m. in. w Instytucie Botaniki Uniwersytetu w Budapeszcie, Instytucie Botaniki im. Komarowa w Leningradzie, Instytucie Botaniki Czeskiej Akademii Nauk w Pruhonicach, w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu w Düsseldorfie, w Muzeum Botanicznym Uniwersytetu w Lund (Szwecja). Trzykrotnie odbył ekspedycję naukową na Kubę do Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu w Hawanie, gdzie w sumie spędził 15 miesięcy, pracując m.in. nad gatunkami z rodzaju Ludwigia. W czasie swoich 44 podróży naukowych zgromadził cenne materiały dokumentacyjne, które znacząco wzbogaciły kolekcje śląskiego zielnika.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Rostański K. 1959. O występowaniu Oenothera silesiaca Renner na Dolnym Śląsku. Fragmenta Floristica et Geobotanica 6(3): 3-6.
  • Rostański K.1965. Gatunki z rodzaju Oenothera L. na Śląsku. Fragm.Flor.et Geobot. 11(4):491-497.
  • Rostański K. 1966. Die Arten der Gattung Oenothera L. in Ungarn. Acta Botanica Acad. Sc. Hungariae 12 (3-4): 337-349.
  • Rostański K. 1969. Die Anwendung der Dendriten-Methode (Wrocław Taxonomie) in der Systematik der Pflanzen am Beispiel der Gattung Oenothera L.. Feddes Repertorium 80(4-6): 373-381.
  • Rostański K., Ellis G. 1979. Evening-Primroses (Oenothera L.) in Wales. Nature in Wales 16(4): 238-249.
  • Rostański K., Soldano A. 1981. A new Oenothera Species (Sectio Oenothera, Onagraceae) in Central Italy - Una nuova specie di Oenothera (Sezione Oenothera, Onagraceae) in Italia Centrale. Fragm.Flor.et Geobot. 27(3): 375-380.
  • Rostański K., Forstner W. 1982. Die Gattung Oenothera (Onagraceae) in Österreich. Phyton 22 (1): 87-113.
  • Rostański K. 1982. The species of Oenothera L. in Britain. Watsonia 14: 1-34.
  • Rostański K. 1985. Zur Gliederung der Subsection Oenothera (Sektion Oenothera, Oenothera L. Onagraceae). Feddes Repertorium 96(1-2): 3-14.
  • Rostański K. 1991. The Representatives of the Genus Oenothera L. in Portugal. Boletin da Sociedade Broteriana 44(2a): 5-33.
  • Rostański K., Fedajewa W. 1991. Rod Oenothera L. vo flore Niżniego Dona (Ju. Rossija). Acta Biol. Silesiana 19(36): 7-15.
  • Rostański K., Schnedler W. 1991. Zur derzeitigen Kenntnis der Oenothera-Sippen (Nachtkerzen) in Hessen. Oberhessische Naturwissenschaftliche Zeitschrift: 53-117.
  • Rostański K., Deschatres R., Dutartre G., Sornicle R., Jean R. 1994. Floristique du genre Oenothera L., section Oenothera sous-section Euoenothera (Onagraceae) en France. Acta Bot. Gallica 141(6/7): 747-759.
  • Jehík V., Rostański K. 1995. Notes on the Genus Oenothera subsect. Oenothera (Onagraceae) in the Czech Republic. Folia Geobot. Phytotax. 30: 435-444.
  • Rostański K. 1999. The collection of the Cuban grasses houses in the Herbarium of the University Katowice (KTU), Poland. Fragmenta Flor. et Geobot. Suppl. 7: 172-175.
  • Rostański K., Tokhtar V.K., Shevera M.W. 1997. Novi dla flory Ukrainy vidy rodu Oenothera L. (Onagraceae). Ukr. Botan. Journ. 54(2): 2-5.
  • Rostański K. 1998. OENOTHERA. [In:] Wisskirchen R., Haeupler H. (ed.) Standartliste der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands, (pp.: 334-340) Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart.
  • Rostański K., Witosławski P. 2000. Rozmieszczenie gatunków z rodzaju Oenothera (Onagraceae) w środkowej Polsce. Acta Biol. Siles. 35(52): 49-77.
  • Rostański K. 2000. Oenothera (L.). [In:] Haeupler H., Muer T. (ed.) Bildatlas der Farn- und Bluetenpflanzen Deutschlands (pp.: 329-339) Verl. Eugen Ulmer, Stuttgart.
  • Rostański K., Ramst U. 2001. The distribution of Oenothera L. in Estonia. Eesti Loodusmuuseumi Töid, Tallinn 4: 44-77.
  • Rostański K. 2004. Kontrowersje wokół pochodzenia wiesiołka dwuletniego (Oenothera biennis, Onagraceae) w Europie. Fragm. Flor. Geobot. Polonica, Suppl. 6: 53-57, 2004.
  • Rostański K., Dzhus M., Gudžinskas Z., Rostański A., Shevera M., Šulcs V., Tokhtar V. 2004. The Genus Oenothera L. in Eastern Europe. W. Szafer Institute of Botany Pol. Acad. Sc., Kraków. (pp. 1-133).
  • Rostański K. 2006. The occurring of Oenothera species in Scandinavia. Biodiv.Res. Conserv. 1-2: 64-68.
  • Rostański K. 2007. Three new species of Oenothera from the Nordic Countries. Ann. Bot. Fennici 44: 393-396.
  • Rakaj M., Rostański K. 2009. New species of the genus Oenothera L. from coasts of the Albania and Montenegro. Natura Montenegrina 8(3): 163-171.
  • Rostański K., Rostański A., Gerold-Śmietańska I., Wąsowicz P. 2010. Evening-Primrose (Oenothera) occurring in Europe. W.Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków. (pp.1-159).
  • Rostański K., Karlsson T. 2010. Oenothera L. [In:] Jonsell B., Karlsson T. (eds.) Flora Nordica 6: 132-148, Stockholm.
  • Rostański K. & Gutte P. 2011. Oenothera L. [In:] Jäger E.J. (ed.) Rothmaler - Exkursionsflora von Deutschland 20. Auflage. Gefäßpflanzen: Grundband. Spektrum Akademischer Verlag. (pp. 944).
  • Rostański K., Rostański K.M. 2003. Atlas i Klucz - Drzewa i krzewy. Wyd. IV., Wydawnictwo Kubajak, Krzeszowice (pp. 1-215).
  • Rostański K. 2003. Wykłady z botaniki systematycznej. Wyd. III. Wydawnictwo Uniwersytetu Śl., Katowice (pp. 1-133).

Wyróżnienia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Za swe liczne dokonania Krzysztof Rostański był wielokrotnie uhonorowany nagrodami Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki oraz Rektora Uniwersytetu Śląskiego. Za popularyzowanie badań botanicznych otrzymał medal im. Bolesława Hryniewieckiego przyznawany przez Polskie Towarzystwo Botaniczne oraz Medal Komisji Edukacji Narodowej. Rostański został także odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za działalność naukową został wyróżniony m.in. członkostwem honorowym Polskiego Towarzystwa Botanicznego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. prof. dr hab. Krzysztof Rostański (pol.). nauka-polska.pl. [dostęp 2013-02-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Who is Who in Science and Engineering (3 wyd. 1996-1997)
  • Who`s Who in the World (wyd. 12-14)
  • American Biographical Institute: Five Thousands Personalities of the World (wyd. 6 1998)
  • Longman Reference on Reaearch Database and CD Rom (1994, 1995)
  • Kto jest kim w woj. katowickim (1998)
  • Kto jest kim w Polsce (1999)
  • Encyklopedia Kto jest Kto, Polska (1992-1993)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]