Księżomierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

50°54′30″N 21°59′20.4″E

- błąd

4 m

WD

50°54'N, 21°59'E, 50°54'30.78"N, 21°59'22.74"E

- błąd

2315 m

Odległość

1065 m

Księżomierz
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

kraśnicki

Gmina

Gościeradów

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

23-275[1]

Tablice rejestracyjne

LKR

SIMC

0792047

Położenie na mapie gminy Gościeradów
Mapa konturowa gminy Gościeradów, u góry znajduje się punkt z opisem „Księżomierz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Księżomierz”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Księżomierz”
Położenie na mapie powiatu kraśnickiego
Mapa konturowa powiatu kraśnickiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Księżomierz”
Ziemia50°54′30,0″N 21°59′20,4″E/50,908333 21,989000

Księżomierz (dawniej także Księżomiesz[2]) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Gościeradów[3][4][5].

Wieś królewska w starostwie urzędowskim w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego w 1786 roku[6]. Za Królestwa Polskiego istniała gmina Księżomierz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Księżomierz[3][4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0792099 Księżomierz Dzierzkowska osada leśna
0792053 Ulica Dzierzkowska część wsi
0792060 Ulica Gościeradowska część wsi
0792076 Ulica Kościelna część wsi

Wieś stanowi sołectwo – zobacz jednostki pomocnicze gminy Gościeradów[7].

W Księżomierzy urodził się Jan Nosek – poseł na Sejm II RP, więzień Majdanka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Księżomierz w roku 1554 Xiaszmiesza, wież położona 14 km na południowy zachód od Urzędowa. Historycznie położona w powiecie urzędowskim parafii Dzierzkowice. Wieś stanowiła własność królewską. W roku 1554 Stanisław Tęczyński wojewoda sandomierski i starosta urzędowski lokuje wieś Księżomierz na terenie należącym do wsi Dzierzkowice. Jest to lokacja wtórna bowiem w 1488 r. była już Keszomiesza osadą graniczącą z Boiską Wolą i Leśnikiem, połączona drogą ze Świeciechowem. Była królewszczyzną. Nie pisze o niej Długosz, chociaż opisał parafię Dzierzkowice, do której Księżomierz należała. Z opisu z roku 1565 wiadomo że wieś osadzona w dąbrowie przy gościńcu lubelskim posiadała 50 kmieci na 27 ¼ łana. Było w niej wówczas 7 ludzi wolnych (wolników), 5 karczmarzy, zagrodnicy, kołodziej, kowal, szewc. Wieś graniczy z Lisnikiem i Dzierzkowicami[8].

W 1905 r. w spisach figurują: wieś Księżomierz, folwark Księżomierz, wieś Księżomierz Łanowe Sołtysy i wieś Księżomierz Poduchowne. Spis powszechny z roku 1921 r. wykazuje tylko wieś i kolonię Księżomierz spisane razem.

15 marca 1942 Niemcy spacyfikowali wieś. Zabili kilkanaście osób a zabudowania spalili[9].

Po II wojnie światowej były to trzy wsie: Księżomierz Dzierzkowska, Księżomierz Gościeradowska i Księżomierz Kościelna oraz Księżomierz Kolonia traktowane jako oddzielne miejscowości. W 1970 r. była Księżomierz Wieś i Księzomierz Kolonia. Obecnie istnieją Księżomierz (wieś), Księżomierz Osada i Księżomierz Kolonia, pozostałe mają status części miejscowości. Księżomierz Gościeradowska jest osadą leśną[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 631 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-02-29].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2016-02-29]. 
  4. a b KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany, [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2017-12-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-22)].
  5. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa lubelskiego 1786.
  6. Jednostki pomocnicze gminy Gościeradów. Urząd Gminy Gościeradów. [dostęp 2016-02-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-14)].
  7. Księżomierz, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  8. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 392
  9. Księżomierz, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.