Księżyno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°4′54″N 23°6′10″E
- błąd 38 m
WD 53°6'N, 23°11'E, 53°4'54.95"N, 23°6'6.44"E
- błąd 20505 m
Odległość 1001 m
Księżyno
wieś
Ilustracja
Kościół św. Józefa Rzemieślnika w Księżynie
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Juchnowiec Kościelny
Wysokość 140 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 824[1][2]
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-001[3]
Tablice rejestracyjne BIA
SIMC 0031420[4]
Położenie na mapie gminy Juchnowiec Kościelny
Mapa konturowa gminy Juchnowiec Kościelny, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Księżyno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Księżyno”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Księżyno”
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa konturowa powiatu białostockiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Księżyno”
Ziemia53°04′54″N 23°06′10″E/53,081667 23,102778

Księżynowieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny[4][5].

Integralne części wsi Księżyno[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0997128 Albertowo część wsi

Częścią wsi jest Albertowo. Na wschód od Księżyna leży wieś Księżyno-Kolonia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

W Księżynie mieści się kościół św. Józefa Rzemieślnika.

W miejscowości znajduje się zakład produkujący transformatory toroidalne[6].

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Józefa Rzemieślnika. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, archidiecezji białostockiej, dekanatu Białystok – Nowe Miasto.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa wsi to Woroszyłowszczyzna. Nazwę swą wzięła od smolników – braci Woroszyłków, którzy w roku 1530 tutaj mieli swoją siedzibę[7].

Następna wzmianka o Woroszyłowszczyźnie pochodzi z roku 1558. Sporządzono wówczas "Regestr pożytków zamku y dwora Saraskiego w roku 58". "Obrub Woroszyły, który trzymają Wasil, Makar Daniłowiczy, Sawka Czysz z inszemi, płacą z niego kop 4."[8]

Kolejna wzmianka o Woroszyłowszczyźnie pochodzi z 1577 roku, kiedy obrub ten znajdował się w ręku – dworzanina Zygmunta Augusta, któremu monarcha wydzielił ze starostwa suraskiego "obrub Woroszyłowszczyzna" liczący 6 włók.

Na przełomie XVII i XVIII w. folwark Woroszyłowszczyzna był przekazany proboszczowi juchnowieckiemu.[9].

Woroszyłowszczyzna przez długie lata była małą osadą. Zamieszkiwała tu tylko jedna rodzina.

W roku 1865 spotykamy pierwszy raz zapisaną nazwę wsi w postaci Księżyna.

W roku 1886 ten folwark kupił Bernard Zaczeniuk. W latach 80. XIX w. powstała kompozycja dworska[10]. Bernard Zaczeniuk wzniósł murowany dom mieszkalny na wzgórzu, które opadało w kierunku rzeczki Horodnianki. Oś główna domu wiodła w kierunku cmentarza dworskiego w sąsiednich Ignatkach. Dom był usytuowany przy drodze biegnącej z dworu w Horodnianach do Juchnowca Kościelnego.

1 maja 1981 – zrobiono wykopy pod fundament kościoła. Kościół zlokalizowano na placu, który Aleksander Pełch[11] przekazał przed śmiercią na rzecz Kościoła. Początkowo zamierzano wyremontować stary dom Pełcha i w nim urządzić salę do katechizacji. Zdecydowano się jednak wymurować kaplicę bez zgody władz państwowych i kościelnych.

1 maja 1983 – odbyło się uroczyste poświęcenie i namaszczenie kościoła, któremu nadano wezwanie św. Józefa Rzemieślnika. Był to kościół pomocniczy, rektorat parafii św. Antoniego w Niewodnicy. Aktu poświęcenia dokonał ks.bp Edward Kisiel. Pierwszym rektorem kościoła biskup mianował ks. Eugeniusza Mikulskiego, który po trzech tygodniach zrezygnował. Następnie rektorat przejął ks. Henryk Abramowicz, a po miesiącu, na początku sierpnia rektorem został ks. Mirosław Wojno.

10 października 1983 – ks. bp Edward Kisiel poświęcił nowy cmentarz grzebalny w Księżynie.

1 października 1984 – utworzono parafię. Jej pierwszym proboszczem został ks. Mirosław Wojno.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Księżyno w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-03-24] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 631 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Toroidy (pol.). PWPH Lachowski - Transformatory Toroidalne. [dostęp 2009-04-27].
  7. Akt rozgraniczenia Horodzińskich, Klepacz, Koryckiego i Sapiehy z roku 1530. Kapicjana, pudło 27, dok.334
  8. Wysokość opłaty 4 kopy groszy wskazuje, że obrub liczył 4 włóki (zwykle w tych czasach płacono 60 groszy od jednej włóki).
  9. S. Niewiński. Juchnowiec: dzieje parafii. Białystok: Archiwum Diecezjalne: Wydawnictwo BUK, 2006. ​ISBN 83-919319-5-1​, ​ISBN 83-60329-10-9
  10. Maroszek J., Kosmaczewska J., Postołowicz L. Księżyno. Biuro Badań i Dokumentacji Zabytków w Białymstoku.1985
  11. Aleksander Pełch był kowalem. Niedaleko placu, na którym stanął kościół, miał kuźnię i drugi dom, w którym mieszkał. W kuźni wykonywał wszelkie prace kowalskie, podkuwał konie. Czasami, jeśli zachodziła taka potrzeba, wyrywał ludziom bolące zęby posługując się przy tym kleszczami stomatologicznymi. W czasie tego zabiegu pacjent siedział na progu kuźni.