Księstwo Węgier
| ok. 895–1000 | |||||
| |||||
| Ustrój polityczny | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Stolica | |||||
| Data powstania |
ok. 895 | ||||
| Data likwidacji |
1000 | ||||
| Władca | |||||
| Język urzędowy | |||||
| Religia dominująca |
wierzenia węgierskie, | ||||
.jpg) Ślady plemion węgierskich w lokalnej toponimii w kotlinie panońskiej. | |||||
Położenie na mapie Węgry ok. 1000 r. | |||||
.svg)
.svg)
Księstwo Węgier także Wielkie Księstwo Węgier lub Wielkie Księstwo Węgierskie[1] (węg. Magyar Nagyfejedelemség, gr. Τουρκία[2]) – wczesnośredniowieczne państwo Węgrów istniejące w latach od około 895 do 1000 roku[a][3][4][5].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Najwcześniejsze udokumentowane państwo Węgrów istniejące nie więcej na terenie współczesnego państwa węgierskiego, zostało założone ok. 895 roku przez Arpada, protoplasty dynastii Arpadów i wodza Madziarów, który na ich czele przeszedł przez przełęcz Werecką we wschodnich Karpatach i rozpoczął proces osiedlania się na terenie kotliny Panońskiej.
Wkrótce podbili państwo wielkomorawskie i w ciągu pierwszej połowy X wieku, Węgrzy regularnie najeżdżali Europę Zachodnią oraz Bałkany, docierając ze swymi łupieżczymi wyprawami na terytorium obecnych Niemiec, Italii (Lombardii), a nawet do dzisiejszej Hiszpanii i Normandii. Ze szczególną intensywnością najeżdżali tereny Bawarii w państwie wschdniofrankijskim. Władcy europejscy przez długi czas byli całkowicie bezradni wobec tych powtarzających się napaści. Jedynie w 933 roku w bitwie nad Unstrutą udało się królowi Franków Wschodnich Henrykowi I pokonać Węgrów, ale dopiero druzgocąca porażka wodza Węgrów (Madziarów) Bulcsú z królem niemieckim Ottonem I Wielkim w bitwie pod Lechowym Polem w 955 roku zakończyła pięćdziesięcioletni okres węgierskich inwazji.
Księstwo istniało do koronacji w roku 1000 władcy Vajk’a na pierwszego króla węgier Stefana I Świętego, który zjednoczył wszystkie węgierskie plemiona w jedno feudalne państwo i doprowadził do końca proces ich chrystianizacji, zastępując dotychczasowe wierzenia Węgrów[5][6][7][8][9][10][11][12][13].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Państwo węgierskie stało się wtedy królestwem.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Bauer 2010 ↓, s. 586.
- ↑ Hadtörténelmi közlemények, t. 114, Hadtörténeti Intézet és Múzeum, 2001, s. 131 (węg.).
- ↑ Węgry. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-12-26].
- ↑ Stefan I Święty, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-12-26].
- ↑ a b Komzsik 2011 ↓, s. 54.
- ↑ history of Hungary, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-12-26] (ang.).
- ↑ Glatz 1990 ↓, s. 10.
- ↑ Khazanov i Wink 2001 ↓, s. 103.
- ↑ Miśkiewiczowa 2005 ↓, s. 89.
- ↑ Lendvai 2003 ↓, s. 15–29, 533.
- ↑ Sroka 2000 ↓, s. 16, 19–21.
- ↑ Святитель Стефа́н I Венгерский, король [online], azbyka.ru [dostęp 2021-02-22] (ros.).
- ↑ Stessel 1995 ↓, s. 47.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Paul Lendvai: The Hungarians: a thousand years of victory in defeat. C. Hurst & Co. Publishers, 2003, s. 572. ISBN 978-0-691-11406-4. LCCN 2002110218. OCLC 51986780. (ang.).
- Stanisław Andrzej Sroka: Historia Węgier do 1526 roku w zarysie. Bydgoszcz: Homini, 2000, s. 148. ISBN 978-83-87933-75-3. OCLC 749805493. (pol.).
- Wacław Felczak: Historia Węgier. Wrocław: Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1983. ISBN 83-04-01028-3. OCLC 830216262. (pol.).
- Anatoly Michailovich Khazanov, André Wink: Nomads in the sedentary world. Richmond: Curzon, 2001, s. 295. ISBN 978-1-136-12186-9. OCLC 815969364. (ang.).
- Maria Miśkiewiczowa: Wczesnośredniowieczni sąsiedzi Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2005, s. 249. ISBN 978-83-7072-352-1. OCLC 69454662. (pol.).
- Ferenc Glatz: Etudes historiques hongroises 1990: Environment and society in Hungary. Magyar Történelmi Társulat. Budapeszt: Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, 1990. ISBN 978-963-8311-68-9. OCLC 23378168. (ang.).
- Louis Komzsik: Cycles of Time: From Infinity to Eternity. Trafford Publishing, 2011. ISBN 978-1-4269-5336-1. OCLC 1152295108. (ang.).
- Susan Wise Bauer: The history of the medieval world: from the conversion of Constantine to the First Crusade. Nowy Jork: W. W. Norton & Company, 2010, s. 746. ISBN 978-0-393-05975-5. LCCN 2009038978. OCLC 317919815. (ang.).
- Zahava Szász Stessel: Wine and thorns in Tokay Valley: Jewish life in Hungary: the history of Abaújszántó. Fairleigh Dickinson Univ Press, 1995, s. 341. ISBN 978-0-8386-3545-2. LCCN 92055129. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Kings and Saints - The Age of the Árpáds. Budapeszt, Székesfehérvár: Institute of Hungarian Research, 2022, s. 370. ISBN 978-615-6117-65-6. (węg.).
- Gábor Kozma, New Results of Cross-Border Co-operation, The Department of Social Geography and Regional Development Planning of the University of Debrecen; et al., grudzień 2011, ISBN 978-963-89167-3-0, OCLC 951250036 [dostęp 2012-06-02] (ang.).
| Państwo węgierskie |
|
|---|---|
| Pozostałe |
