Kuźma Ciareszczanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kuźma Ciareszczanka
Кузьма Цярэшчанка
ilustracja
Pełne imię i nazwisko Kuźma Jurjewicz Ciareszczanka
Data i miejsce urodzenia październik 1888
Zamościszcze
Data śmierci 12 marca 1922
Minister spraw wewnętrznych Białoruskiej Republiki Ludowej
Okres od listopada 1918 (p.o.)
do ?
Okres od marca 1919
do grudnia 1919
Przynależność polityczna Białoruska Partia Socjalistów-Rewolucjonistów
Członek Prezydium Najwyższej Rady Białoruskiej Republiki Ludowej
Okres od grudnia 1919
do ?

Kuźma Jurjewicz Ciareszczanka (biał. Кузьма Юр'евіч Цярэшчанка; ur. w październiku 1888 w Zamościszczach w guberni smoleńskiej, zm. 12 marca 1922) – białoruski działacz narodowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w październiku 1888 roku we wsi Zamościszcze, w powiecie rosławskim guberni smoleńskiej Imperium Rosyjskiego. W 1906 roku ukończył Pskowską Szkołę Komorniczą, w 1912 roku – Moskiewski Instytut Gospodarstwa Wiejskiego. Od 1906 roku był zwolennikiem Partii Socjalistów-Rewolucjonistów. W czasie nauki w Moskwie aktywnie uczestniczył w życiu białoruskiego koła studenckiego. Od początku I wojny światowej służył w armii rosyjskiej. W 1917 roku był jednym z inicjatorów utworzenia i przewodniczącym Pskowskiej Rady Białoruskiej. W listopadzie 1917 roku był delegatem na zjazd Białorusinów-wojskowych Frontu Północnego w Witebsku. W grudniu tego samego roku uczestniczył w I Zjeździe Wszechbiałoruskim w Mińsku. Jesienią 1918 roku wszedł w skład Wileńskiej Rady Białoruskiej[1].

Od listopada 1918 roku wykonywał obowiązki szefa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Białoruskiej Republiki Ludowej (BRL). Zgodnie z warunkami rozmów pomiędzy BRL i Radą Litewską (15 listopada – 8 grudnia 1918 roku), które w zamyśle miały doprowadzić do utworzenia państwa białorusko-litewskiego, Kuźma Ciareszczanka został mianowany naczelnikiem powiatu grodzieńskiego, a następnie przedstawicielem Rady Litewskiej w powiecie wołkowyskim. Przez pewien czas współpracował z Grodzieńskim Komitetem Podziemnym Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików). Brał udział w tworzeniu Białoruskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów (BPSR), od 1919 roku wchodził w jej skład. W styczniu i lutym 1919 roku był komisarzem Ministerstwa Spraw Białoruskich Rady Litewskiej w Białymstoku i Grodnie. Uczestniczył w działalności klubu „Białoruska Chatka” w Grodnie, wchodził w skład Centralnej Białoruskiej Rady Grodzieńszczyzny. Od lutego 1919 roku pełnił funkcję sekretarza spraw zagranicznych BRL, a od marca – ministra spraw wewnętrznych BRL[1].

W czerwcu 1919 roku brał udział w Białoruskim Zjeździe Wileńszczyzny i Grodzieńszczyzny, w czasie którego został wybrany do Centralnej Białoruskiej Rady Wileńszczyzny i Grodzieńszczyzny. Od lata 1919 roku pełnił funkcję dyplomaty, przedstawiciela BRL w Republice Łotewskiej i Republice Estońskiej. Prowadził rozmowy z premierem łotewskiego rządu na temat utworzenia na terenie Łotwy białoruskich oddziałów wojskowych, zwracał się z prośbą do szefa rządu Łotwy Kārlisa Ulmanisa z prośbą o pomoc w walce z bolszewikami i o przepuszczenie białoruskich oddziałów na teren Białorusi. Uzyskał zgodę łotewskiego rządu na otwarcie konsulatu BRL[1].

Po udaniu się do Wilna został aresztowany przez władze polskie. Od września 1919 roku przebywał w Mińsku, gdzie był przewodniczącym Tymczasowego Białoruskiego Komitetu Narodowego. W grudniu 1919 roku wszedł w skład Prezydium Najwyższej Rady BRL. W tym samym miesiącu podał się do dymisji ze stanowiska ministra spraw wewnętrznych BRL i został wykluczony z BPSR[1].

W styczniu 1920 roku był jednym z inicjatorów utworzenia Centralnego Białoruskiego Związku Gospodarstwa Wiejskiego. W czasie ofensywy bolszewickiej na Polskę w lipcu 1920 roku wraz z Bronisławem Taraszkiewiczem i Wacławem Iwanowskim ewakuował się do Warszawy. Jesienią 1920 roku został przewodniczącym Centralnego Białoruskiego Komitetu Narodowego i członkiem Komisji Rewizyjnej Związku Kooperatyw Spożywczych Grodzieńszczyzny. W czasie narady narodowo-politycznej w Rydze w 1920 roku w imieniu Najwyższej Rady BRL samowolnie złożył jej pełnomocnictwa i uznał rząd BRL Wacłaua Łastouskiego. Od początku 1921 roku mieszkał w Wilnie. Był jednym z założycieli Związku Gospodarstwa Wiejskiego na Wileńszczyźnie. Następnie opuścił II Rzeczpospolitą i zamieszkał w Białoruskiej SRR. Pełnił szereg funkcji w Centrabiełsajuzie w Mińsku. 12 marca 1922 roku nagle zmarł, według oficjalnej wersji w wyniku zawału mięśnia sercowego[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Encykłapiedyja... s. 128–129.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encykłapiedyja historyi Biełarusi u 6 tamach. T. 6 Księga 2. Mińsk: „Biełaruskaja encykłapiedyja” imia Pietrusia Brouki, 2003, s. 616. ISBN 985-11-0276-8. (biał.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]