Kuźnica Czarnkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kuźnica Czarnkowska
Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego
Kościół pw. św. Franciszka Ksawerego
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat czarnkowsko-trzcianecki
Gmina Czarnków
Strefa numeracyjna (+48) 67
Kod pocztowy 64-700
Tablice rejestracyjne PCT
SIMC 0525062
Położenie na mapie gminy wiejskiej Czarnków
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Czarnków
Kuźnica Czarnkowska
Kuźnica Czarnkowska
Położenie na mapie powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego
Kuźnica Czarnkowska
Kuźnica Czarnkowska
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kuźnica Czarnkowska
Kuźnica Czarnkowska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuźnica Czarnkowska
Kuźnica Czarnkowska
Ziemia52°56′54″N 16°30′50″E/52,948333 16,513889

Kuźnica Czarnkowska (niem. Hammer[1]) – wieś w zachodniej Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków. Położona we wschodniej części Kotliny Gorzowskiej, nad rzeką Rudnicą.

Pierwsze wzmianki o wsi Kuźnica Czarnkowska (zwana Hamernią) pojawiły się w średniowiecznych dokumentach w 1497r[2].

Miejscowość wchodziła w skład rozległej własności ziemskiej Czarnkowskich w XVIw. wymieniane były również Śmieszkowo, Radosiew i Walkowice. Czarnkowscy pozostali właścicielami Czarnkowa i okolicznych wsi do połowy XVII w. W okresie późniejszym dobra czarnkowskie zostały częściowo podzielone na kilka mniejszych majątków ziemskich, należących do różnych właścicieli. W 1727 r. Czarnków wraz z Kuźnicą Czarnkowską i wsią Radosiew oraz folwarkiem Jędrzejewo został własnością kasztelana krakowskiego Stanisława Poniatowskiego – ojca ostatniego króla Polski. Poniatowski był postacią wielce zasłużoną dla ożywienia gospodarczego doliny Noteci, zwanej wówczas „Polskim Nilem”; w 1748 r. utworzył obok tzw. klucza Biała i Trzcianka, majątek ziemski zwany kluczem Kuźnica.

W końcu 1772 r. podczas I rozbioru Polski wojska pruskie zajęły dolinę Noteci od strony północnej, a w lutym 1773 r. również ziemie leżące na południe od Noteci.

Na przestrzeni XIX w. zmieniali się kolejni właściciele poszczególnych majątków ziemskich. Czarnków oraz majątek Sarbia należały do Swiniarskich, Gębice i Huta do Paliszewskich, Ciszkowo do Romana Dzieduszyckiego, Kuźnica Czarnkowska pozostawała własnością niemiecką i ok. 1846 r. należała do hrabiego Böetze.

Po I wojnie światowej w 1919 r., na mocy postanowień Traktatu Wersalskiego, granica poprowadzona nurtem Noteci podzieliła obecną gminę Czarnków na dwie części. Część południowa znalazła się w granicach niepodległej Polski, natomiast tereny na północ od Noteci (w tym Kuźnica Czarnkowska) pozostały w granicach Niemiec. Po zakończeniu II wojny światowej, na Konferencji jałtańskiej Polsce przyznano część dotychczasowych ziem niemieckich: Ziemie Lubuską, Pomorze Zachodnie, Prusy Wschodnie i Śląsk oraz byłe Wolne Miasto Gdańsk. Kuźnica Czarnkowska znalazła się w granicach Polski.


Po roku 1945 Kuźnica Czarnkowska leżała w granicach powiatu trzcianeckiego, w latach 1945–54 siedziba gminy Kuźnica Czarnkowska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Od 1999 roku w ramach reformy administracyjnej Kuźnica należy do powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego.

W Kuźnicy znajduje się kościół parafialny pw. św. Franciszka Ksawerego, który wybudowano w 1923 roku[3].

We wsi mieści się zabytkowy zespół pałacowy, obejmujący pałac z 1820 roku, oficynę z 1840 oraz park z 2. połowy XVIII–XIX, XX wieku[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  2. Tekst jednolity wraz ze zmianami, absta.pl [dostęp 2018-04-20].
  3. Parafia pw. św. Franciszka Ksawerego, Kuźnica Czarnkowska. Kuria Biskupia Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej. [dostęp 2017-03-20].
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie. 2018-06-30.