Kuźniczysko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kuźniczysko
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat trzebnicki
Gmina Trzebnica
Sołectwo Kuźniczysko
Wysokość 113 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 378[1]
Strefa numeracyjna (+48) 71
Kod pocztowy 55-100 Trzebnica
Tablice rejestracyjne DTR
SIMC 0881549
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kuźniczysko
Kuźniczysko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuźniczysko
Kuźniczysko
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Kuźniczysko
Kuźniczysko
Ziemia 51°22′31″N 17°10′58″E/51,375278 17,182778
Strona internetowa miejscowości

Kuźniczysko (hist. Polska Kuźnica[2], niem. Polnisch Hammer) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica[3].

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Nazwa[edytuj]

Pierwotną nazwą była Polska Kuźnica zanim nie została zgermanizowana. Nazwa wywodzi się od polskiego słowa kuźnia i związana jest z polskim osadnictwem. Niemiecki leksykon geograficzny Neumanna wydany w 1905 roku notuje nazwę miejscowości jako Polnisch Hammer[4]. Z powodu polskiego pochodzenia w latach 1937-1945 nazistowska administracja III Rzeszy zmieniła nazwę na nową, całkowicie niemiecką - Groß Hammer[5] usuwając z niej pierwszy człon Polnisch.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[6]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, drewniany, z XVIII w.

Młyn wodny[edytuj]

Dzieje[edytuj]

Pierwsze wzmianki o młynie wodnym w Kuźniczysku sięgają roku 1785[7], kiedy wieś zamieszkiwało 400 osób. Wiadomo jednak, że młyn istniał w tym miejscu dużo wcześniej - od XVI wieku. W XIX wieku obok młyna wybudowany został zespół dworski obejmując młyn i nadając mu nazwę dworski. Obiekt był kilkukrotnie przebudowywany. W roku 1870 w młynie została wybudowana trzecia kondygnacja, na którą wstawiono odsiewacze mąki. Ostatnia przebudowa nastąpiła w latach 1927-1931. Wymieniono wszystkie dotychczasowe urządzenia technologiczne oraz zmieniono napęd. W roku 1927 wybudowano nowe koryto Sąsiecznicy w stronę obecnej szkoły podstawowej, jaz oraz staw jako zbiornik dla potrzeb napędu technologii. Stare koryto rzeki przyjęło nazwę Młynówka. Ze względu na panujące susze, a tym samym niski poziom wody w rzece, w roku 1930 wybudowano obok młyna pierwszą w okolicy trafostację, zasilającą silnik pędni głównej. Od tego momentu rozpoczął się proces elektryfikacji wsi. W roku 1931 zlikwidowano drewniane koło nasiębierne i zabudowano nowoczesną turbinę Francisa.

Galeria[edytuj]

Współczesność[edytuj]

W kwietniu 2012 roku nastąpiło uroczyste otwarcie Izby Tradycji Młynarskich[8] i udostępnienie młyna zwiedzającym. Tym samym obiekt stał się punktem węzłowym sieci Małych Muzeów Domowych zrzeszających muzealników z Polski, Czech, Słowacji, Litwy, Ukrainy i Niemiec. Od tego czasu młyn daje odwiedzającym możliwość odbycia lekcji „żywej historii” oraz zapoznania się z jednym z ginących zawodów.

Od czerwca 2012 roku oferta turystyczna wzbogacona została o grę terenową „Sekrety Wodnego Młyna”. Quest ten na początku 2013 roku zdobył główną nagrodę w konkursie na „Najlepszą Wyprawę Odkrywców po Kocich Górach[9]. Karta wyprawy dostępna jest na stronie www.wyprawyodkrywcow.pl. Młyn można zwiedzać, a quest przechodzić codziennie po uprzednim umówieniu się.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Max Broesike: Neumans Orts- und Verkehrs-Lexi des Deutschen Reichs. Leipzig und Wien: Verlog des Bibliographischen Instituts, 1905.