Kuchnia norweska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pieczeń z renifera w sosie z warzywami

Kuchnia norweska – tradycyjna kuchnia Norwegów opierająca się w głównej mierze na surowcach łatwo dostępnych na terenie Norwegii, szczególną rolę odgrywają w niej ryby oraz dzika zwierzyna. Wiele tradycyjnych potraw jest konserwowanych w celu zachowania przydatności do spożycia podczas długich zim.

Model konsumpcji[edytuj | edytuj kod]

Większość Norwegów spożywa trzy lub cztery regularne posiłki dziennie, zwykle składające się z zimnego śniadania (frokost) z kawą, ciepłego obiadu (middag) oraz kolacji (kveldsmad). Typowe norweskie śniadanie składa się z mleka lub soku owocowego, kawy (lub rzadziej herbaty) do picia oraz kanapek z kawałkami mięsa, serem lub dżemem czy posmarowanych pastami. Powszechne są także płatki zbożowe, takie jak płatki kukurydziane, musli i płatki owsiane, razem z jogurtem. Pomiędzy śniadaniem a obiadem popularny jest posiłek lunsj, jedzony między godziną 11 i 12. Obiady, na które składają się na ogół różne mięsa oraz warzywa (najpopularniejsze i najłatwiejsze do uprawy są ziemniaki)[1] wraz z kawą do popicia, zwykle spożywa się pomiędzy 16 a 17[2]. Kolacje nie są tak pospolite, spożywane są między godziną 19 a 20[3].

Mięsa[edytuj | edytuj kod]

Norwegowie, w celu zapewnienia sobie wystarczającej ilości pożywienia podczas okresu zimowego, konserwowali żywność[4]. Do dziś popularne są mięsa suszone, solone oraz wędzone[3]. Najbardziej znanymi daniami mięsnymi są: sztokfisz, fiskekaker, gravlax, a także pinnekjøtt, czy pulpety rybne i wołowe[1]. Do najczęściej używanych w kuchni rodzajów mięs zalicza się jagnięcina i dziczyzna (łosie, renifery, jelenie czy głuszce)[5][6]. Jednym z najsłynniejszych norweskich dań rybnych jest lutefisk - specjalnie przygotowana suszona ryba podawana z purée z groszku, młodymi ziemniakami, bekonem, musztardą i serem kozim, szczególnie chętnie konsumowana w okresie Bożego Narodzenia[7].

Z zup popularne są głównie zupy rybne, np. bergensk fiskesuppe[1].

Sery[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znanym w Norwegii rodzajem sera jest brunost – brązowy karmelizowany ser serwatkowy, przypominający krówkę[8]. W ciągu ostatnich kilku lat producenci serów w Norwegii rozszerzyli asortyment: od serów typu camembert, chevre i brie po produkty tradycyjne, np. gamalost i pultost[5]. Sery są produkowane ze wszystkich dostępnych rodzajów mleka: krowiego, owczego jak i koziego[1]. Obecnie produkuje się około 140 rodzajów serów[9].

Smørbrød i koldtbord[edytuj | edytuj kod]

Kanapki smørbrød

Smørbrød to tradycyjne norweskie odkryte kanapki. Na cieniutkie kromki chleba ukrojone po przekątnej nakładane są plasterki sera, wędliny lub ryby, po czym dekorowane kawałkami warzyw i owoców. Mogą być spożywane na śniadanie, lunch lub jako lekka kolacja. W wersji luksusowej, zwanej snitter, podczas przygotowania których nacisk kładziony jest na szczególnie atrakcyjny wygląd, są podawane gościom podczas różnych uroczystości (np. ślub, chrzciny) i przyjęć. Przykłady popularnych kombinacji smørbrød:

Koldtbord to tradycyjny norweski bufet. Z podawanym w ten sposób jedzeniem można spotkać się podczas uroczystości i przyjęć, oraz w luksusowych hotelach. Bufet składa się najczęściej z kilku sekcji: ryb i owoców morza, mięsa i wędlin, potraw na gorąco oraz deserów i ewentualnie także sekcji z serami[10]. Korzystając z koldtbord należy konsumować potrawy z jednej sekcji na raz i za każdym razem używać czystego talerzyka korzystając z nowego rodzaju potraw[10].

Słodycze[edytuj | edytuj kod]

Popularnymi norweskimi słodyczamicukierki Kvikk Lunsj oraz turecki pieprz. Lubiane są także naleśniki Lompe, robione z ciasta złożonego w większej części z ziemniaków, a w mniejszej części z mąki, jadane zarówno na słodko, jak i na słono[11].

Alkohole[edytuj | edytuj kod]

Alkohol w Norwegii nie jest zbyt popularny z powodu restrykcyjnej polityki antyalkoholowej[12]. Rząd jako jedyny posiada koncesję na trunki powyżej 4,75%, które można dostać jedynie w państwowych sklepach. Alkohol można kupić tylko od poniedziałku do piątku do godziny 18 i w soboty do godziny 15. Najbardziej znanym norweskim, a nawet skandynawskim, alkoholem, jest wódka Akvavit[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Kuchnie świata: Norwegia, BonaVita [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  2. Kuchnia Norweska, norwegia.lovetotravel.pl [dostęp 2019-09-17].
  3. a b Kuchnia norweska, Portal podróżniczy o Norwegii [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  4. Astrid Karlsen Scott, Authentic Norwegian Cooking: Traditional Scandinavian Cooking Made Easy, Simon and Schuster, 10 marca 2015, ISBN 978-1-63220-775-3 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  5. a b Tradycyjne składniki, nowoczesne metody, www.visitnorway.pl [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  6. Kulinaria: Kuchnia Norweska, Rejsomat.pl [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  7. Kuchnia Norwegia, Jedzenie w Norwegii, Wakacje.pl [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  8. Jedzenie w Norwegii - typowo norweskie produkty i przysmaki, Kierunek Norwegia, 13 kwietnia 2018 [dostęp 2019-09-17] (pol.).
  9. Astrid Karlsen Scott, Authentic Norwegian Cooking: Traditional Scandinavian Cooking Made Easy, Simon and Schuster, 10 marca 2015, ISBN 978-1-63220-775-3 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  10. a b c Margaret Hayford O'Leary: Culture and Customs of Norway. ABC-CLIO, 2010, s. 87, 88,. ISBN 0-313-36248-3.
  11. Grizzly Publishing, Norwegian Cookbook: Traditional Scandinavian Recipes Made Easy, Grizzly Publishing, 4 maja 2019, ISBN 978-1-386-63686-1 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  12. Marta F, Polityka alkoholowa w Norwegii, www.mojanorwegia.pl [dostęp 2019-09-17].
  13. Konrad Konieczny, Alkohol w Norwegii, Portal podróżniczy o Norwegii [dostęp 2019-09-17] (pol.).