Kuciukai
| jarskie | |
| |
| Inne nazwy |
kūčiukai, śliżyki |
|---|---|
| Rodzaj |
potrawa wigilijna |
| Kuchnia |
regionalna kuchnia polska, kuchnia litewska |
| Miejsce powstania | |
| Obróbka żywności | |
| Składniki | |
|
mąka, jajka, mak | |
Kuciukai (lit. kūčiukai) lub śliżyki[1] – małe bułeczki, wielkości ok. 2–3 cm, upieczone z ciasta drożdżowego, namoczone w tzw. mleku makowym, podawane w Wigilię Bożego Narodzenia. Nazwa wywodzi się z nazwy kolacji wigilijnej w języku litewskim – Kūĉios”[2].
Tradycja
[edytuj | edytuj kod]Tradycyjna wigilijna potrawa do dziś popularna na stołach Litwy, Wileńszczyzny oraz terenów zamieszkiwanych przez mniejszość litewską i polską[1][3]. W Polsce przygotowywana m.in. w województwie podlaskim, zwłaszcza na terenie gminy Puńsk[2].
Według przekazów ludowych to rodzaj pieczywa obrzędowego łączącego obecnych i tych, którzy odeszli. Na Wileńszczyźnie wciąż żywa jest tradycja, aby po wigilijnej wieczerzy nie sprzątać ze stołu potraw, w szczególności kuciukai (śliżyków), a zostawić je dla zmarłych na noc, aby ci mogli się pożywić[2][4].
Przygotowanie
[edytuj | edytuj kod]Ciasto
[edytuj | edytuj kod]Do utartych drożdży z cukrem dolewana jest przegotowana ciepła woda, całość jest mieszana z częścią mąki i odstawiana w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Po wyrośnięciu do zaczynu dodawana jest reszta mąki, olej, mak i sól. Ciasto jest zagniatane do momentu aż przestanie przyklejać się do rąk. Wyrobione ciasto ponownie odstawiane jest do wyrośnięcia po czym jeszcze raz jest zagniatane. Następnie formowane są z niego wałeczki, które są cięte na kawałki, czasami formowane w kulki i wykładane na blachę do pieczenia posypaną mąką. Pieczone są do zarumienienia[5][6].
Mleko makowe
[edytuj | edytuj kod]Mak jest zalewany gorącą wodą i moczony przez kilka godzin. Sparzony mak następnie jest odcedzany i opłukiwany, dodawana jest przegotowana woda, cukier lub miód i całość jest ucierana w makutrze lub blenderze, aż do nadania gładkiej konsystencji o białej barwie[6][7].
W dniu 21 marca 2023 potrawa została wpisana na Listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi woj. podlaskiego[2][8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Litwa: na wigilijnych stołach dania rybne oraz "śliżyki", "podsyta" i pierożki z makiem lub grzybami [online], www.polskieradio.pl Redakcja Polska, 24 grudnia 2023 [dostęp 2025-03-09].
- ↑ a b c d Kuciukai [online], Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi [dostęp 2025-01-29].
- ↑ Śliżyki, kisiel żurawinowy czy podsyta. Tradycje i potrawy Wigilijne na Litwie [online], www.polskieradio.pl Redakcja Polska, 24 grudnia 2019 [dostęp 2025-01-29].
- ↑ Wigilijne śleżyki w „Minutce z historią” — przysmak dla zabieganych [online], Kurier Wileński (kurierwilenski.lt), 23 grudnia 2020 [dostęp 2025-01-29].
- ↑ Kūčiukai czyli Wigilijne Śliżyki [online], Delfina Zažeckė (nalitwie.com), 12 grudnia 2018 [dostęp 2025-01-29].
- ↑ a b Rimas Kezys’s Recipe for Kuciukai, Poppy Seed Milk and Kisielius [online], Edible Queens [dostęp 2025-01-29] (ang.).
- ↑ Kuciukai - Koło Gospodyń Wiejskich w Przystawańcach [online], Podlaskie Centrum Produktu Lokalnego (pcpl.podlaskie.eu), 22 listopada 2022 [dostęp 2025-01-29].
- ↑ Kuciukai wpisane na listę ministra [online], Rafał Sławiński (sejny.net), 31 maja 2023 [dostęp 2025-01-29].