Kukułeczka złocista

Kukułeczka złocista
	Chrysococcyx cupreus
	(Shaw, 1792)
	; samiec
	; samica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	kukułkowe
Rodzina	kukułkowate
Podrodzina	kukułki
Plemię	Cuculini
Rodzaj	Chrysococcyx
Gatunek	kukułeczka złocista
Synonimy
	Cuculus cupreus Shaw, 1792;
	Cuculus cupreus Shaw, 1792;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Kukułeczka złocista^[4] (Chrysococcyx cupreus) – gatunek małego ptaka z rodziny kukułkowatych (Cuculidae). Zasiedla Afrykę na południe od Sahary aż po RPA na południu.

Systematyka: Obecnie uznaje się kukułeczkę złocistą za gatunek monotypowy^[2]^[5], choć proponowano wyróżnienie kilku podgatunków na podstawie różnic w długości ogona i skrzydeł^[2].

Morfologia: Mierzy 20 cm i osiąga masę ciała 35–45 gramów. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec ma żółty brzuch, zieloną głowę, gardło i wierzch ciała, a ogon w czarno-białe paski. Samica jest cała w paski, ma zielono-brązowy wierzch i biało-zielony spód ciała.

Ekologia i zachowanie: Jako środowisko wybiera wiecznie zielone lasy, świetliste zadrzewienia i obszary rolnicze. Część populacji jest wędrowna.

Jest samotnikiem, zbiera gąsienice w koronach drzew. Jest pasożytem lęgowym. Pisklę wykluwa się po 13–14 dniach inkubacji, a jaja i pisklęta gospodarzy wypycha z gniazda. Po 18–20 dniach opuszcza gniazdo, ale przez około dwa tygodnie przebywa jeszcze pod opieką gospodarzy, na których wybiera ptaki owadożerne.

Status: Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kukułeczkę złocistą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość pospolity. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na utratę siedlisk leśnych^[3].

Przypisy

↑ Chrysococcyx cupreus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 African Emerald Cuckoo (Chrysococcyx cupreus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-15)]. (ang.).
1 2 Chrysococcyx cupreus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Cuculini Leach, 1819 (wersja: 2024-09-30). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-02].
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Turacos, bustards, cuckoos, mesites, sandgrouse. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-11-26]. (ang.).

Bibliografia

David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15733-3.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i materiały multimedialne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
African Emerald Cuckoos. [w:] BeautyOfBirds.com [on-line]. Avianweb LLC. [dostęp 2020-07-31]. (ang.).
KjellK. Scharning KjellK., Kukułeczka złocista na znaczkach pocztowych, [w:] Theme Birds on Stamps [online] (ang.).
Kukułeczka złocista na znaczku Timoru Wschodniego: rząd górny, drugi od lewej obrazek

[itis-1] Chrysococcyx cupreus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[ibc-2] 1 2 3 African Emerald Cuckoo (Chrysococcyx cupreus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-15)]. (ang.).

[iucn-3] 1 2 Chrysococcyx cupreus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-4] Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Cuculini Leach, 1819 (wersja: 2024-09-30). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-03-02].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Turacos, bustards, cuckoos, mesites, sandgrouse. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-11-26]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]