Kultura rowerowa

Rower miejski popularny w wielu krajach o rozwiniętym transporcie rowerowym

Kultura rowerowa ma dwa znaczenia: w szerszym oznacza każdą kulturę, w której istnieje istotny element związany z jazdą na rowerze, a w węższym: subkulturę rowerową i związane z nią trendy w społecznościach, w których rower nie jest popularnym środkiem transportu.

Jako element kultury powszechnej

Kultura rowerowa w szerokim rozumieniu występuje w miastach i państwach o rozwiniętym transporcie rowerowym. Korzystanie z roweru jako środka transportu (po angielsku: utility cycling) stanowi tam część powszechnej tożsamości kulturowej. Do krajów o rozwiniętej kulturze rowerowej należą: Dania, Holandia, Niemcy, Chiny, Bangladesz i Japonia. Kultura rowerowa jest najbardziej rozpowszechniona na terenach miejskich, np. 37% i 40% osób mieszkających odpowiednio w Kopenhadze i Amsterdamie codziennie jeździ na rowerze. W Europie wiąże się ona z korzystaniem przez mieszkańców z rowerów w celu załatwiania codziennych spraw, dojeżdżania do pracy lub szkoły i odwożenia dzieci na zajęcia. Z powszechnego korzystania z rowerów wynika wpływ tego środka transportu na kulturę jako całość.

Miasta o rozwiniętej kulturze rowerowej najczęściej mają dobrze rozbudowaną infrastrukturę rowerową, m.in. wydzielone drogi rowerowe, liczne stojaki i parkingi rowerowe. W Europie 45 milionów ludzi używa roweru jako głównego środka transportu.

Subkultura

Rowerzyści w Portland urządzają przeprowadzkę na rowerach

W krajach, w których rozwój infrastruktury drogowa tradycyjnie ogranicza się do samochodów, coraz więcej osób tworzy z przyczyn etycznych lub emocjonalnych subkulturę rowerową. Uznaje się ją za ruch społeczny popularyzujący i wspierający korzystanie z rowerów w transporcie publicznym. Na kulturę rowerową składają się czasopisma, moda, strony internetowe, sztuka, muzyka i wydarzenia organizowane przez aktywnych rowerzystów. Mają ona na celu zachęcić początkujących cyklistów, zgromadzić liczne grupy oddanych (np. Masa Krytyczna) i wyrazić entuzjazm dla korzyści wynikających z wyboru „życia z rowerem”. Jazda na rowerze nie tylko w celach rekreacyjnych przyczynia się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, natężenia w ruchu drogowym, hałasu, oszczędności na remontach dróg czy leczeniu chorób cywilizacyjnych oraz tworzenia lokalnych społeczności.

Zachęcaniu do transportu rowerowego służą:

• praktyczne udogodnienia wprowadzane przez władze lokalne, np. drogi dla rowerów i parkingi rowerowe, dostęp do komunikacji publicznej,
• produkty poprawiające komfort jazdy, np. wytrzymałe opony, lepsze zabezpieczenia (w celu uniknięcia kradzieży roweru).

Różnorodne formy kultury rowerowej przyczyniają się do popularyzowania rowerów i promowania alternatywnego, ekologicznego, zdrowszego stylu życia. Na kulturę rowerowa składają się:

• muzyka rowerowa
• filmy rowerowe
• grupowe przejazdy, z założenia niewyczynowe, np. Masa Krytyczna
• rowery artystyczne, niepraktyczne dla celów komunikacyjnych, np. wysokie rowery, niezwykłe wieloosobowe rowery, napędzane siłą mięśni platformy
• blogi, czasopisma, naklejki, kartki, które umieszcza się między szprychami. Popularnymi w kulturze rowerowej książkami są „Around the World on a Bicycle” Thomasa Stevensa, „Taming the Bicycle” Marka Twaina, „The Wheels of Chance” H.G. Wellsa
• slang, rap, poezja
• sztuka i rękodzieło (produkcji ręcznej lub masowej), np. „Bike Mural” Mony Caron
• różne formy korzystania z rowerów, m.in. elektryczne rowery, jazda w pozycji leżącej.

Do subkultury rowerowej należą entuzjaści, jak również wyścigowcy, aktywiści transportu rowerowego, konstruktorzy, mechanicy i specjaliści rowerowi. Łączą ich zwykle poglądy pacyfistyczne, działalność prorównościowa, przynależność do grup kultury alternatywnej. Zajmują się promowaniem wypożyczalni rowerów lub naprawianiem i przekazywaniem rowerów dzieciom, bezdomnym, biednym w innych krajach (w ramach akcji „Bikes Not Bombs” – „Rowery, nie bomby”).

O kulturze rowerowej jako elemencie zrównoważonego rozwoju metropolii piszą Beata Maciejewska i Dariusz Szwed w publikacji „Zrównoważony rozwój Metropolii Silesia”.

Zobacz też

• Cycle chic
• Masa Krytyczna
• Miasta dla rowerów
• Zrównoważony transport

Linki zewnętrzne

• Copenhagenize – The Bicycle Culture Resource
• Bicycle Film Festival
• Rowerowy Poznań – dział „prawo” – Przegląd polskiego prawa pod kątem ruchu rowerowego (konwencje, ustawy, rozporządzenia)