Kureczka mikronezyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kureczka mikronezyjska
Porzana monasa[1]
(Kittlitz, 1858)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd żurawiowe
Nadrodzina Ralloidea
Rodzina chruściele
Rodzaj Porzana
Gatunek kureczka mikronezyjska
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Kureczka mikronezyjska (Zapornia monasa) – gatunek małego ptaka z rodziny chruścieli. Znany wyłącznie z dwóch okazów pozyskanych na wyspie Kosrae (dawniej Kosiae) należącej do Mikronezji. Ostatni raz odnotowany w 1828, uznany za wymarły.

Taksonomia[edytuj]

Gatunek po raz pierwszy opisał Heinrich von Kittlitz w 1858. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Rallus monasa[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza kureczkę mikronezyjską w rodzaju Porzana[4]; niektórzy autorzy umieszczają ją w rodzaju Zapornia[5]. Dawniej niektórzy systematycy wydzielali gatunek do monotypowego rodzaju Aphanolimnas[6].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosiła około 18 cm. Upierzenie było głównie czarne, miejscami z niebieskoszarym połyskiem. Broda biaława, na środku gardła kolor przechodzi w brązowy. Lotki i sterówki bardziej brązowe. Pokrywy podogonowe pokrywają białawe plamki. Wewnętrzne pokrywy skrzydłowe brązowawe, pokryte białymi plamkami. Tęczówka i nogi czerwone. Dziób czarny na końcu, jaśniejszy u nasady[7].

Zasięg, ekologia i zachowanie[edytuj]

Kureczki mikronezyjskie zamieszkiwały wilgotne, zacienione miejsca w lasach oraz na bagnach blisko poziomu morza. Były to ptaki nielotne, prowadziły samotniczy tryb życia. Kittlitz opisał ich głos jako powabny i donośny. Poza tym nic nie wiadomo o życiu tych ptaków[7].

Status[edytuj]

IUCN uznaje kureczkę mikronezyjską za gatunek wymarły (EX, Extinct)[8]. Holotyp pozyskano między grudniem 1827 a styczniem 1828. Dwa znane okazy przechowywane są w zbiorach w Petersburgu[8][7]. Kittlitz odnotował, że rdzenni mieszkańcy uważali kureczki mikronezyjskie za święte ptaki. Ich tradycji nie uszanowali jednak chrześcijańscy misjonarze i ptaki zaczęły ginąć. Poszukiwania tych ptaków w 1880 zakończyły się fiaskiem. Coultas, który uczestniczył w Whitney South Sea Expedition, prowadził poszukiwania tych ptaków od stycznia do czerwca 1931. Odnotował, że na wyspie niemal nikt nie pamiętał już tych ptaków, jedynie jeden starszy diakon miał widzieć jednego około 20 lat wstecz. Gatunek był rzadki już w momencie odkrycia w 1828. Przez kolejne 50 lat do wyspy regularnie przybijały statki, przez które dostały się na nią szczury[7].

Przypisy

  1. Porzana monasa, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Porzana monasa. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Heinrich von Kittlitz: Denkwürdigkeiten einer Reise nach dem russischen Amerika, nach Mikronesien und durch Kamtschatka. T. 2. 1858, s. 30.
  4. Frank Gill & David Donsker: Rails, gallinules, trumpeters & cranes. IOC World Bird List (v7.3), 31 lipca 2017. [dostęp 10 października 2017].
  5. P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Rafinesque, 1815 - chruściele - Rails and Coots (wersja: 2017-03-18). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-04-27].
  6. Taylor, B.: Kosrae Crake (Porzana monasa). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 10 października 2017].
  7. a b c d Julian P. Hume: Extinct Birds. Bloomsbury Publishing, 2017. ISBN 9781472937452.
  8. a b Kosrae Crake Zapornia monasa. BirdLife International. [dostęp 10 października 2017].