Kurek Wrocławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kurek Wrocławski
Hahnenkrähe
Ilustracja
Kurek Wrocławski w 1824
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Miejscowość Herb wroclaw.svg Wrocław
Typ pomnika kapliczka słupowa
Styl architektoniczny renesans
Materiał piaskowiec
Data odsłonięcia 1555
Data likwidacji 1945
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kurek Wrocławski”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Kurek Wrocławski”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Kurek Wrocławski”
Ziemia51°07′07,270″N 16°59′54,143″E/51,118686 16,998373

Kurek Wrocławski (niem. Hahnenkrähe) – nieistniejąca już kamienna kapliczka słupowa z piaskowca, ustawiona w roku 1555 przy drodze prowadzącej z centrum Wrocławia w kierunku zachodnim (u zbiegu obecnych ulic Legnickiej i Zachodniej, w sąsiedztwie ul. Czarnieckiego[1] i Stacyjnej[2][3]). Budowla w stylu renesansowym zastąpiła stojącą wcześniej w tym samym miejscu kapliczkę średniowieczną[4]. Ustawiony na czworobocznym cokole słup o przekroju ośmiokątnym zwieńczony był czworoboczną głowicą, na której czterech płycinach ukazane były: wizerunek Chrystusa ukrzyżowanego, kogut, konny rycerz oraz litera "W" (widniejąca także na herbie miasta). Całość miała wysokość blisko czterech metrów.

Przypuszcza się, iż był to słup graniczny, oznaczający rozdzielenie gruntów należących do miasta Wrocławia i do ówczesnej wsi Szczepin, należącej w przeszłości do zakonu klarysek. Swoją nazwę (niem. Hahn oznacza "kogut", a Krähe – "wrona") słup zawdzięcza kogutowi przedstawionemu na jednej z płycin głowicy. Z rycerzem widocznym na sąsiedniej płycinie związana była legenda o wyrwaniu rycerza ze szponów szatana, a także kilka innych podobnych (m.in. o kołodzieju z podwrocławskiej Leśnicy, któremu udało się oszukać diabła[5]). Pełnił także rolę punktu orientacyjnego, np. był metą dorocznego wyścigu konnego w pierwszej połowie XVI wieku.

Kurek Wrocławski przetrwał do oblężenia Festung Breslau w roku 1945 i podczas działań wojennych ostatecznie zaginął lub został zniszczony[6], a jego czworokątny fundament usunięty został podczas przebudowy ul. Legnickiej bądź podczas budowy bloków mieszkalnych w tym rejonie.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Po wybudowaniu w latach 1966–1971 bloków mieszkalnych w tym rejonie ul. Czarnieckiego na tym odcinku została zlikwidowana (skrócona).
  2. Niemiecka nazwa (do 1945 r.) dzisiejszej ulicy Stacyjnej – An der Hahnen Krähe – nawiązuje do znajdującego się wówczas przy jej wylocie na ul. Legnicką Kurka Wrocławskiego.
  3. Według Krzysztofa Kwaśniewskiego ("Wrocław, jakiego nie znamy", Ossolineum 1972) było to "ok. 150 kroków od placu Strzegomskiego".
  4. Według Zygmunta Antkowiaka ("Ulice i place Wrocławia", Ossolineum 1970) kolumnę "miano wznieść dla upamiętnienia uwieńczonej sukcesem obrony miasta przed najazdem Tatarów w r. 1241".
  5. Legendę tę w wersji niemieckiej można przeczytać m.in. w Entstehung und Entwicklung der Tschepine na portalu www.breslau-wroclaw.de; inny wariant pt. Die Hahnenkrähe na portalu www.sagen.at (za: Oskar Kobel, Sagen aus Schlesien).
  6. Według Zygmunta Antkowiaka ("Pomniki Wrocławia", Ossolineum 1985, ​ISBN 83-04-01953-1​) Tygodniowy Dodatek Ilustrowany z 14.4.1946 do wychodzącej tuż po II wojnie światowej we Wrocławiu gazety "Pionier" (poprzednika dziennika "Słowo Polskie") wydrukował informację, że wprawdzie sama kolumna została uszkodzona, ale głowica z płaskorzeźbami ocalała. W gazecie apelowano o rekonstrukcję słupa i ustawienie na miejscu, w którym stał dotąd. Według Antkowiaka dalsze losy zabytku nie są jednak znane.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Pocztówka przedstawiająca Frankfurterstraße (ul. Legnicką) w roku 1941 i nieistniejący już kościół św. Pawła; na skwerze po lewej stronie, w cieniu, widoczny jest Kurek Wrocławski