Kurt Daluege

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kurt Daluege
ilustracja
SS-Oberstgruppenführer SS-Oberstgruppenführer
Data i miejsce urodzenia 15 września 1897
Kluczbork, Cesarstwo Niemieckie
Data i miejsce śmierci 24 października 1946
Praga, Czechosłowacja
Przebieg służby
Formacja Cesarstwo Niemieckie Armia Cesarstwa Niemieckiego
Cesarstwo Niemieckie Freikorps
III Rzesza Ordnungspolizei
III Rzesza Schutzstaffel
Stanowiska dowódca Ordnungspolizei,
zastępca protektora Czech i Moraw
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
III powstanie śląskie
II wojna światowa
Odznaczenia
Odznaka Złota Partii (III Rzesza)
Krzyż Rycerski Krzyża Zasługi Wojennej z mieczami (III Rzesza) Krzyż Zasługi Wojennej I klasy z mieczami (III Rzesza) Krzyż Zasługi Wojennej II klasy z mieczami (III Rzesza) Krzyż Gdański II Klasy (III Rzesza) Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie (III Rzesza) Medal upamiętniający 9 listopada 1923 (III Rzesza) Srebrny Krzyż Niemiecki (III Rzesza) Odznaka Honorowa Olimpijska (III Rzesza) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch Medal Pamiątkowy 13 marca 1938 Medal Pamiątkowy 1 października 1938 z okuciem Zamek Praga
[1]
Kurt Daluege w towarzystwie Wilhelma Fuchsa i Otto Wilkenmanna (1940)

Kurt Daluege (ur. 15 września 1897 w Kreuzburgu, zm. 24 października 1946 w Pradze) – SS-Oberstgruppenführer, hitlerowski zbrodniarz wojenny, dowódca niemieckiej Policji Porządkowej – Orpo w latach 1936–1942 i zastępca Protektora Czech i Moraw w latach 1942–1945.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jako ochotnik wstąpił do armii niemieckiej i w stopniu porucznika walczył w trakcie I wojny światowej. Po wojnie ukończył studia w Berlinie i przez pewien czas pracował jako inżynier. Jako oficer freikorpsu wyróżnił się w bitwie o Górę św. Anny stoczonej w 1921 z powstańcami śląskimi[2]. W 1922 należał do Freikorpsu Rossbach[3]. W tym samym roku wstąpił do NSDAP (nr NSDAP 31981), a następnie do SA. 22 marca 1926 tworzył pierwszy oddział SA w Berlinie i został jego dowódcą w randze SA-Gruppenführera.

Od 1928, kiedy to przeniósł się do SS, ścisłe współpracował z Heinrichem Himmlerem. W latach 1928–1933 był dowódcą SS w Niemczech Wschodnich (SS-Gruppe Ost). 30 sierpnia 1930 jego oddziały spacyfikowały bunt berlińskich bojówek SA, dowodzonych przez SA-Gruppenführera Waltera Stennesa. Był to pierwszy przypadek użycia SS przez partię w celu tłumienia żądań SA. W 1932 został posłem do pruskiego Landtagu, zaś od 1933, już jako SS-Gruppenführer, był posłem do Reichstagu oraz komendantem skoszarowanych oddziałów pruskiej policji krajowej (Landspolizei). Przekształcił wtedy tę formację w posłuszne narzędzie realizacji polityki nazistów. Przez Göringa mianowany został komisarzem państwowym do spraw szczególnej wagi przy rządzie pruskim[4].

W 1934 był aktywnym uczestnikiem „nocy długich noży”, a po niej tymczasowo dowodził SA-Gruppe Berlin-Brandenburg, Mitte, Grenzmark, Pommern i Schlesien. W latach 1936–1942 Daluege stał na czele Głównego Urzędu Policji Porządkowej (Orpo), która w tym czasie została podporządkowana SS. Jako szef Ordnungspolizei w 1938 był z wizytą w Polsce[5]. Był w tym czasie drugą po Himmlerze najbardziej wpływową personą w szeregach SS. W 1942 Daluege jako pierwszy otrzymał nowo wprowadzony stopień SS-Oberstgruppenführera i został wysłany do Czech, gdzie nadzorował śledztwo w sprawie zamachu na Reinharda Heydricha, a następnie został jego następcą na stanowisku zastępcy Protektora Czech i Moraw (de iure protektorem był Konstantin von Neurath, od jesieni 1941 urlopowany). Stanowisko to zajmował do 20 sierpnia 1943, gdy urząd protektora objął były minister spraw wewnętrznych Rzeszy Wilhelm Frick.

Po wojnie został ujęty przez Brytyjczyków i wydany władzom Czechosłowacji. Był sądzony za zbrodnie wojenne (między innymi za pacyfikację miejscowości Lidice, gdzie zamordowano 173 osoby cywilne) i skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano przez powieszenie 24 października 1946.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Daluege, Kurt - TracesOfWar.com, tracesofwar.com [dostęp 2021-06-09] (ang.).
  2. Karol Grünberg, SS – czarna gwardia Hitlera. Książka i Wiedza 1984, s. 32.
  3. Karol Grünberg, SS – czarna gwardia Hitlera. Książka i Wiedza 1984, s. 459.
  4. Karol Grünberg, SS – czarna gwardia Hitlera. Książka i Wiedza 1984, s. 40.
  5. Karol Grünberg, SS – czarna gwardia Hitlera. Książka i Wiedza 1984, s. 233.