Kurzyślad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kurzyślad
Ilustracja
Kurzyślad polny
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj kurzyślad
Nazwa systematyczna
Anagallis L.
Sp. Pl. 148. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Anagallis arvensis L.[2]
Synonimy
  • Centunculus L.,
  • Micropyxis Duby[3][4]
Kwiat kurzyśladu polnego

Kurzyślad (Anagallis L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych, czasem włączany do rodzaju tojeść Lysimachia. Obejmuje 34 gatunki[5]. Występują one w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, w Europie, Azji i Afryce[6][4]. W Polsce występuje – kurzyślad polny (A. arvensis, z podgatunkiem A. arvensis foemina), kurzyślad maleńki (A. minimus) oraz jako efemerofitkurzyślad wątły (A. tenella)[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niskie rośliny jednoroczne lub byliny[8]. Pęd płożący lub prosto wzniesiony, zwykle nagi[6], prosty lub rozgałęziony[4].
Liście
Naprzeciwległe, skrętoległe lub okółkowe. Krótkoogonkowe lub siedzące. Blaszka jajowata, eliptyczna do lancetowatej, całobrzega lub drobno karbowana. Wierzchołek ostry lub tępy[6][4].
Kwiaty
Pięciokrotne, wyrastają pojedynczo w kątach liści. Kielich z działkami rozciętymi niemal do nasady i rozpostartymi. Płatki czerwone, niebieskie, białe o bardzo krótkiej rurce, w pąku zwinięte. Pręciki osadzone są u nasady korony, mają zwykle omszone nitki. Zalążnia jajowata z nitkowatą szyjką słupka i główkowatym znamieniem[6].
Owoce
Kulistawe, wielonasienne torebki[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do podrodziny Myrsinoideae w obrębie rodziny pierwiosnkowatych Primulaceae[3]. Włączany jest do niego dawniej wyodrębniany monotypowy rodzaj Centunculus z gatunkiem kurzyślad maleńki (dawniej niedośpiałek maleńki Centunculus minimus)[3].

Analizy filogenetyczne wskazują na zagnieżdżenie rodzaju Anagallis oraz Asterolinon i Pelletiera w obrębie rodzaju tojeść Lysimachia (sekcja Lerouxia). Niektórzy autorzy rekomendują włączenie wszystkich tych roślin do rodzaju Lysimachia[9][10]. Alternatywą jest rozbicie rodzaju Lysimachia na liczne drobne rodzaje i wówczas do rodzaju Anagallis sugeruje się włączenie małych rodzajów: Asterolinon i Pelletiera, jak również dwóch gatunków z rodzaju tojeść (Lysimachia nemorum i Lysimachia serpyllifolia)[11].

Wykaz gatunków[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-02-07].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-20].
  3. a b c Genus: Anagallis L.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-02-07].
  4. a b c d Anita F. Cholewa: Anagallis Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-07].
  5. a b Anagallis. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2017-02-07].
  6. a b c d e Anagallis. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-07].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  9. Ulrika Manns, Anderberg A. A.. New combinations and names in Lysimachia (Myrsinaceae) for species of Anagallis, Pelletiera and Trientalis. „Willdenowia”, s. 49–54, 2009. 39. DOI: 10.3372/wi.39.39103. 
  10. Ulrika Manns, Arne A. Anderberg. Molecular Phylogeny of Anagallis (Myrsinaceae) Based on ITS, trnL‐F, and ndhF Sequence Data. „Int J Plant Sci”. 166, 6, November 2005. 
  11. Källersjö et al.. Generic realignment in primuloid families of the Ericales s. l.: a phylogenetic analysis based on DNA sequences from three chloroplast genes and morphology. „American Journal of Botany”. Nr 87, s. ss. 1325–1341, 2000.