Kurzyślad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kurzyślad
Ilustracja
Kurzyślad polny
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj kurzyślad
Nazwa systematyczna
Anagallis L.
Sp. Pl. 148. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny

Anagallis arvensis L.[3]

Synonimy
  • Centunculus L.
  • Micropyxis Duby[4][5]
Kwiat kurzyśladu polnego

Kurzyślad (Anagallis L.) – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych, czasem włączany do rodzaju tojeść Lysimachia. Obejmuje 34 gatunki[6]. Występują one w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, w Europie, Azji i Afryce[7][5]. W Polsce występuje – kurzyślad polny (A. arvensis, z podgatunkiem A. arvensis foemina), kurzyślad maleńki (A. minimus) oraz jako efemerofitkurzyślad wątły (A. tenella)[8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niskie rośliny jednoroczne lub byliny[9]. Pęd płożący lub prosto wzniesiony, zwykle nagi[7], prosty lub rozgałęziony[5].
Liście
Naprzeciwległe, skrętoległe lub okółkowe. Krótkoogonkowe lub siedzące. Blaszka jajowata, eliptyczna do lancetowatej, całobrzega lub drobno karbowana. Wierzchołek ostry lub tępy[7][5].
Kwiaty
Pięciokrotne, wyrastają pojedynczo w kątach liści. Kielich z działkami rozciętymi niemal do nasady i rozpostartymi. Płatki czerwone, niebieskie, białe o bardzo krótkiej rurce, w pąku zwinięte. Pręciki osadzone są u nasady korony, mają zwykle omszone nitki. Zalążnia jajowata z nitkowatą szyjką słupka i główkowatym znamieniem[7].
Owoce
Kulistawe, wielonasienne torebki[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do podrodziny Myrsinoideae w obrębie rodziny pierwiosnkowatych Primulaceae[4]. Włączany jest do niego dawniej wyodrębniany monotypowy rodzaj Centunculus z gatunkiem kurzyślad maleńki (dawniej niedośpiałek maleńki Centunculus minimus)[4].

Analizy filogenetyczne wskazują na zagnieżdżenie rodzaju Anagallis oraz Asterolinon i Pelletiera w obrębie rodzaju tojeść Lysimachia (sekcja Lerouxia). Niektórzy autorzy rekomendują włączenie wszystkich tych roślin do rodzaju Lysimachia[10][11]. Alternatywą jest rozbicie rodzaju Lysimachia na liczne drobne rodzaje i wówczas do rodzaju Anagallis sugeruje się włączenie małych rodzajów: Asterolinon i Pelletiera, jak również dwóch gatunków z rodzaju tojeść (Lysimachia nemorum i Lysimachia serpyllifolia)[12].

Wykaz gatunków[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-02-07] (ang.).
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-20].
  4. a b c Genus: Anagallis L.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-02-07].
  5. a b c d Anita F. Cholewa: Anagallis Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-07].
  6. a b Anagallis. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2017-02-07].
  7. a b c d e Anagallis. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-07].
  8. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  9. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  10. Ulrika Manns, Anderberg A. A.. New combinations and names in Lysimachia (Myrsinaceae) for species of Anagallis, Pelletiera and Trientalis. „Willdenowia”, s. 49–54, 2009. 39. DOI: 10.3372/wi.39.39103. 
  11. Ulrika Manns, Arne A. Anderberg. Molecular Phylogeny of Anagallis (Myrsinaceae) Based on ITS, trnL‐F, and ndhF Sequence Data. „Int J Plant Sci”. 166, 6, November 2005. 
  12. Källersjö et al.. Generic realignment in primuloid families of the Ericales s. l.: a phylogenetic analysis based on DNA sequences from three chloroplast genes and morphology. „American Journal of Botany”. Nr 87, s. ss. 1325–1341, 2000. Sprawdź autora:1.