Kwartet smyczkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Joseph Haydn prowadzi próbę kwartetu smyczkowego

Kwartet smyczkowy (wł. quartetto d’archi, niem. Streichquartett, fr. quatuor à cordes, ang. string quartet):

Gatunek muzyki kameralnej[edytuj | edytuj kod]

Kwartet smyczkowy ma bardzo bogatą historię. Początki czterogłosowej faktury instrumentalnej sięgają epoki baroku, ale właściwy kwartet smyczkowy ukształtował się w okresie klasycyzmu. Stało się to w wyniku zaniku basso continuo i usamodzielnienia się wszystkich instrumentów, w tym wiolonczeli oraz altówki: przestały one być instrumentami akompaniującymi pierwszym skrzypcom, zaczęły mieć samodzielne, nierzadko solowe fragmenty. Rozwinięciu partii wiolonczeli sprzyjał w znacznej mierze fakt, iż wiolonczelistą był jeden z pierwszych twórców kwartetów – Luigi Boccherini. Za „ojca” tego gatunku uważany jest jednak Joseph Haydn, którego 76 kwartetów, cieszących się ogromną popularnością w całej Europie, stworzyło podstawy nowoczesnej muzyki kameralnej.

Za okres rozkwitu kwartetu smyczkowego uważa się klasycyzm. Była to wtedy bardzo popularna forma muzykowania w zamożnych domach, a więc i repertuar na ten zespół powstawał bardzo obfity. Kwartety komponowali m.in.: Wolfgang Amadeus Mozart i Ludwig van Beethoven, a w romantyzmie: Franz Schubert, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Robert Schumann, Johannes Brahms, Piotr Czajkowski, Antonín Dvořák.

W XX wieku kwartet smyczkowy odrodził się. Pisali na ten zespół m.in.: Claude Debussy, Bela Bartók, Maurice Ravel, Paul Hindemith, Dmitrij Szostakowicz, Igor Strawinski, Karol Szymanowski, Arnold Schönberg, Alban Berg, Anton Webern, Tadeusz Baird, Grażyna Bacewicz, Witold Lutosławski, Luigi Nono, Toru Takemitsu, Krzysztof Meyer, Wolfgang Rihm, Mieczysław Wajnberg, Alfred Schnittke, Krzysztof Penderecki, Aleksander Tansman, John Cage i Mauricio Kagel.

Zespół[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy stały kwartet smyczkowy stworzyli bracia Müller: Carl Friedrich (1797-1873), Georg (1809 – 1855), Gustav (1799 – 1855) i Theodor (1802 – 1875). Pochodzili z Brunszwiku, występowali od 1819 roku przez 27 lat.[1]

Pierwszego skrzypka w kwartecie smyczkowym nazywamy prymariuszem.

Przypisy

  1. W. Salmen, Das Konzert, Berlin 1968, s. 162.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul Griffiths, The String Quartet. A History, London 1983
  • Francis Vuibert (2009), Répertoire universel du quatuor à cordes, ProQuartet-CEMC, ISBN 978-2-9531544-0-5.