Kwas domoikowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwas domoikowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C15H21NO6
Masa molowa 311,33 g/mol
Wygląd białe drobnokrystaliczne ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS 14277-97-5
PubChem 5282253[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas domoikowyorganiczny związek chemiczny, aminokwas produkowany przez okrzemki. Jest neurotoksyną odpowiedzialną za występowanie objawów amnestycznej postaci zatrucia toksynami mięczaków morskich.

W 1958 wyizolowano go z krasnorostów w Japonii, gdzie jest używany jako środek przeciwrobaczy. Zatrucie nim zostało po raz pierwszy opisane w 1987 w Kanadzie – hospitalizowano wówczas 105 osób, z których trzy zmarły[4].

Kwas domoikowy jest kumulowany przez zwierzęta morskie, głównie mięczaki, ale także ryby. W miarę wzrostu i starzenia się zwierzęcia kumuluje ono coraz większą ilość toksyny. Wskutek jej spożycia pojawiają się początkowo objawy gastryczne (biegunka, bóle brzucha). Później (do 48 godzin) pojawiają się objawy neurologiczne przypominające chorobę Alzheimera[5]: pojawiają się kłopoty w wysławianiu się, dezorientacja, utrata pamięci, śpiączka.

Kwas domoikowy uszkadza struktury ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza hipokamp i ciało migdałowate. Po zatruciu objawy amnestyczne mogą długo się utrzymywać.

Przypisy

  1. Kwas domoikowy (CID: 5282253) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b Kwas domoikowy (nr D6152) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2010-03-22].
  3. BioVectra: Domoic Acid MSDS (ang.). [dostęp 2010-03-22].
  4. Mirosław Michalski. Biotoksyny morskie – występowanie i metody analizy. „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”, 2006. [dostęp 2010-03-22]. 
  5. BBB – Various Shellfish-Associated Toxins (ang.). Agencja Żywności i Leków. [dostęp 2010-03-22].