Kwieciszowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwieciszowice
Herb
Herb Kwieciszowic
Kwieciszowice, budynek mieszkalny
Kwieciszowice, budynek mieszkalny
Rodzaj miejscowości Wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lwówecki
Gmina Mirsk
Sołectwo Kwieciszowice
Wysokość 435–480 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 134[1]
Strefa numeracyjna 75
Kod pocztowy 59-630
Tablice rejestracyjne DLW
SIMC 0191299
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kwieciszowice
Kwieciszowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kwieciszowice
Kwieciszowice
50°55′11″N 15°29′49″E/50,919600 15,497011
Strona internetowa miejscowości

Kwieciszowice (wymowa i, niem. Blumendorf[2]) – wieś w Polsce, położona w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego, w powiecie lwóweckim, w gminie (miejsko-wiejskiej) Mirsk.

W latach 1975–1998 Kwieciszowice należały administracyjnie do województwa jeleniogórskiego (wcześniej do województwa wrocławskiego). Od 28 czerwca 1946 r. do 29 września 1954 r. Kwieciszowice jako gromada należały do gminy Przecznica[3].

Nazwa[edytuj]

Do 1945 roku wieś znajdowała się w granicach Niemiec i nosiła nazwę Blumendorf. Po zakończeniu II wojny światowej Blumendorf znalazło się w granicach Polski, przejściowo używano wówczas nazwy Kwietniewo[4]. 12 listopada 1946 roku miejscowości nadano nazwę Kwieciszowice[2].

Położenie[edytuj]

Kwieciszowice znajdują się ok. 435–480[5] m n.p.m. Miejscowość położona jest na Pogórzu Izerskim, na Przedgórzu Rębiszowskim, na granicy z Obniżeniem Starej Kamienicy, u podnóży Grzbietu Kamienickiego Gór Izerskich, na północno-wschodnich stokach Tłoczyny[5][6][7]. Wieś rozciąga się w dolinie Jaroszyckiego Potoku spływającego z północnego zbocza Grzbietu Kamienickiego w Górach Izerskich.

Powierzchnia miejscowości w granicach administracyjnych[5]: 311 ha (263 ha użytków rolnych i 16 ha lasów).

Kwieciszowice sąsiadują z miejscowościami: Proszowa, Antoniów (Jaroszyce), Mała Kamienica (Sosnka), Nowa Kamienica i Kłopotnica.

Komunikacja i transport[edytuj]

W pobliżu Kwieciszowic przebiega linia kolejowa (linia kolejowa nr 274; PKP, Koleje Dolnośląskie); wieś ma swój przystanek kolejowy.

W miejscowości usługi transportowe świadczy także PKS oraz prywatni przewoźnicy drogowi (popularna trasa Świeradów Zdrój – Jelenia Góra). Przez wieś przebiegają drogi powiatowe o nr 2513 D oraz 2492 D[8].

Warunki naturalne[edytuj]

Geologia[4][edytuj]

W całym paśmie Grzbietu Kamienieckiego występują rudy cyny. Są to głównie kasyteryty (tlenek cyny) zawierające 0,15–0,16% czystego metalu. Z surowców mineralnych występują tu skały metamorficzne takie jak: gnejsy, granitoidy i łupki łyszczykowe. Na terenie miejscowości można znaleźć również leukogranity i granity rumburskie (zwane izerskimi). Północnym podnóżem Grzbietu Kamienickiego biegnie uskok tektoniczny czynny w młodszym trzeciorzędzie. Związane jest z tym występowanie bazaltów, głównie w formie dajek.

W bliskim sąsiedztwie wsi powstały kopalnie[9] odkrywkowe eksploatujące bazalt[10]. Występują tam gleby górnostokowe, o dużej zawartości szkieletu skalnego.

Okoliczne gleby klasy IIIB i IVA nie dają zbyt obfitych plonów.

Klimat[4][edytuj]

Stosunki klimatyczne, podobnie jak w całych Sudetach, kształtują się w zależności od globalnej radiacji i cyrkulacji atmosferycznej. Średnia temperatura roczna wynosi około 6,5 °C (okres wegetacyjny ze śr. temperaturą powyżej 5 °C wynosi ok. 200 dni i zaczyna się w połowie kwietnia). Lato termiczne ze średnią temperatura powyżej 15 °C jest krótkie i trwa zaledwie 20–25 dni. Występują tu znaczne opady atmosferyczne. Dominują wiatry południowo-zachodnie, z wyjątkiem okresu od maja do lipca, kiedy to wieją wiatry północne. W przebiegu rocznym dni pochmurnych jest 5-krotnie więcej niż słonecznych, często występują mgły i zamglenia.

Fauna i flora[edytuj]

Część obszaru wsi porastają lasy obfitujące w bujną roślinność, w tym chronioną: orchidee, konwalie, jodły karłowate[4].

Równie liczna i różnorodna jest zwierzyna zamieszkująca okolicę: jelenie, dziki, wiewiórki czarne, borsuki, jenoty, lisy, dzięcioły[4].

Ochrona[edytuj]

W celu ochrony bioróżnorodności okolicy, mieszkańcy Kwieciszowic w 2016 roku zrealizowali projekt pn. „Kwieciszowice – Kwitnąca Wieś w Otoczeniu Natury 2000”. Funkcjonuje on w ramach ogólnokrajowego projektu „Oddolne inicjatywy dla zachowania bioróżnorodności i ochrony siedlisk owadów zapylających”, którego koordynatorem jest Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja[11] i został dofinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zagospodarowane zostały tereny zielone w dwóch lokalizacjach, a w ramach prac m.in. posadzono 132 drzewa i krzewy oraz 40 bylin miododajnych, a także zainstalowano domki dla dzikich zapylaczy i tablice informacyjne[12].

Historia[edytuj]

Ocenia się, że pierwsi osadnicy pojawili się na obszarze miejscowości w 2. połowie XII w.[5] w związku z przebiegającym w tym miejscu traktem handlowym z Jeleniej Góry do Żytawy. Miejscowość wzmiankowana jest po raz pierwszy w 1305 roku[4]. Pod koniec średniowiecza wraz z innymi okolicznymi miejscowościami była własnością von Schaffgotschów. Mikroklimat w okolicy Kwieciszowic pozwalał na uprawę winnej latorośli[4]; uprawy te zanikły w czasach wojny trzydziestoletniej (1. połowa XVII w.).

Około roku 1700 założona została pomiędzy Kwieciszowicami a Sosnką kolonia Kamienne (niem. Steinhäuser)[4], gdzie do dziś stoi budynek dawnej karczmy[13]. W 1743 roku otwarta została w Kwieciszowicach pierwsza szkoła (w domu Cristopha Bergmana – dzięki niemu i jego synom okolica posiada własną kronikę[4]). Od XVII w. w Kwieciszowicach funkcjonowała karczma[14], jej budynek zachował się do czasów współczesnych[15]; ciekawy jest fakt, że obiekt pełnił także funkcję karczmy sądowej, w której lokalne władze rozstrzygały pomniejsze spory, a także sądziły osoby podejrzane o popełnienie lżejszych przestępstw.

W 1. poł, XIX w. w Kwieciszowicach rozwinął się drobny przemysł. Na terenie wsi funkcjonował tartak i dwa młyny wodne (w tym młyn do mielenia kory dębowej na potrzeby papierni)[5]. W 1825 r. zabudowania liczyły około 105 domów, a 295 mieszkańców trudniło się produkcją przędzy[5]. W 1864 roku w pobliżu Kwieciszowic przeprowadzono linię kolejową (otwarcie przystanku[16] miało miejsce 20.09.1865 r.[17]) łączącą wieś z Jelenią Górą (i dalej – z Wrocławiem) oraz Lubaniem (i dalej – Zgorzelcem i Berlinem). Około 1895 roku założono w miejscowości ochotniczą straż pożarną i wybudowano remizę[18][19] (przy której funkcjonuje obecnie oddział OSP)[4].

Wiek XX[edytuj]

W latach 30. XX w. miejscowości nadano miano kurortu o świeżym powietrzu, do którego zjeżdżali kuracjusze z Berlina, Drezna i Lipska. Powstał klub rowerowy Wanderlust Blumendorf, latem organizowano zawody, natomiast zimą członkowie klubu grali w teatrze w sali Meisnera[4].

Od 1945 roku Kwieciszowice wchodzą w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Do 1973 r. wieś była siedzibą gromady Kwieciszowice[20] w której skład wchodziły również miejscowości: Antoniów, Jaroszyce, Kamienne, Kłopotnica, Proszowa[5].

W 1978 r. w Kwieciszowicach były 43 gospodarstwa rolne[5].



    Liczba ludności Kwieciszowic (XVIII-XXI w.)
    Źródło: 1782-1978: Słownik geografii turystycznej Sudetów t. 1 Góry Izerskie red. Marek Staffa; 2011: GUS – spis ludności 2011 r.[1]

Od XVIII w. do wsi należały przysiółki[5]: Jaroszyce (obecnie część Antoniowa) i Kamienne (obecnie część Kwieciszowic).

Kultura[edytuj]

Budynek dawnej karczmy (sądowej) – widok współczesny.

Kwieciszowice leżą na trasie pomiędzy Jelenią Górą a Mirskiem i Świeradowem-Zdrojem. Wieś ma zwartą zabudowę wielodrożnicową i od wielu lat niemal niezmienioną[5]. Zachowały się w niej zabytkowe XVIII i XIX-wieczne domostwa (ok. 40[21]) stanowiące swoistą atrakcję. Przez wieś przebiegają ścieżki rowerowe[22] i szlak turystyczny[23]. Można również zaobserwować rozwój agroturystyki[4].

Do budynków użyteczności publicznej zaliczyć można świetlicę[24] sołectwa Kwieciszowice oraz remizę[25] Ochotniczej Straży Pożarnej. Na terenie wsi nie ma żadnej świątyni, najbliższy kościół (Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela[26]) znajduje się w sąsiedniej wsi Proszowa; Kwieciszowice przynależą do parafii Imienia Najświętszej Maryi Panny w Grudzy[27]. Miejscowa ludność zaopatruje się w jednym sklepie ogólnospożywczym, pozostałe usługi (w tym także dostęp do edukacji) są dostępne w pobliskiej wsi Rębiszów lub najbliższym mieście Mirsk.

Na terenie wsi zlokalizowane są niewielkie gospodarstwa rolne, jednakże okoliczne gleby klasy IIIB i IVA nie dają zbyt obfitych plonów, dlatego część mieszkańców rezygnuje z prowadzenia działalności rolniczej (uprawy roli)[4].

Zabytki[edytuj]

Wedle rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[28]:

Inne zabytki – XIX-wieczne drewniane i murowane domy szachulcowe i przysłupowe[5].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  3. GUS, Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., Warszawa 1952.
  4. a b c d e f g h i j k l m Plan odnowy miejscowości Kwieciszowice na lata 2007–2015.
  5. a b c d e f g h i j k l red. Marek Staffa: Słownik geografii turystycznej Sudetów. T. 2 (A-Ł): Pogórze Izerskie. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003. ISBN 83-85773-60-6.
  6. Góry i Pogórze Izerskie. Mapa turystyczna, skala 1:100 000. Warszawa – Wrocław: PPWK, 1991.
  7. Góry Izerskie. Mapa turystyczna, skala 1:50 000. Wyd. V. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne „Plan”, 2008/2009. ISBN 978-83-60975-68-8.
  8. http://edzienniki.duw.pl/duw/WDU_D/2016/3553/akt.pdf.
  9. Herbatha.pl, Wydawnictwo „Zielone Brygady” zb@eco.pl, zb.eco.pl [dostęp 2016-12-29].
  10. CMS - Redakční systém: NetDirectC. - R. : N. MediaCentrik CMS - Redakční systém: NetDirectC. - R. : N., HTML, CSS, JS, FLASH: NetDirect TeamH. , C. , J. , F. : N. T. Design HTML, CSS, JS, FLASH: NetDirect TeamH. , C. , J. , F. : N. T., z, Kopalnia bazaltu Góra Kamienista – 15 kilometrów od granicy Polski z Czechami | mineral-polska.com, www.mineral-cesko.com [dostęp 2017-01-01].
  11. http://www.pszczoly.zielonaakcja.pl/platforma-edukacyjna-zadrzewienia/materialy-merytorczne/item/download/98_f6239c07f2d15aa0956ba775577a8663.html.
  12. http://mirsk.pl/images/article/file/czerwiec-lipiec%202016.pdf.
  13. o, Odwiedzamy Kaszarnię Kamienne, „Biokurier” [dostęp 2016-12-30].
  14. Gerichtskretscham Blumendorf im Riesengeb. (tłum. Karczma sądowa w Kwieciszowicach w Górach Izerskich), dolny-slask.org.pl [dostęp 2017-01-08].
  15. Dom nr 23, Kwieciszowice - zdjęcia, dolny-slask.org.pl [dostęp 2017-01-08].
  16. Przystanek kolejowy Kwieciszowice, Kwieciszowice - dolny-slask.org.pl, dolny-slask.org.pl [dostęp 2016-12-31].
  17. Linia 274 Wrocław - Zgorzelec, www.jelenia.rail.pl [dostęp 2016-12-30].
  18. http://1.bp.blogspot.com/-13sZeKMglAU/UHm-HFxLfkI/AAAAAAAAAEw/wnifDgMETH4/s1600/brandweer20.jpg.
  19. http://4.bp.blogspot.com/-ctN0ipuYBMw/UIza_3AAgCI/AAAAAAAAAG4/HhHkAgHOh6Y/s1600/brandweer135.jpg.
  20. ROZPORZĄDZENlE RADY MINISTRÓW z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zmiany granic nieldórycll powiatów w województwach białostockim, koszalińskim, poznailsldm, wrocławskim oraz miilsta Jelenia Góra w województwie wrocławskim.(par. 4, ust. 1)ttp://dziennikustaw.gov.pl/du/1959/s/65/390/D1959065039001.pdf.
  21. a b l, Serwis Urzędu Miasta i Gminy Mirsk, mirsk.pl [dostęp 2017-01-07].
  22. http://www.goryizerskie.pl/pliki/rowerowakraina.jpg.
  23. ArkadiuszA. Lipin ArkadiuszA., Trasy rowerowe w Górach Izerskich - Rowerowej Krainie, www.goryizerskie.pl [dostęp 2016-12-29].
  24. l, Serwis Urzędu Miasta i Gminy Mirsk, mirsk.pl [dostęp 2017-01-02].
  25. Kwieciszowice - Remiza Ochotniczej Straży Pozarnej - zdjęcia, mapa, fotopolska.eu [dostęp 2017-01-02].
  26. Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela, Proszowa - dolny-slask.org.pl, dolny-slask.org.pl [dostęp 2017-01-02].
  27. Parafie Diecezji Legnickiej, www.diecezja.legnica.pl [dostęp 2017-01-02].
  28. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2012-09-16]. s. 120–121.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]