Kwintus Lutacjusz Katulus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kwintus Lutacjusz Katulus (Quintus Lutatius Catulus) (ur. przed. 149 p.n.e., zm. 87 p.n.e.) – konsul rzymski, syn Kwintusa Lutacjusza Katulusa i Popilii[1].

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Około 109 p.n.e sprawował funkcję pretora; sprawował namiestnictwo prowincji zaopatrującej Rzym w zboże, a więc najpewniej Sycylii. Trzykrotnie bez powodzenia starał się o konsulat w latach 106 p.n.e., 105 p.n.e. i 104 p.n.e. przegrywając wybory[2]. Ostatecznie został konsulem na 102 p.n.e. i udał sie do Galii Cisalpińskiej na wojnę z Cymbrami i Teutonami. W wyniku narastającego konfliktu z Mariuszem u którego przez wiele lat był legtatem i trybunem wojskowym, Lucjusz Korneliusz Sulla, przyszły dyktator, przeszedł pod komendę Katulusa[3]. Katulus miał bronić przejścia przez Alpy, obsadził wzniesienie nad rzeką Atezą (dzisiejsza Adyga) ale został zmuszony wycofać się za rzekę Pad wpuszczając tym samym Cymbrów do Galii Transpadańskiej. Frontinus opisuje[4] podstęp Katulusa, który zmylił wrogów pozorując rozbicie obozu. W 101 p.n.e. połączone wojska Katulusa i Mariusza pokonały Cymbrów w bitwie pod Wercellami (Vercellae)[5][6]. Cymbrowie stracili ponad sto tysięcy ludzi w zabitych i wziętych do niewoli i jako plemię przestali istnieć[7]. Katulusowi przyznano prawo do triumfu[6].

Giovanni Battista Tiepolo, Bitwa pod Vercellae, 1725-1729

Główną zasługę tego zwycięstwa przypisywano jednak Mariuszowi[6] co spowodowało niechęć Katulusa i jego stała opozycję wobec tego polityka. W wojnie domowej stał po stronie Lucjusza Korneliusz Sulli. W 100 p.n.e. brał udział w stłumieniu ruchu trybuna ludowego Apulejusza Saturninusa. W 90 p.n.e. w czasie wojny ze sprzymierzeńcami był legatem. w 87 p.n.e. był przez senat był wysłany w charakterze posła do Kwintusa Metellusa Piusa z wezwanie by ten objął naczelne dowództwo w walce z popularami. Gdy w wyniku wojny domowej Gajusz Mariusz i Lucjusz Korneliusz Cynna zajęli Rzym i wprowadzili politykę terroru, Katulus spodziewając się egzekucji, popełnił samobójstwo[8][9]

Literat[edytuj | edytuj kod]

Był cenionym oratorem, poetą i pisarzem, takę piszącym w języku greckim. Napisał historię swojego konsulatu oraz wojny z Cymbrami w stylu Ksenofonta. Prace te nie zachowały się. Przetrwały tylko dwa jego epigramaty zachowane w dziele Cycerona "O naturze bogów" i u Aulusa Geliusza

Budowniczy[edytuj | edytuj kod]

Świątynia poświęcona Aedes Fortunae Huiusce Diei

Katulus był bardzo bogaty i użył tego bogactwa dla upiększania Rzymu. Dwie budowle są znane jako jego dzieło: świątynia Fortuna Huiusce Diei, upamiętniająca zwycięstwo pod Vercellae i portyk Katulusa, zbudowany ze sprzedaży łupów zdobytych na Cymbrach.

Małżeństwa i krewni[edytuj | edytuj kod]

Przez wspólną matkę Popilię był bratem przyrodnim przedstawicieli sławnego rodu Juliuszów Cezarów:

Popilia
•1.Lucjusz Juliusz Cezar
•2.Kwintus Lutacjusz Katulus
               
               
Lucjusz Juliusz Cezar kon. 90
Gajusz Juliusz Cezar Strabon
Kwintus Lutacjusz Katulus
konsul 102 p.n.e.
•1.Serwilia
•2.Domicja
                       
                       
Lucjusz Juliusz Cezar kon.64 p.n.e.
Julia
•1.Marek Antoniusz Kretyk
•2.Publiusz Korneliusz Lentulus Sura
Kwintus Lutacjusz Katulus Kapitoliński
konsul 78 p.n.e.
Lutacja
Kwintus Hortensjusz Hortalus

1. Pierwszą żoną była Domcja z rodu Domicjuszów Ahenobarbów, która była matką jego syna Kwintusa, konsula 2 78 p.n.e..

2. Drugą żoną była Serwilia z rodu Serwiliuszów Cepionów, która była matką jego córki, Lutacji, żony sławnego oratora Kwintusa Hortensjusza Hortalusa.

3. Być może jego trzecią żoną była Klaudia z rodu Klaudiuszów Pulchrów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Marek Tulliusz Cyceron: de Oratore; II 44 (łac.). W: DE ORATORE AD QVINTVM FRATREM LIBER SECVNDVS [on-line]. [dostęp 2009-02-14].
  2. Marek Tulliusz Cyceron: pro Cn. Plancio; 12 (łac.). W: PRO CN. PLANCIO ORATIO [on-line]. [dostęp 2009-02-14].
  3. Sulla, Rozdział czwarty. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.
  4. I 5,3. W: Sekstus Juliusz Frontinus: Strategemata. [dostęp 2009-02-14]. (ang.)
  5. Periocha księgi LXVIII. W: Tytus Liwiusz: Dzieje Rzymu od założenia Miasta. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982, s. 264.
  6. 6,0 6,1 6,2 Mariusz, 23-28. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.
  7. Księga druga, 12. W: Wellejusz Paterkulus: Historia rzymska. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2006, s. 54-55. ISBN 83-04-04830-2.
  8. Księga druga, 22. W: Wellejusz Paterkulus: Historia rzymska. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2006, s. 66-67. ISBN 83-04-04830-2.
  9. Mariusz, 44. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.