Przejdź do zawartości

Kyryło Budanow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kyryło Budanow
Кирило Буданов
Ilustracja
Kyryło Budanow (2024)
generał porucznik generał porucznik
Data i miejsce urodzenia

4 stycznia 1986
Kijów

Przebieg służby
Formacja

Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy

Główne wojny i bitwy

wojna rosyjsko-ukraińska:

Późniejsza praca

urzędnik państwowy

Odznaczenia
Bohater Ukrainy „Złotej Gwiazdy” Krzyż Bojowych Zasług Order „Za odwagę” I klasy (Ukraina) Order „Za odwagę” II klasy (Ukraina) Order „Za odwagę” III klasy (Ukraina) Medal „Obrońcy Ojczyzny” (od 2015) Odznaka „Uczestnik ATO”
Zwrócone:
Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP
Multimedia w Wikimedia Commons
Kyryło Budanow
Szef Kancelarii Prezydenta Ukrainy
Okres

od 2 stycznia 2026

Przynależność polityczna

bezpartyjny

Poprzednik

Andrij Jermak

Multimedia w Wikimedia Commons

Kyryło Ołeksijowycz Budanow (ukr. Кирило Олексійович Буданов, ur. 4 stycznia 1986 w Kijowie) – ukraiński oficer wywiadu i urzędnik państwowy, generał porucznik[1], szef Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (2020–2026), szef Kancelarii Prezydenta Ukrainy (od 2026). Bohater Ukrainy (2024).

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

W 2007 ukończył Akademię Wojskową w Odessie, następnie rozpoczął służbę w siłach specjalnych wywiadu Ukrainy[2].

Od wiosny 2014 walczył w wojnie w Donbasie i dwukrotnie został ranny[3].

Od 6 do 8 sierpnia 2016 w pobliżu wsi Suworowo pod Armiańskiem na Krymie miał miejsce tak zwany incydent krymski, podczas którego doszło do wymiany ognia między stroną rosyjską i ukraińską, w wyniku czego zginęli: oficer FSB podpułkownik Roman Michajłowicz Kamieniew (ros. Роман Михайлович Каменев) i Siemion Syczew (ros. Семён Сычев), pracownik Ministerstwa Obrony Rosji[4]. Rzecz została szeroko skomentowana w rosyjskich mediach. Strona rosyjska oskarżała o sprowokowanie incydentu wojska Ukrainy i wskazywała konkretnych winnych, między innymi Budanowa[5]. Putin uznał incydent za sabotaż, sprowokowany przez władze Ukrainy, które łamią porozumienia mińskie[6]. Zaprzeczała temu strona ukraińska (między innymi ówczesny prezydent Petro Poroszenko), która uznała oskarżenia za prowokację i zaprzeczała, aby strzelanina była wynikiem desantu armii ukraińskiej na Krym, co sugerowała Rosja[4][7]. W listopadzie 2018 rosyjska sieć telewizyjna Rossija 24 wyemitowała program o incydencie krymskim, ponownie oskarżając o udział w nim Budanowa i Maksyma Szapowała (oficera wywiadu Ukrainy, który zginął w czerwcu 2017 w zamachu bombowym w centrum Kijowa)[8].

4 kwietnia 2019 w rejonie hołosijiwskim w Kijowie pod samochodem Budanowa (Chevrolet Evanda) umieszczono ładunek wybuchowy, który eksplodował przedwcześnie i ranił jednego z zamachowców[9]. Wedle doniesień medialnych za zamachem stały siły specjalne Federacji Rosyjskiej[9][10].

W 2020 Budanow został zastępcą dyrektora Departamentu Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy[2].

5 sierpnia 2020 został mianowany przez prezydenta Zełenskiego szefem Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy[1], zastępując na tym stanowisku Wasyla Wasylowicza Burbę[11]. Dziennikarzy poinformował, że za swoje kluczowe zadania uznaje przywrócenie Ukrainie Krymu, odparcie sił rosyjskich z Donbasu oraz walkę z rosyjską dezinformacją[12]. Od 2020 kierował również działaniami sztabu w zakresie jeńców wojennych[3].

20 listopada 2021 amerykańskie czasopismo „Military Times” opublikowało wywiad z Budanowem, w którym ostrzegał on przed możliwą rosyjską inwazją Rosji na Ukrainę. Wskazywał, że Rosja będzie gotowa do ataku na przełomie stycznia i lutego 2022. Pełnoskalowa inwazja rozpoczęła się 24 lutego 2022[13][14]. W marcu 2022 poinformował, że o planowaniu inwazji Ukraina dowiedziała się w listopadzie, korzystając z cyberwywiadu i źródeł osobowych, w tym takich, które znajdują się w wojsku, na Kremlu i w administracji Putina[15][16].

We wrześniu 2022 brał udział w koordynacji największej wymiany jeńców wojennych pomiędzy Ukrainą i Rosją (wówczas strona ukraińska doprowadziła do uwolnienia 215 jeńców, w tym dowódców Pułku „Azow”)[17]. W styczniu 2023 dziennik „The Washington Post”, powołując się na osobę z otoczenia Budanowa, podał, że na jego życie miało zostać przeprowadzonych co najmniej dziesięć zamachów[13].

Od 2 stycznia 2026 jest szefem Kancelarii Prezydenta Ukrainy. Zastąpił tym stanowisku zastąpił Andrija Jermaka odwołanego w listopadzie 2025[18].

W czerwcu 2026 zrzekł się przyznanego mu w 2024 Orderu Zasługi RP. Była to reakcja na odebranie prezydentowi Zełenskiemu przez prezydenta RP Karola Nawrockiego Orderu Orła Białego[19][20].

Awanse

[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 Начальник Головного управління розвідки Міністерства оборони України генерал-майор Буданов Кирило Олексійович [online], Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy [dostęp 2022-04-22] (ukr.).
  2. 1 2 3 4 Буданов Кирило Олексійович [online], LB.ua [dostęp 2023-02-15].
  3. 1 2 Взвод № 1. НВ називає 25 найвпливовіших українських військових [online], nv.ua [dostęp 2023-02-15].
  4. 1 2 Krymska bajka FSB [online], wyborcza.pl [dostęp 2023-02-15] (pol.).
  5. ↑ «Россия 24» показала видео о подготовке разведкой Украины взрывов в Крыму [online], РБК [dostęp 2023-02-15] (ros.).
  6. ↑ Путин объяснил диверсию в Крыму промахами в политике Киева [online], РБК [dostęp 2023-02-15] (ros.).
  7. ↑ Турчинов о заявлении ФСБ по „терактам” в Крыму: „провокационный бред” [online], www.unian.net [dostęp 2023-02-15] (ros.).
  8. ↑ Новый руководитель ГУР отказался комментировать покушение на него [online], Украинская правда [dostęp 2023-02-15] (ros.).
  9. 1 2 Зеленский сменил главу военной разведки [online], Зеркало недели | Дзеркало тижня | Mirror Weekly [dostęp 2023-02-15].
  10. ↑ В 35 лет стал генералом [online], Наша Ніва [dostęp 2023-02-15] (ros.).
  11. ↑ Політолог: екс-головний військовий розвідник Бурба залишив країну на тлі зовнішніх загроз [online], www.unian.ua [dostęp 2023-02-15] (ukr.).
  12. ↑ Крим, Донбас, гібридні війни, дезінформація [online], novynarnia.com, 10 sierpnia 2020 [dostęp 2023-02-15] (ukr.).
  13. 1 2 Ukraine intel chief predicted Russia’s war. He says Crimea will be retaken., „The Washington Post”, 31 stycznia 2023, ISSN 0190-8286 [dostęp 2023-02-15] (ang.).
  14. ↑ Howard Altman, Russia preparing to attack Ukraine by late January: Ukraine defense intelligence agency chief [online], Military Times, 20 listopada 2021 [dostęp 2023-02-15] (ang.).
  15. ↑ Budanov: „Among others, Ukraine receives intelligence from Kremlin sources” [online], LB.ua, 28 marca 2022 [dostęp 2026-06-07] (ang.).
  16. ↑ Chief of Intelligence of Ukraine: We have sources in the Kremlin, in particular in the Putin administration [online], babel.ua, 28 marca 2022 [dostęp 2026-06-07] (ang.).
  17. ↑ Главный разведчик Украины. Кто такой Кирилл Буданов и как он „предсказал” войну с РФ [online], РБК-Украина [dostęp 2023-02-15] (ros.).
  18. ↑ Who is Zelenskyy’s new chief of staff, Kyrylo Budanov? [online], dw.com, 3 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-04] (ang.).
  19. ↑ Ukraińscy politycy zrzekają się polskich odznaczeń. Ostra reakcja na decyzję Nawrockiego [online], www.rmf24.pl [dostęp 2026-06-20].
  20. 1 2 Kyryło Budanow i Wasyl Bodnar zrzekają się orderów po decyzji prezydenta Karola Nawrockiego [online], tvn24.pl, 20 czerwca 2026 [dostęp 2026-06-20].
  21. ↑ Указ Президента України №57/2024 Про присвоєння К.Буданову звання Герой України [online], 8 lutego 2024 (ukr.).
  22. ↑ Зеленський надав Буданову Хрест бойових заслуг. Хто ще нагороджений [online], novynarnia.com, 28 sierpnia 2022 [dostęp 2023-02-16] (ukr.).
  23. ↑ Указ Президента України №591/2022. Про нагородження відзнакою Президента України «Хрест бойових заслуг» [online], president.gov.ua, 23 sierpnia 2022 (ukr.).
  24. ↑ Буданов отримав від Дуди орден «За заслуги перед Польщею» [online], konkurent.ua, 30 maja 2025 [dostęp 2025-05-30] (ukr.).
  25. ↑ Анастасія Проц, Дуда нагородив Буданова однією з найвищих державних відзнак Польщі для іноземців [online], pravda.com.ua, 30 maja 2025 [dostęp 2025-05-30] (ukr.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kyryło_Budanow&oldid=80159743”