László Sólyom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
László Sólyom
Sólyom László
László Sólyom.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 stycznia 1942
Pecz
Prezydent Węgier
Okres od 5 sierpnia 2005
do 6 sierpnia 2010
Poprzednik Ferenc Mádl
Następca Pál Schmitt
Odznaczenia
Krzyż Wielki z Łańcuchem Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Łańcuch Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Order Dostyk I klasy (Kazachstan) Wielki Krzyż ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Trzech Gwiazd I klasy (Łotwa) Narodowy Order Zasługi Republiki Malty I klasy z Kollaną Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy

László Sólyom (wym. ˈlaːsloː ˈʃoːjom; ur. 3 stycznia 1942 w Peczu[1]) – węgierski prawnik, nauczyciel akademicki i polityk, przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego (1990–1998). W latach 2005–2010 prezydent Węgier.

Życiorys[edytuj]

W 1965 ukończył prawo na Uniwersytecie w Peczu, w tym samym roku uzyskał uprawnienia bibliotekarza w Państwowej Biblioteka Széchényiego. Kształcił się następnie na Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie, na którym pracował w latach 1966–1969. Do połowy lat 70. był zatrudniony w parlamentarnej bibliotece. Od 1969 pozostawał pracownikiem naukowym instytutu nauk politycznych i prawnych Węgierskiej Akademii Nauk, doktoryzował się w tym instytucie w 1981. Od 1978 wykładowca węgierskich uczelni, w tym w latach 1983–1998 profesor w katedrze prawa cywilnego Uniwersytetu im. Loránda Eötvösa w Budapeszcie, a od 1995 profesor na Katolickim Uniwersytecie Pétera Pázmánya. W 1999 otrzymał tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu w Kolonii, od 1999 do 2000 gościnnie wykładał na tej uczelni[1]. W 2001 został członkiem korespondentem[1], a w 2013 członkiem zwyczajnym Węgierskiej Akademii Nauk[2].

Pod koniec lat 80. zaangażował się w działalność niezależnych organizacji obywatelskich, m.in. zrzeszającego prawników Független Jogász Fórum. Był też jednym z założycieli Węgierskiego Forum Demokratycznego i krótko członkiem władz wykonawczych tej partii. Reprezentował ją w trakcie negocjacji z innymi ugrupowaniami opozycyjnymi. Jeszcze w 1989 wybrany w skład Trybunału Konstytucyjnego. Został wiceprzewodniczącym tej instytucji, a od 1990 do końca kadencji w 1998 zajmował stanowisko jej prezesa[1].

W 2005 organizacja społeczna Védegylet zgłosiła jego kandydaturę na urząd prezydenta, wybieranego przez Zgromadzenia Narodowego. Poparcie zadeklarowali posłowie opozycyjnych ugrupowań – Fideszu i Węgierskiego Forum Demokratycznego[3]. 7 czerwca 2005 László Sólyom został wybrany na ten urząd w trzeciej turze głosowania, otrzymując 185 głosów, podczas gdy kandydatka rządzących socjalistów Katalin Szili dostała 182 głosy[4]. Wybór umożliwiło mu wstrzymanie się od głosu przez deputowanych współrządzącego Związku Wolnych Demokratów. Urząd objął 5 sierpnia 2005 i sprawował go przez pełną kadencję do 6 sierpnia 2010, kiedy to zastąpił go Pál Schmitt.

Odznaczony m.in. Orderem Orła Białego[5].

Przypisy

  1. a b c d President László Sólyom (ang.). keh.hu. [dostęp 2017-03-20].
  2. Az MTA rendes tagjává választotta Sólyom Lászlót (węg.). mno.hu, 7 maja 2013. [dostęp 2017-03-20].
  3. 75 éves a harmadik köztársaság harmadik elnöke (węg.). 24.hu, 3 stycznia 2017. [dostęp 2017-03-20].
  4. Hungary’s parliament elects new president (ang.). euractiv.com, 8 czerwca 2005. [dostęp 2017-03-20].
  5. M.P. 2009 nr 35 poz. 526