Lambda Boötis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lambda Boötis
λ Boo
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wolarz
Rektascensja 14h 16m 23,019s[1]
Deklinacja +46° 05′ 17,90″[1]
Paralaksa (π) 0,03294 ± 0,00016[1]
Odległość 99,02 ± 0,48 ly
30,36 ± 0,15 pc
Wielkość obserwowana 4,18[1]m
Ruch własny (RA) −187,33 ± 0,14[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 159,05 ± 0,11[1] mas/rok
Prędkość radialna −7,9 ± 1,6[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy A0Va_lB[1]
Masa 2 M[2]
Promień 1,7 R[2]
Jasność 16[2] L
Okres obrotu <16 h[2]
Prędkość obrotu 128[2] km/s
Temperatura 8900[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 42 Boo
2MASS: J15015676+4023259
Bonner Durchmusterung: BD+40 2840
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 555
Boss General Catalogue: GC 20226
Katalog Henry’ego Drapera: HD 133208
Katalog Hipparcosa: HIP 73555
Katalog jasnych gwiazd: HR 5602
SAO Star Catalog: SAO 45337
Xuange

Lambda Boötis (Xuange, λ Boo) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza. Znajduje się około 99 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta ma nazwę własną Xuange, która pochodzi z tradycji chińskiej (chiń. 玄戈; pinyin Xuángē). Dla Chińczyków symbolizowała broń drzewcową ge, podobną do halabardy; chińskie asteryzmy leżące na północ od Arktura były związane z bezpieczeństwem[3]. W tradycji arabskiej gwiazdy Theta, Jota, Kappa i Lambda Boötis nosiły nazwę arab. ‏ألعولد ألذعب‎ al aulād al dhiʼb, „szczenięta hien[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Xuange dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lambda Boötis to biała gwiazda ciągu głównego, należąca do typu widmowego A0. Ma masę dwukrotnie większą niż Słońce i promień 1,7 raza większy niż promień Słońca. Szybko obraca się wokół osi, jeden obrót zajmuje jej nie więcej niż 2/3 doby. Ma ona bardzo nietypowy skład chemiczny (jest prototypem gwiazd typu Lambda Boötis), gdyż jej zewnętrzne warstwy są zubożone w metale, takie jak chrom, bar, nikiel i tytan mniej więcej dziesięciokrotnie w stosunku do zawartości w Słońcu, podczas gdy inne pierwiastki mają podobną względną zawartość. Gwiazdy o takiej charakterystyce spektralnej są rzadkie. Skład gwiazdy tłumaczy się tym, że w okresie formowania się gwiazdy otaczał ją gęsty obłok pyłowy, którego ziarna zaabsorbowały metale. Ciśnienie promieniowania usunęło później pył z otoczenia gwiazdy, zaś zubożony gaz opadł ku niej[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Lambda Boötis w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g Jim Kaler: Lambda Boötis (ang.). STARS. [dostęp 2017-09-06].
  3. Boötes, the herdsman. W: Ian Ridpath: Star Tales. James Clarke & Co., 1988. ISBN 978-0-7188-2695-6.
  4. Boötes. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 105. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-08-10. [dostęp 2018-12-03].