Lampart (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Lampart (wł. Il Gattopardo) – powieść włoskiego pisarza Giuseppego Tomasiego di Lampedusy, opublikowana w 1958, rok po śmierci autora[1].

Dzieło, napisane w konwencji powieści XIX-wiecznej, ukazuje schyłek świata starej burbońskiej arystokratycznego na Sycylii w czasach zjednoczenia Włoch[2].

Akcja powieści rozgrywa się na przestrzeni pół wieku na Sycylii. Rozpoczyna się w 1860, ostatnie jej rozdziały za tło mają wydarzenia XX wieku. Główną postacią Lamparta jest książę Fabrizio Salina, głowa możnego sycylijskiego rodu, tytułowy Lampart. Na wyspie triumfują żołnierze Giuseppe Garibaldiego, arystokracja stopniowo traci wpływy. Salina próbuje znaleźć swe miejsce w nowych, jednoczących się, Włoszech. Zachodzące zmiany symbolizuje małżeństwo Tancrediego, cynicznego siostrzeńca księcia, z pochodzącą z mieszczaństwa żywiołową Angeliką.

W 1963 Lampart został sfilmowany przez włoskiego reżysera Luchina Viscontiego z gwiazdorską obsadą - w rolach głównych wystąpili Burt Lancaster (jako tytułowy Lampart - książę Fabrizio Salina), Alain Delon i Claudia Cardinale[3]. Film zdobył wiele nagród i wyróżnień - na festiwalu w Cannes w 1963 został wyróżniony Złotą Palmą. Znalazł się takżena watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne[4][5], a w w plebiscycie krytyków filmowych, zorganizowanym w 2012 r. przez czasopismo Brytyjskiego Instytutu Filmowego „Sight & Sound”, zajął 57 miejsce[6].

W 1959 roku powieść wyróżniono najbardziej prestiżowa włoską nagrodą literacką - Nagrodą Stregi.

W październiku 2009 ukazał się nowy polski przekład najsłynniejszej książki autora, pod bliższym oryginałowi tytułem Gepard (ISBN 978-83-60318-77-5).

Przypisy

  1. Giuseppe Tomasi di Lampedusa (ang.). Encyklopedia Britannica. [dostęp 2015-07-14].
  2. Norman Davies: Europa. Rozprawa historyka z historią. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1999, s. 876-877. ISBN 83-7006-883-9.
  3. Lampart (1963). Filmweb. [dostęp 2015-07-14].
  4. Niektóre ważne filmy czyli tzw. lista watykańska. www.kultura.wiara.pl. [dostęp 1.05.2010].
  5. usccb.org Film and Broadcasting –Vatican Best Films List (ang.)
  6. Critics’ Top 250 Films (ang.). W: Sight & Sound [on-line]. British Film Institute, 2012. [dostęp 2014-10-27].