Lampedusa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lampedusa
plaża na Lampedusie
plaża na Lampedusie
Kontynent Afryka
Państwo  Włochy
Akwen Morze Śródziemne
Powierzchnia 20,2 km²
Populacja
 • liczba ludności
 • gęstość

6 295[1]
223 os./km²
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Lampedusa
Lampedusa
Ziemia35°30′16″N 12°36′35″E/35,504444 12,609722
Mapa wyspy
Mapa wyspy

Lampedusa (wł. Isola Di Lampedusa, syc. Isula di Lampidusa, łac. Lopadussa) – włoska wyspa pochodzenia wulkanicznego na Morzu Śródziemnym (leżąca pomiędzy Maltą i Tunezją), największa z Wysp Pelagijskich o powierzchni 20,2 km². Jej długość wynosi 9 km, a szerokość 3 km. Wysokość n.p.m. sięga 133 m. Administracyjnie wyspa należy do sycylijskiej gminy Lampedusa e Linosa w prowincji Agrigento.

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Nazwa Lampedusa wywodzi się z greckiej starożytnej nazwy wyspy Λοπαδούσσα lub Λαπαδούσσα (Lopadoússa/Lapadoússa). Uważa się, że nazwa pochodzi od słowa λέπας (lépas), które oznacza "skała", ze względu na skalisty krajobraz wyspy; to samo słowo było używane przez Greków na określenie pewnego rodzaju ostryg, dlatego wyspa mogła otrzymać nazwę z powodu obfitości tego rodzaju ostryg. Inni uczeni uważają, że nazwa wywodzi się od słowa λαμπάς (lampás), które oznacza "pochodnię", ponieważ na wyspie umieszczono świata służące żeglarzom[2].

Historia[edytuj]

W starożytności wyspa była miejscem postoju i bazą morską dla Fenicjan, Greków, Rzymian i Berberów. Rzymianie założyli tu wytwórnię cenionego sosu rybnego zwanego garum. W 813 została zdobyta przez Saracenów[3]. W 1553 piraci berberyjscy z Afryki Północnej najechali wyspę i uprowadzili do niewoli 1000 mieszkańców.

W czerwcu 1943, w czasie II wojny światowej, przed inwazją aliantów na Sycylię, wyspę zabezpieczono bez napotkania oporu w czasie operacji Corkscrew siłami niszczyciela HMS Lookout i 95 żołnierzy z 2 batalionu Coldstream Guards.

15 kwietnia 1986 Libia wystrzeliła dwa pociski Scud w kierunku stacji nawigacyjnej LORAN-C bazy United States Coast Guard znajdującej się na wyspie w odpowiedzi na amerykańskie bombardowania Trypolisu i Bengazi. Pociski minęły wyspę i wylądowały w morzu nie wyrządzając żadnych zniszczeń[4].

Populacja[edytuj]

Populacja wyspy to ok. 6,3 tys. mieszkańców. Większość ludności zamieszkuje miasteczko we wschodniej części wyspy. W miasteczku znajduje się mały port i lotnisko. W zachodniej części wyspy znajduje się stacja nadawcza systemu nawigacyjnego LORAN-C o mocy 325 kW, z masztem wysokości 190,5 m.

Gospodarka[edytuj]

Na wyspie znajduje się 30 zakładów przetwórstwa rybnego. Wokół wyspy poławia się tuńczyki, sardynki i sardele[5]. W południowej części wyspy znajduje się port, wioska i lotnisko.

Imigranci[edytuj]

Imigranci przybyli na wyspę w sierpniu 2007

Wyspa leży na szlaku morskim, przez który do Europy docierają nielegalni imigranci z Afryki. 8 lipca 2013 papież Franciszek w swojej pierwszej podróży zagranicznej przybył na wyspę i oddał hołd imigrantom, którzy utonęli w okolicach Lampedusy[6].

Geografia[edytuj]

Najwyższym punktem wyspy jest Monte Albero del Sole (133 m n.p.m)[5]. Wyspa należy od 2002 do obszaru ochronnego Area Marina Protetta "Isole pelagie"[7]. W jej pobliżu, na wysepce Isola dei Conigli (Wyspa Królicza), składają jaja żółwie morskie karetta (Caretta caretta)[5]. W pęknięciach skał i na wydmach rosną niewielkie stapelie (Caralluma europaea) oraz kwitnące na żółto-fioletowo astry (Reichardia tingitana)[8].

Zobacz też[edytuj]

Fuocoammare. Ogień na morzu – film dokumentalny kręcony na Lampedusie


Przypisy

  1. Statistiche demografiche ISTAT (wł.). [dostęp 2016-06-20]. Italia Insulare>Sicilia>Agrigento>Lampedusa e Linosa
  2. History of Lampedusa, Italy (ang.). W: Italy This Way [on-line]. [dostęp 2016-06-20].
  3. Gregorovius 1895 ↓ 66. [dostęp 2016-06-20].
  4. Libyan Missiles (ang.). [dostęp 2016-06-20].
  5. a b c Zralek 2003 ↓, s. 256.
  6. Papież Franciszek na Lampedusie. W tym czasie dobiła kolejna łódź z Afryki (pol.). tvn24.pl. [dostęp 12 października 2013].
  7. Area Marina Protetta Isole Pelagie ↓.
  8. lampedusainfo.it (ang.). [dostęp 2016-06-22].

Bibliografia[edytuj]

  • Ferdinand Gregorovius: History of the city of Rome in the Middle Ages. Przetłumaczone z niemieckiego przez Annie Hamilton. Londyn: George Bell & Sons, 1895. (ang.)
  • Peter Zralek: Przewodnik: Sycylia. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2003. ISBN 83-89188-03-1.