Laptop

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Notebook IBM ThinkPad

Laptop (ang. lap – kolano lub podołek + top – na wierzchu = na kolanach, na podołku), notebook (ang. notebook oznacza notatnik, zeszyt) – przenośny komputer osobisty. Do podtypów laptopów można zaliczyć ultrabooki i netbooki Urządzeniami mniejszymi od laptopów są tablety i smartfony, które również są komputerami, choć nie są zgodne z IBM PC.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Commodore SX-64 z kolorowym monitorem

Początkowo istniał umowny podział komputerów przenośnych pomiędzy laptop (większy i cięższy rodzaj komputera, który wymagał do działania zewnętrznego zasilania) oraz notebook (wymowa /'nəʊtbʊk/, mniejszy rodzaj komputera, łatwy do przenoszenia i posiadający własne źródło zasilania – pierwotnie rozmiarów notatnika formatu A4, stąd nazwa). W chwili obecnej obydwa te określenia funkcjonują wymiennie.

Pierwszym urządzeniem z tej kategorii był DYNABOOK. Jego projekt stworzył Alan Kay w laboratoriach Xerox Parc[1][2].

Pierwszym oferowanym komercyjnie laptopem, który mieścił się w torbie, był Grid Compass Computer 1109. W roku 1979 zaprojektował go William Moggridge dla Grid Systems Corporation. Komputer ten był używany w programie NASA dotyczącym promów kosmicznych we wczesnych latach 80. Komputer miał 340 kB RAM, obudowę ze stopu magnezu oraz podświetlany wyświetlacz. W USA kosztował 8000-10000 USD. Urządzenie nie było kompatybilne z IBM PC, dlatego przegrało wojnę na rynku.

Obecnie w sprzedaży znajdują się laptopy kompatybilne z architekturą Intel x86, z procesorami Intela, VIA i AMD. Układy x86 stosowane są również w notebookach Apple. Inne architektury wykorzystywane są sporadycznie: IBM w serii RS/6000 oraz Apple (do 2006 r.) używało układów PowerPC. Na rynku netbooków, mniejszych kuzynów laptopów, pojawiają się też urządzenia z procesorami ARM.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Laptopy są zbudowane przeważnie jako pojedyncze niewielkie zamykane urządzenia, w których znajdują się wszystkie podzespoły wewnętrzne (procesor, pamięć, itd.), wybrane wejścia dla nośników (DVD-ROM, USB), złącza (HDMI, D-Sub, itd.) urządzenia komunikacji z użytkownikiem (klawiatura, ekran TFT oraz TrackPoint lub touchpad). Ekran notebooka jest wykonany w technologii TFT o rozmiarze 7-21 cali (część laptopów o przekątnych poniżej 12 cali jest nazywana netbookami). Wszystkie obecnie produkowane laptopy są wyposażone w ekrany panoramiczne (zwykle o proporcjach 16:9). Najpopularniejsze laptopy mają ekrany o przekątnej 15.6" (1366 × 768 px) oraz 17.3" (1600 × 900 px lub 1920 × 1080 px – Full HD). Matryce o wyższych rozdzielczościach, zapewniające lepszy komfort pracy, stosowane są w laptopach wyższej klasy. Klawiatury laptopów są wyposażone w dodatkowy klawisz funkcyjny – Fn.

Laptopy mają wewnętrzne akumulatory pozwalające na kilka godzin pracy bez napięcia sieciowego (w popularnych urządzeniach zwykle ok. 2-3 godzin, w najwyższej jakości laptopach po uruchomieniu wszystkich opcji oszczędzania nawet 8 godzin). Obecnie stosowane są akumulatory litowo-jonowe (rzadziej litowo-polimerowe). Zewnętrzne zasilacze umożliwiają pracę oraz ładowanie akumulatorów z sieci elektrycznej. Istnieją także ładowarki podłączane do gniazda zapalniczki w samochodzie i samolocie.

Masa współczesnego laptopa waha się zazwyczaj w granicach od 1 do 4 kilogramów. Notebooki mniejsze od kartki formatu A4 i ważące około 1 kg określa się mianem netbooka, a te cięższe, ważące około 5 kg – DTR (ang. desktop replacement computer, czyli zastępczy komputer biurkowy).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. John W. Maxwell: Tracing the Dynabook: A Study of Technocultural Transformations. 2006. [dostęp 2014-02-19].
  2. Alan C. Kay: A Personal Computer for Children of All Ages. 1972. [dostęp 2014-02-19].