Lars Saabye Christensen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lars Saabye Christensen
Ilustracja
2010
Data i miejsce urodzenia 21 września 1953
Oslo
Narodowość norweska
Ważne dzieła
  • Jubel (1999)
  • Herman (2000)
  • Półbrat (2004)
  • Odpływ (2015)
  • Beatles. Powieść (2016)
Odznaczenia
Komandor Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Kawaler Orderu Sztuki i Literatury (Francja)

Lars Saabye Christensen (ur. 21 września 1953 r. w Oslo) – norweski poeta, prozaik, dramaturg, a także autor scenariuszy filmowych i telewizyjnych

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Lars Saabye Christensen zadebiutował zbiorem wierszy Historien om Gly (1976). Miał wtedy już na koncie kilka publikacji pojedynczych wierszy, m.in. w ukazującym się poza głównym nurtem piśmie literackim „Dikt og datt”. Przełomem w jego twórczości była powieść Beatles (1984), która stała się bestsellerem na norweskim rynku księgarskim. Pisarz otrzymał też Nagrodę Księgarzy (Bokhandlerprisen) i Nagrodę literacką Rady Nordyckiej (Nordisk Råds Litteraturpris) za powieść Halvbroren (Półbrat) (2001).

Swoją pierwszą powieść Amatøren (norw. amator) wydał w roku 1977. Autor żartuje, że każda z jego kolejnych książek mogłaby nosić ten tytuł. W jego powieściach przewija się galeria podobnych do siebie postaci – ludzi, których dręczy wewnętrzny niepokój i brak rozeznania we własnej egzystencji, którym brak życiowego profesjonalizmu i przygotowania do działania w każdej sytuacji, którzy zawsze dokonują niewłaściwych wyborów. A mimo to wzbudzają sympatię czytelnika.

Po Amatøren pisarz wydał trzy zbiory wierszy i dwie powieści, m.in. cieszącą się dużą popularnością powieść Jokeren (1982).

Dwa lata później w księgarniach pojawiła się powieść Beatles, która stała się największym, jak do tej pory, sukcesem wydawniczym w całej Norwegii. Powieść wciąż cieszy się uznaniem czytelników, zwłaszcza młodszego pokolenia. Akcja książki toczy się w w Oslo latach 1960. i 1970. Losy czwórki nastoletnich przyjaciół (Kim, Seb, Ola i Gunnar), snujących marzenia, konfrontujących swoje życiowe oczekiwania z rzeczywistością, przeżywających wzloty i upadki młodości, zyskały czytelników w wielu krajach, zwłaszcza w Niemczech i Danii. W 2006 została w plebiscycie czytelników norweskiej gazety "Dagbladet" uznana za najważniejszą książkę ostatniego ćwierćwiecza. Beatles miało wpływ także na innych skandynawskich pisarzy. W pierwszym tomie Mojej walki Knausgard wspomina swoją młodzieńczą lekturę tej powieści[1].

Po sukcesie Beatles pisarz zajął się wieloma różnymi formami twórczości. Za powieść kryminalną Sneglene (1987) otrzymał Nagrodę Rivertona. Zaangażował się też w pisanie scenariuszy filmowych, m.in. do ekranizacji prozy Knuta Hamsuna. W tym czasie ukazały się dwie ze znanych w Polsce książek Christensena – Herman (1988) i Jubel (1995). W 2001, w 25-lecie pracy twórczej, pisarz wydał powieść – Halvbroren (polskie wydanie w „Półbrat”, 2004).

Lars Saabye Christensen został uhonorowany wieloma nagrodami literackimi. Król Norwegii Harald V odznaczył 24 października 2006 pisarza komandorią Orderu Św. Olafa za zasługi dla literatury norweskiej[2]. W 2008 został kawalerem francuskiego Orderu Sztuki i Literatury[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Historien om Gly – zbiór wierszy (1976)
  • Amatøren – powieść (1977)
  • Kamelen i mitt hjerte – zbiór wierszy (1978)
  • Jaktmarker – powieść (1979)
  • Billettene – powieść (1980)
  • Jokeren – powieść (1981)
  • Paraply – zbiór wierszy (1982)
  • Beatlesi. Powieść – powieść (Beatles, 1984, wyd. polskie 2016, Wydawnictwo Literackie, Kraków)[4]
  • Blodets bånd – powieść (1985)
  • Åsteder – zbiór wierszy (1986)
  • Colombus ankomst – sztuka teatralna (1986)
  • Sneglene – powieść (1987)
  • Herman – powieść (Herman, 1988, wyd. polskie 2000, Świat Literacki)
  • Stempler – zbiór wierszy (1989)
  • Vesterålen – zbiór wierszy (1989)
  • Bly – powieść (1990)
  • Gutten som ville være en av gutta – powieść (1992)
  • Ingens – opowiadania (1992)
  • Den akustiske skyggen – zbiór wierszy (1993)
  • Mekka – dramat (1994)
  • Jubel – powieść (Jubel, 1995, wyd. polskie 1999, Książnica)
  • Den andre siden av blått. Et bildedikt fra Loften og Vesterålen (wyd. zbiorowe) – zbiór wierszy (1996)
  • Den misunnelige frisøren – opowiadania (1997)
  • Noen som elsker hverandre – opowiadania (1999)
  • Pasninger – zbiór wierszy (1999)
  • Falleferdig himmel – zbiór wierszy (1999)
  • Kongen som ville ha mer enn en krone (wyd. zbiorowe) – książka dla dzieci (1999)
  • Under en sort paraply – zbiór wierszy (1999) (wybór i posłowie: Niels F. Dahl).
  • Mann for sin katt – książka dla dzieci (2000) (ilustracje: Rune Johan Andersson)
  • Pinnsvinsol – zbiór wierszy (2000)
  • Półbrat – powieść (Halvbroren, 2001, wyd. polskie 2004)
  • Maskeblomstfamilien – powieść (2003)
  • Sanger og steiner – zbiór wierszy (2003)
  • SATS – opowiadania (2003)
  • Oscar Wildes heis – opowiadania (2004)
  • Modellen – powieść (2005)
  • Norske omveier – i blues og bilder – zbiór wierszy (zdjęcia: Bård Løken) (2005)
  • Saabyes cirkus – powieść (2006)
  • Den arktistike drømmen (2007)
  • Ordiord – (2007) (ilustracje: Rune Johan Andersson)
  • Bisettelsen – powieść (2008)
  • Visning – powieść (2009)
  • Etter mesterskapet – zbiór wierszy (2010)
  • Men Buicken står her fremdeles : reviderte servietter, dikt, amerikanske huskelapper, skrøner og fotografier – zbiór wierszy (2010)
  • Mitt danske ablum – zbiór wierszy (2010)
  • Bernhard Hvals forsnakkelser – powieść (2010)
  • Long Distance Call – zbiór wierszy (2011)
  • Min Buick er lastet med – zbiór wierszy (2012)
  • Etter karnevalet – zbiór wierszy (2012)
  • Odpływ – powieść (Sluk, 2012, wyd. polskie 2015, Wydawnictwo Literackie, Kraków)[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. WL, Lars Saabye Christensen, www.wydawnictwoliterackie.pl [dostęp 2016-03-16].
  2. Kommandør Lars Saabye Christensen (norw.). 2006-10-25. [dostęp 2015-03-03].
  3. Remise de l’Ordre des Arts et Lettres à Lars Saabye Christensen (fr.). Ambassade de France à Oslo, 2014-02-24. [dostęp 2015-03-03].
  4. WL, Beatles, www.wydawnictwoliterackie.pl [dostęp 2016-03-16].
  5. WL, Odpływ, www.wydawnictwoliterackie.pl [dostęp 2016-03-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]